Công bố 50 tác phẩm văn học, nghệ thuật biểu diễn xuất sắc sau nửa thế kỷ sáng tạo

HÀ AN, ảnh: LÊ ĐÔNG

VHO - Ngày 30.11.2025, tại Hà Nội, Cục Nghệ thuật biểu diễn (Bộ VHTTDL) đã long trọng tổ chức Công bố bình chọn “50 tác phẩm văn học, nghệ thuật biểu diễn Việt Nam tiêu biểu, xuất sắc sau ngày đất nước thống nhất (1975 - 2025)” đồng thời Phát động sáng tác các tác phẩm văn học nghệ thuật “Sống mãi với thời gian” giai đoạn 2026 – 2030.

Đây là sự kiện đặc biệt được tổ chức hướng tới 100 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (1930 - 2030) và 85 năm Ngày Quốc khánh nước CHXHCN Việt Nam (1945 - 2030).

Công bố 50 tác phẩm văn học, nghệ thuật biểu diễn xuất sắc sau nửa thế kỷ sáng tạo - ảnh 1
Các đại biểu tham dự buổi lễ

Sự kiện có ý nghĩa quan trọng, mang tính chiến lược đối với văn hóa, văn học nghệ thuật nước nhà, đánh dấu bước tiến mới trong việc triển khai các Nghị quyết của Đảng về văn hoá, thực hiện Chiến lược phát triển ngành văn hoá Việt Nam đến năm 2035, tầm nhìn 2045, hướng đến xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc trong thời đại mới.

Tham dự buổi lễ có Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính; Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trần Thanh Lâm; Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thuỷ, cùng lãnh đạo các ban, bộ, ngành, các Hiệp hội, các Hội chuyên ngành VHNT Trung ương cùng đông đảo các văn nghệ sĩ.

Thực hiện Kế hoạch số 690/KH-BVHTTDL ngày 23.2.2024 của Bộ VHTTDL về việc tổ chức các hoạt động Tổng kết 50 năm nền văn học, nghệ thuật Việt Nam sau ngày đất nước thống nhất (30.4.1975-30.4.2025). Nhân dịp kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (1975 - 2025), Bộ VHTTDL đã phát động bình chọn những tác phẩm văn học và nghệ thuật biểu diễn tiêu biểu, xuất sắc trong suốt nửa thế kỷ qua.

Công bố 50 tác phẩm văn học, nghệ thuật biểu diễn xuất sắc sau nửa thế kỷ sáng tạo - ảnh 2
Phó Thủ tướng Mai Văn Chính và Thứ trưởng Trịnh Thị Thuỷ trao vinh danh cho các tác giả văn học

Hoạt động nhằm tri ân và ghi nhận những đóng góp to lớn của các thế hệ văn nghệ sĩ, những người đã dùng nghệ thuật để lưu giữ lịch sử, bồi đắp tâm hồn và nhân cách Việt Nam.

Củng cố niềm tự hào về truyền thống văn hóa Việt Nam, hun đúc tinh thần đoàn kết, lòng yêu nước và ý chí vươn lên của dân tộc. Góp phần khẳng định vai trò chiến lược của văn học nghệ thuật trong sự nghiệp phát triển đất nước sau ngày thống nhất - khi “non sông thu về một mối”.

Đây cũng là dịp để công chúng nhìn lại những thành tựu lớn lao của văn học nghệ thuật biểu diễn Việt Nam trong suốt nửa thế kỷ qua - một hành trình sáng tạo đầy bản lĩnh, đổi mới và khát vọng.

Với gần 200 tác phẩm thuộc các lĩnh vực văn học, sân khấu, âm nhạc và múa trải qua các Hội đồng bình chọn của Hội văn học nghệ thuật Trung ương, Hội đồng sơ khảo, chung khảo với những tiêu chí lựa chọn cụ thể, làm việc khách quan, khoa học, với tinh thần trách nhiệm cao đã bình chọn được 50 tác phẩm tiêu biểu, xuất sắc, phản ánh sinh động những đổi thay của đất nước, những khát vọng hòa bình, hòa hợp dân tộc, những thành tựu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới.

Công bố 50 tác phẩm văn học, nghệ thuật biểu diễn xuất sắc sau nửa thế kỷ sáng tạo - ảnh 3
Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Trần Thanh Lâm và Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương kiêm Trưởng ban Lý luận phê bình văn học nghệ thuật Nguyễn Thế Kỷ trao vinh danh cho các tác giả sân khấu

Trong 50 tác phẩm tiêu biểu có: 14 tác phẩm văn học, 18 tác phẩm sân khấu, 12 tác phẩm âm nhạc, 6 tác phẩm múa.

Nhà thơ Trần Đăng Khoa chia sẻ ông vô cùng xúc động khi được nhận giải thưởng cao quý này. Theo ông, phần thưởng không chỉ dành cho riêng mình mà còn dành cho những người chiến sĩ đang ngày đêm trấn giữ quần đảo Trường Sa.

Ông nhắc đến những hòn đảo chìm – chỉ là những dải đất ngầm giữa biển – nơi các chiến sĩ phải dựng chòi để canh giữ biển trời thiêng liêng của Tổ quốc, gian khổ hơn nhiều so với những gì người đất liền có thể hình dung.

Nhà thơ cho biết, ông chỉ viết lại sự thật, về những con người thật. Bên cạnh những cột mốc bằng sắt thép, xi măng khẳng định chủ quyền, còn có những “cột mốc” đặc biệt khác – đó là các tác phẩm nghệ thuật, những bài ca, vở kịch, bộ phim… Những giá trị tinh thần ấy, theo ông, là những cột mốc không thời gian hay sóng gió nào có thể xóa nhòa.

Công bố 50 tác phẩm văn học, nghệ thuật biểu diễn xuất sắc sau nửa thế kỷ sáng tạo - ảnh 4
Nhà văn Chu Lai được vinh danh bởi tác phẩm sân khấu "Mưa đỏ"

Ông khẳng định, các tiểu thuyết, vở kịch, bài thơ và cuốn sách chính là những cột mốc góp phần bảo vệ chủ quyền và không thời gian, sóng gió nào có thể phá huỷ. Và đúng với tinh thần “Còn mãi với thời gian” của Cuộc vận động.

Tại sự kiện, nhà thơ Trần Đăng Khoa đã quyết định gửi tặng toàn bộ số tiền thưởng 30 triệu đồng để ủng hộ đồng bào miền Trung.

Nhà văn Chu Lai nhận giải thưởng ở hạng mục tác phẩm Sân khấu với vở chèo Mưa đỏ. Ông chia sẻ rằng cảm xúc đầu tiên khi bước lên nhận giải là một thoáng ngậm ngùi, bởi hầu hết những người được vinh danh- những gương mặt quen thuộc trong giới, đều đã không còn nữa. 50 năm – chỉ là cái chớp mắt của lịch sử, nhưng lại là cả một đời người.

Công bố 35 tác phẩm VHNT xuất sắc tại Cuộc vận động sáng tác “Sống mãi với thời gian”

Công bố 35 tác phẩm VHNT xuất sắc tại Cuộc vận động sáng tác “Sống mãi với thời gian”

VHO - Sáng 28.12, Bộ VHTTDL đã tổ chức Lễ công bố các tác phẩm văn học, nghệ thuật được nghiệm thu tại cuộc vận động sáng tác với chủ đề Sống mãi với thời gian. Sau hơn 2 năm phát động, Ban tổ chức, Hội đồng thẩm định đã lựa chọn, công bố nghiệm thu 35 tác phẩm hoàn chỉnh. Thứ trưởng Bộ VHTTDL Tạ Quang Đông dự Lễ công bố và trao giải cho các tác giả.

Ông nhớ lại những năm tháng dân tộc đi qua: sự khốc liệt của chiến tranh, những năm bao cấp ảm đạm và những thử thách dồn dập của thời cuộc. Lịch sử dân tộc có những mốc son chói lọi, nhưng cũng không ít mất mát đau thương, đó là chất liệu cho các nhà văn, nhà biên kịch

Nhắc đến vở chèo Mưa đỏ, ông khẳng định: con người Việt Nam chưa bao giờ quay lưng với chiến tranh; đề tài hay thể loại không bao giờ có lỗi, điều có lỗi là cách chúng ta triển khai không tới nơi tới chốn. Theo ông, văn học và sân khấu luôn là một sự “trả nợ” không nguôi với cuộc đời, với nhân dân.

Danh sách 50 tác phẩm văn học, nghệ thuật biểu diễn Việt Nam tiêu biểu, xuất sắc sau ngày đất nước thống nhất (1975 -2025):

Văn học:

Nỗi buồn chiến tranh (Bảo Ninh); Mình và họ (Nguyễn Bình Phương); Mẫu Thượng Ngàn (Nguyễn Xuân Khánh); Mảnh đất lắm người nhiều ma (Nguyễn Khắc Trường); Mùa lá rụng trong vườn (Ma Văn Kháng); Cỏ lau (Nguyễn Minh Châu); Con gái thuỷ thần (Nguyễn Huy Thiệp); Cánh đồng bất tận (Nguyễn Ngọc Tư); Thời xa vắng (Lê Lựu); Bến không chồng (Dương Hướng); Đảo chìm (Trần Đăng Khoa); Những người đi tới biển (Thanh Thảo); Đường tới thành phố (Hữu Thỉnh); Tiếng hát tháng Giêng (Y Phương).

Sân khấu:

Cụm tác phẩm của Lưu Quang Vũ; Bài ca giữ nước (Tào Mạt); Rừng trúc (Nguyễn Đình Thi); Hà My của tôi (Doãn Hàng Giang); Đêm trắng (Lưu Quang Hà); Dời đô (Lê Duy Hạnh); Mùa hè ở biển, Bạch đàn liễu (Xuân Trình); Cát bụi (Triệu Huấn); Bài ca Điện Biên (Tất Đạt); Mưa đỏ (Chu Lai); Những vần thơ thép (Trần Đình Ngôn); Điều còn lại (Nguyễn Đăng Chương); Kẻ sĩ Thăng Long (Nguyễn Khắc Phục); Chói rạng sơn hà (Nguyễn Sĩ Chức); Những người mẹ (Xuân Đức); Chu Văn An (Xuân Yến); Công lý không gục ngã (Lê Chí Trung); Dạ cổ hoài lang (Thanh Hoà).

Nhạc kịch:

Lá đỏ (Đỗ Hồng Quân); Việt Nam ơi mùa xuân đến rồi (Huy Du); Đường bốn mùa xuân (Đỗ Nhuận); Mùa xuân trên thành phố Hồ Chí Minh (Xuân Hồng); Nhớ về Hà Nội (Hoàng Hiệp); Như có Bác trong ngày đại thắng (Phạm Tuyên); Đất nước trọn niềm vui (Hoàng Hà); Đất nước (Phạm Minh Tuấn, thơ Tạ Hữu Yên); Giai điệu Tổ quốc (Trần Tiến); Tình em biển cả (Nguyễn Đức Toàn); Tổ quốc gọi tên minh (Đinh Trung Cẩn, thơ Phan Quế Mai); Những bông hoa trong vườn Bác (Văn Dung)

Múa:

Chuyện tình non sông (Vũ Việt Cường- Trần Kim Quy); Hoa phong  lan trên đỉnh Truông Bồn (Nguyễn Thị Hiển); Ballet Kiều (Nguyễn Thị Tuyết Minh, Nguyễn Phúc Hùng); Huyền thoại mẹ (Nguyễn Công Nhạc); Nguồn sáng (Phạm Anh Phương, Nguyễn Hồng Phong); Đất nước (Ứng Duy Thịnh).