Nghệ thuật tuồng trước yêu cầu tiếp nối và sáng tạo

VHO - Tại tọa đàm “Chuyện tuồng xưa – Chuyện tuồng nay”, các nghệ sĩ và nhà chuyên môn cùng trăn trở về hành trình gìn giữ, phát huy giá trị nghệ thuật tuồng trong đời sống đương đại, làm sao để loại hình sân khấu truyền thống này tiếp tục khơi nguồn cảm hứng và tìm được tiếng nói gần gũi với thế hệ khán giả hôm nay.

Sự kiện do Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội phối hợp cùng các nhà nghiên cứu, nghệ sĩ và các chuyên gia văn hóa tổ chức, nhằm hưởng ứng định hướng phát triển "Phường di sản đô thị sông gắn với du lịch văn hóa - sáng tạo".

Chia sẻ tại tọa đàm, nghệ sĩ Nguyễn Xuân Sơn nhấn mạnh, nghệ thuật tuồng cần được nhìn nhận như một di sản sống, vừa kế thừa những giá trị đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ, vừa tìm kiếm khả năng thích ứng với đời sống đương đại.

Theo ông, tuồng có thể thay đổi để phù hợp với nhu cầu thưởng thức hôm nay, nhưng quá trình đổi mới cần được thực hiện trên nền tảng am hiểu sâu sắc về nghệ thuật truyền thống. Việc nắm vững những chuẩn mực biểu diễn, đặc trưng nghề nghiệp và tinh hoa của tuồng chính là cơ sở để các thế hệ nghệ sĩ sáng tạo mà vẫn giữ được bản sắc của loại hình nghệ thuật này.

Từ thực tế đó, nghệ sĩ Nguyễn Xuân Sơn cho rằng, sức sống lâu dài của di sản phụ thuộc nhiều vào cách thế hệ trẻ tiếp nhận và phát triển những giá trị được trao truyền.

Khi người trẻ có cơ hội tìm hiểu, trải nghiệm và chủ động khám phá nghệ thuật truyền thống, tuồng sẽ có thêm điều kiện hiện diện trong đời sống hôm nay, thay vì chỉ được biết đến như một giá trị thuộc về quá khứ.

Đồng quan điểm, ThS. Triệu Minh Hải (Giảng viên khoa nghệ thuật và thiết kế, Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật, Đại học Quốc gia Hà Nội) nhấn mạnh, tính chất tổng hợp cùng hệ thống chuẩn mực nghệ thuật đặc trưng của tuồng.

Theo đó, việc tiếp cận loại hình này đòi hỏi sự tìm hiểu nghiêm túc, từ ngôn ngữ biểu diễn, kỹ thuật hóa trang, phục trang đến âm nhạc và cách thể hiện nhân vật. Đây cũng là những yếu tố tạo nên bản sắc riêng của tuồng, cần được nhận diện và trân trọng trong quá trình đưa nghệ thuật truyền thống đến gần hơn với công chúng.

Những chia sẻ từ các nghệ sĩ, nhà nghiên cứu đã mở ra nhiều góc nhìn về hành trình tiếp nối di sản.

Với Khánh Ly, một khán giả trẻ tại Hà Nội, điều đáng suy ngẫm sau buổi tọa đàm là cách nhìn nhận nghệ thuật tuồng trong đời sống hiện nay. Thay vì chỉ đặt câu hỏi nên giữ gìn hay thay đổi, người trẻ cần hiểu những giá trị mà tuồng mang lại, từ đó tìm thấy sự kết nối với loại hình nghệ thuật này.