Điều gì nằm sau tấm vé ballet “Eugene Onegin” 20 triệu đồng sắp đến Việt Nam?

VHO - Sau thành công của “Anna Karenina” năm 2025, Eifman Ballet of St. Petersburg tiếp tục trở lại Việt Nam với một tác phẩm kinh điển khác của văn học Nga: “Eugene Onegin”. Nhưng trước khi màn nhung mở ra vào tháng 10, thông tin khiến nhiều người chú ý lại là mức giá cao nhất lên tới 20 triệu đồng cho một tấm vé.

 

Đằng sau mức giá này không chỉ là câu chuyện về một đêm ballet đắt tiền. Đó còn là cách một tác phẩm kinh điển được làm mới bằng rock, sân khấu đương đại và ngôn ngữ hình thể mạnh mẽ; đồng thời đặt ra câu hỏi về những thay đổi đang diễn ra trong thị trường nghệ thuật biểu diễn Việt Nam.

Tchaikovsky đứng cạnh guitar điện trong vở ballet Nga sắp đến Việt Nam

Eugene Onegin sẽ có 8 đêm diễn tại TP.HCM và Hà Nội. Tại TP.HCM, vở diễn diễn ra trong 4 đêm, từ ngày 21 đến 24.10 tại Nhà hát Hòa Bình. Sau đó, đoàn tiếp tục biểu diễn 4 đêm tại Hà Nội, từ ngày 28 đến 31.10 tại Cung Văn hóa Lao động Hữu nghị Việt Xô. Các suất diễn bắt đầu lúc 19h30.

Chương trình được Bộ VHTTDL cấp phép. Vé mở bán từ ngày 26.6 trên Ticketbox, Ticketmelon, MetaTicket và TicketVN, với 6 hạng giá, từ 500 nghìn đồng đến 20 triệu đồng.

Đáng chú ý, hai hạng vé cao nhất có giá 7 triệu đồng và 20 triệu đồng, dành cho số lượng ghế giới hạn tại khu vực trung tâm khán phòng, nơi có góc nhìn bao quát toàn bộ sân khấu.

Riêng hạng SVIP được thiết kế với một quy trình phục vụ riêng, gồm lối vào riêng, khu vực tiếp đón và chụp ảnh trước giờ diễn, nhân viên hỗ trợ đưa khách vào chỗ ngồi, ấn phẩm lưu niệm của chương trình và cơ hội gặp gỡ nghệ sĩ sau đêm diễn. Đây cũng là nhóm hạng vé được xác định là trọng tâm của chương trình.

Vì vậy, câu hỏi “20 triệu đồng cho một đêm ballet có quá cao?” gần như là phản ứng đầu tiên khi thông tin về Eugene Onegin được công bố.

Một tấm vé 20 triệu đồng chắc chắn không dành cho số đông. Trong cùng một khán phòng, khán giả vẫn có thể lựa chọn tấm vé 500 nghìn đồng để thưởng thức tác phẩm. Nói cách khác, cùng một sản phẩm nghệ thuật đang được tạo ra nhiều tầng giá trị khác nhau.

Tuy nhiên, sức hấp dẫn của Eugene Onegin không chỉ nằm ở mức giá vé. Đây là một trong những tác phẩm tiêu biểu của biên đạo Boris Eifman, ra mắt tại St. Petersburg ngày 3.3.2009 và đến nay đã được trình diễn tại hơn 40 quốc gia.

Một trong những chi tiết gây tò mò nhất của bản dựng nằm ở phần âm nhạc. Boris Eifman không sử dụng riêng âm nhạc của Pyotr Tchaikovsky mà ghép các trích đoạn của nhà soạn nhạc Nga với nhạc rock do Alexander Sitkovetsky sáng tác.

Sự kết hợp này từng khiến giới hàn lâm “nhíu mày” khi vở diễn ra mắt tại St. Petersburg năm 2009.

Tuy nhiên, chính lựa chọn phá vỡ ranh giới giữa âm nhạc cổ điển và rock lại góp phần tạo nên sức sống lâu dài cho tác phẩm.

Sau hơn 15 năm, Eugene Onegin vẫn được đưa đi biểu diễn tại nhiều quốc gia và trở thành một trong những dấu ấn nổi bật trong sự nghiệp của Eifman.

Boris Eifman gọi đây là một tác phẩm hướng tới giới trẻ. Trên thực tế, tại nhiều thị trường, vở diễn có khả năng tiếp cận nhóm khán giả trẻ - những người vốn không phải đối tượng thường xuyên đến nhà hát ballet.

Đó cũng là một nghịch lý thú vị trong cách làm nghệ thuật của Eifman: sử dụng một câu chuyện kinh điển, một nhà soạn nhạc kinh điển và ngôn ngữ ballet, nhưng lại cố tình đưa vào đó rock, hình thể mạnh, sân khấu hiện đại và những xung đột xã hội của thời đại mới.

Trong hơn bốn thập niên làm nghề, Boris Eifman luôn đứng ở ranh giới gây tranh luận giữa ballet cổ điển và sân khấu đương đại.

Ông theo đuổi hướng đi được gọi là “ballet tâm lý”, sử dụng hình thể để dựng nên những xung đột nội tâm thay vì chỉ tập trung vào kỹ thuật hàn lâm. Đó cũng là lý do tác phẩm của Eifman thường tạo ra những phản ứng rất khác nhau.

Bản thân biên đạo Boris Eifman từng nói: “Tôi không cố kể lại câu chuyện. Tôi muốn chạm tới những tầng cảm xúc mà ngôn ngữ không với tới.

Tôi không dựng ballet chỉ để kể lại một câu chuyện đã được biết, mà muốn dùng cơ thể con người, âm nhạc, ánh sáng và sân khấu để đặt câu hỏi về những điều nằm phía sau câu chuyện”.

Có lẽ chính quan niệm này lý giải vì sao Eugene Onegin không chỉ là việc chuyển thể một tác phẩm kinh điển lên sân khấu ballet. Đó là một cuộc đọc lại, trong đó Pushkin được đặt vào những va đập mới giữa tình yêu, tiền bạc, dục vọng và quyền lực.

Không phải ai cũng khen Eifman. Nhưng việc một tác phẩm tiếp tục gây tranh luận sau hơn 15 năm cũng là một phần sức sống của nó.

Khi khán giả được tiếp cận chuẩn mực quốc tế

Đằng sau một buổi diễn như Eugene Onegin không chỉ là các nghệ sĩ đứng trên sân khấu. Đó còn là cả một hệ thống sản xuất, tổ chức, kỹ thuật và vận hành của nghệ thuật sân khấu.

Trong chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa, sân khấu được xác định là một trong những lĩnh vực có dư địa lớn. Muốn tiến tới chuẩn mực quốc tế thì trước hết phải được nhìn thấy chuẩn mực ấy vận hành.

Những chuyến lưu diễn như của Eifman Ballet, vì thế, mang ý nghĩa vượt khỏi phạm vi một sự kiện giải trí. Đây là cơ hội để khán giả và giới chuyên môn trong nước trải nghiệm trực tiếp, ở khoảng cách gần nhất, những điều lâu nay phần lớn chỉ có thể tiếp cận qua tư liệu.

Một đoàn ballet quốc tế mang tới Việt Nam hơn 100 nghệ sĩ, hàng chục kỹ thuật viên và hàng chục tấn thiết bị sân khấu không chỉ để thực hiện một vài đêm diễn. Đó còn là một quy trình sản xuất nghệ thuật được đưa vào vận hành trực tiếp.

Khán giả có thể nhìn thấy một sân khấu ballet quốc tế được dựng lên như thế nào; các nghệ sĩ làm việc ra sao; âm nhạc, ánh sáng, phục trang, thiết kế sân khấu và chuyển động hình thể phối hợp với nhau như thế nào. Đồng thời, họ cũng có cơ hội chứng kiến một tác phẩm kinh điển được một biên đạo đương đại đọc lại ra sao.

Với Boris Eifman, việc đặt Tchaikovsky cạnh rock và biến một câu chuyện kinh điển thành cuộc va đập của tình yêu, tiền bạc, dục vọng và quyền lực là một lựa chọn nghệ thuật gây tranh luận.

Nhưng chính sự tranh luận ấy khiến Eugene Onegin tiếp tục có khả năng đối thoại với khán giả hôm nay.

Còn với Việt Nam, câu chuyện có thể lớn hơn một vở ballet. Đó là câu chuyện về một thị trường mà khán giả đang dần chuyển từ “xem một chương trình” sang “mua một trải nghiệm”.

Khi một bộ phận khán giả sẵn sàng bỏ ra 20 triệu đồng cho một đêm ballet Nga, trong khi một bộ phận khác vẫn có thể bước vào khán phòng với tấm vé 500 nghìn đồng, điều đó cho thấy thị trường nghệ thuật biểu diễn đang bắt đầu hình thành những tầng khán giả cần thiết cho một hệ sinh thái chuyên nghiệp hơn.