Lần đầu tiên 130 nghệ sĩ Tỳ bà hội tụ trong một chương trình quy mô lớn

VHO - Tối 19.4, tại Phòng Hòa nhạc Lớn của Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam sẽ diễn ra chương trình nghệ thuật “Đoàn viên” – một sự kiện đặc biệt quy tụ tới 130 nghệ sĩ Tỳ bà đến từ khắp mọi miền đất nước và cả quốc tế.

Đây không chỉ là một đêm biểu diễn âm nhạc mà còn được kỳ vọng trở thành một “hiện tượng” của nghệ thuật Tỳ bà đương đại, đánh dấu chặng đường 70 năm hình thành và phát triển của Học viện.

Chương trình do Tổ bộ môn Tỳ bà, Khoa Âm nhạc Truyền thống thực hiện, hướng tới kỷ niệm 70 năm thành lập Học viện (1956–2026).

Với quy mô lớn và sự chuẩn bị công phu, Đoàn viên được kỳ vọng sẽ tạo nên những dư âm sâu sắc trong lòng công chúng yêu nhạc truyền thống, đồng thời khẳng định vị thế hàng đầu của Khoa Âm nhạc Truyền thống trong đào tạo và phát triển âm nhạc dân tộc.

Tiến sĩ, NSND Nguyễn Thị Hoa Đăng, Phó Trưởng khoa Âm nhạc truyền thống cho biết, việc quy tụ 130 nghệ sĩ Tỳ bà thuộc nhiều thế hệ trên cùng một sân khấu là điều hiếm có.

Đặc biệt, trong đó có phần trình diễn của 70 nghệ sĩ mang ý nghĩa biểu trưng cho 70 năm xây dựng và trưởng thành của Học viện. Sự hội tụ này không chỉ mang tính nghề nghiệp mà còn là cuộc “đoàn viên” đầy xúc động của cộng đồng nghệ sĩ Tỳ bà trong và ngoài nước.

Các nghệ sĩ tham gia chương trình đến từ khắp mọi miền đất nước như Huế, Đà Nẵng, TP.HCM… cùng với những nghệ sĩ đang sinh sống và giảng dạy tại nước ngoài như Pháp, Úc, Nhật Bản. Chính sự đa dạng này tạo nên một không gian giao lưu nghệ thuật rộng mở, mang tính kết nối không chỉ trong nước mà còn vươn ra quốc tế.

Đoàn viên được xây dựng thành hai phần rõ nét. Phần một mang tính tri ân và kế thừa, giới thiệu những tác phẩm tiêu biểu đã gắn bó với nhiều thế hệ nghệ sĩ Tỳ bà. Khán giả sẽ được thưởng thức các sáng tác của NSND Mai Phương như Chỉ một niềm tin, Kỷ niệm quê hương, Suy tư... những tác phẩm mang giá trị nghệ thuật và giá trị sư phạm rất lớn.

Đặc biệt, chương trình cũng sẽ giới thiệu tác phẩm Hái nụ tầm xuân do cố NSƯT Hồng Thái sáng tác – một tác phẩm có tính học thuật cao, thường được sử dụng trong đào tạo bậc đại học và cao học chuyên ngành Tỳ bà.

Ngoài ra, các tác phẩm như Nhớ rừng của NSƯT Kim Hạnh hay trích đoạn Hò bả trạo được dàn dựng từ chất liệu tuồng Phú Yên cũng góp phần làm nổi bật chiều sâu văn hóa truyền thống.

Những tác phẩm này không chỉ mang tính biểu diễn mà còn phản ánh quá trình nghiên cứu, tiếp thu và sáng tạo của đội ngũ giảng viên, nghệ sĩ Tỳ bà.

Kết thúc phần một là tác phẩm Gửi về phương Nam của NSƯT Nguyễn Thúy My – từng đạt giải A của Hội Nhạc sĩ Việt Nam và góp phần giúp nghệ sĩ Tỳ bà Vũ Diệu Thảo giành Huy chương Vàng tại Liên hoan Âm nhạc mở rộng toàn quốc 2025. Việc đưa tác phẩm này vào chương trình mang ý nghĩa kết nối tình cảm Bắc – Nam, tạo nên một mạch cảm xúc xuyên suốt.

Nếu phần một là hành trình trở về với giá trị truyền thống thì phần hai mở ra không gian sáng tạo mới, trẻ trung và giàu thử nghiệm. Tác phẩm Sắc màu của nhạc sĩ Đức Trịnh với sự tham gia của 40 cây đàn Tỳ bà tạo nên hiệu ứng âm thanh đa dạng, phong phú.

Các tiết mục như Khúc Tỳ bà, Màu trong như nước hay Tỳ bà uy vũ cho thấy sự kết hợp giữa Tỳ bà với các yếu tố âm nhạc hiện đại như guitar, bass, trống và cả chất liệu Rock.

Một điểm nhấn đáng chú ý là phần trình diễn của nhóm Baby Tỳ bà với liên khúc Tây Bắc, thể hiện sự tiếp nối của thế hệ trẻ trong việc gìn giữ và phát triển nghệ thuật truyền thống.

Bên cạnh đó, mashup Việt Nam thịnh vượng – Made in Vietnam mang màu sắc hiện đại, trẻ trung, có sự tham gia của các học sinh đặc biệt đến từ TP.HCM, góp phần mở rộng đối tượng khán giả và tăng tính lan tỏa.

Chương trình khép lại bằng tác phẩm Hùng Vương mở cõi – một sáng tác mới của Vũ Diệu Thảo mang tính sử thi, tái hiện hình tượng Lạc Long Quân – Âu Cơ như một lời tri ân hướng về nguồn cội, đặc biệt ý nghĩa trong dịp Giỗ Tổ Hùng Vương đang cận kề.

Tiết mục với sự kết hợp giữa 70 nghệ sĩ Tỳ bà, dàn nhạc dân tộc và giọng hát của các ca sĩ Nguyên Vũ, Hương Ly - giảng viên Khoa Thanh nhạc Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam.

Điểm đặc biệt của Đoàn viên không chỉ nằm ở từng tiết mục mà còn ở tổng thể chương trình, nơi hội tụ đầy đủ các yếu tố: truyền thống, kế thừa, sáng tạo và phát triển. Từ những nghệ sĩ gạo cội đến thế hệ trẻ, từ các giá trị kinh điển đến những thử nghiệm mới, tất cả tạo nên một bức tranh toàn diện về nghệ thuật Tỳ bà trong đời sống đương đại.

Chia sẻ về chương trình, các nghệ sĩ tham gia đều bày tỏ niềm tự hào khi được góp mặt trong một sự kiện có ý nghĩa đặc biệt. Đằng sau sân khấu là quá trình tập luyện kéo dài suốt một tháng với nhiều khó khăn, khi hầu hết nghệ sĩ phải tranh thủ thời gian ngoài giờ.

Tuy nhiên, chính tình yêu nghề và niềm tự hào với âm nhạc dân tộc đã trở thành động lực để các nghệ sĩ nỗ lực mang đến một đêm diễn chất lượng.

Không chỉ là một chương trình nghệ thuật, Đoàn viên còn là không gian cảm xúc, nơi khán giả có thể cảm nhận vẻ đẹp của đàn Tỳ bà và âm nhạc truyền thống Việt Nam. Đồng thời, chương trình cũng hướng tới việc thu hút khán giả trẻ, khơi dậy sự quan tâm và tình yêu đối với bộ môn này.

Tiến sĩ, NSND Đỗ Quốc Hưng, Giám đốc Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam đánh giá cao ý nghĩa của chương trình, coi đây là minh chứng rõ nét cho sứ mệnh gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật truyền thống.

“Trải qua 70 năm, Khoa Âm nhạc Truyền thống nói chung và bộ môn Tỳ bà nói riêng đã không ngừng khẳng định vai trò quan trọng trong nền âm nhạc dân tộc, vừa bảo tồn di sản vừa chủ động đổi mới để hội nhập với đời sống đương đại.

Trong dòng chảy kỷ niệm 70 năm Học viện, Đoàn viên không chỉ là dấu mốc đáng nhớ mà còn là lời khẳng định mạnh mẽ về sức sống của nghệ thuật Tỳ bà, một loại hình âm nhạc truyền thống đang tiếp tục được gìn giữ, phát triển và lan tỏa tới các thế hệ tương lai”, Tiến sĩ, NSND Đỗ Quốc Hưng khẳng định.