Nhiều tòa nhà sụt lún và nứt vỡ tại một trong những thành phố lớn nhất châu Âu

VHO - Khi nhiệt độ cao kỷ lục thiêu đốt London trong mùa hè này, người dân bắt đầu nhận thấy những dấu hiệu bất thường xuất hiện trong chính ngôi nhà là những vết nứt ngoằn ngoèo bất ngờ xuất hiện trên tường, cửa ra vào bị kẹt, cửa sổ cong vênh.

Tình trạng sụt lún nghiêm trọng do thời tiết khô nóng bất thường

Nắng nóng cực đoan đã tác động quy mô lớn đến Anh - một quốc gia vốn không được xây dựng để thích ứng với kiểu thời tiết này. Trường học phải đóng cửa, đường ray tàu hỏa bị cong vênh, thậm chí cả nhà cửa cũng có thể bị sụt lún.

London cùng nhiều khu vực khác ở vùng Đông Nam nước Anh đang nằm ở tâm điểm của tình trạng sụt lún đất, vốn trở nên nghiêm trọng hơn do thời tiết khô nóng bất thường. Khi các đợt nóng khiến đất đai trong thành phố khô cạn, nền đất dịch chuyển và co lại, kéo theo các tòa nhà sụt xuống.

Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Anh (BGS), sụt lún là một trong những mối nguy địa chất gây thiệt hại nghiêm trọng nhất tại Anh. Các chuyên gia cảnh báo tình trạng này sẽ ngày càng nghiêm trọng khi con người tiếp tục đốt nhiên liệu hóa thạch và khiến Trái đất nóng lên.

London cũng như nhiều khu vực khác ở Anh được xây dựng trên nền đất sét. Khi ẩm ướt, đất sét giống như một miếng bọt biển, hút nước và nở ra; trong điều kiện nóng và khô, đất mất nước và co lại. Quá trình này được gọi là “co - trương nở”. Khi đất co lại không đồng đều bên dưới móng công trình, có thể khiến nền đất bị sụt lún.

London đặc biệt dễ bị ảnh hưởng bởi loại đất sét đặc trưng tại đây chứa các khoáng chất có khả năng trương nở, rất nhạy cảm với sự thay đổi độ ẩm. Thành phố cũng thường xuyên hứng chịu một trong những mức nhiệt cao nhất tại Anh.

Một yếu tố quan trọng khác là cây cối và thực vật. Khi trời nóng, rễ cây phát triển sâu và lan rộng hơn để tìm kiếm nguồn nước trong đất. Chúng thường hút nước từ những vùng đất ẩm hơn bên dưới các ngôi nhà gần đó, khiến đất khô đi, co lại và dẫn đến sụt lún.

Những ngôi nhà cũ thường dễ bị sụt lún hơn, một phần do nền móng nông hơn. Hơn một nửa số ngôi nhà ở London được xây dựng trước năm 1945.

Đáng chú ý, đây không chỉ là vấn đề của riêng London mà đang ảnh hưởng đến nhiều khu vực khác. Tình trạng sụt lún xảy ra cả ở London và Đông Nam nước Anh.

Chi trả bảo hiểm sụt lún tăng vọt

Theo các chuyên gia, mỗi khi nước Anh trải qua một mùa hè nóng và khô, số đơn yêu cầu bồi thường do sụt lún lại “tăng vọt”.

Năm 2025, khi nước Anh trải qua một mùa hè nóng bất thường, các công ty bảo hiểm đã chi trả kỷ lục 415 triệu USD cho các yêu cầu bồi thường liên quan đến sụt lún, tăng 10% so với năm 2024, theo Hiệp hội Bảo hiểm Anh (ABI).

Các chuyên gia cũng cho rằng năm nay có thể là năm nghiêm trọng nhất từ trước đến nay, khi đây là mùa hè hạn hán thứ hai liên tiếp và xảy ra nhiều đợt nắng nóng xảy ra ở Anh.

Sụt lún đôi khi diễn ra âm thầm và chậm rãi, nhưng có thể gây thiệt hại nghiêm trọng và rất khó khắc phục.

Khi nhiệt độ tiếp tục tăng và số vụ yêu cầu bồi thường do sụt lún ngày càng nhiều, một số chuyên gia lo ngại các công ty bảo hiểm có thể không còn muốn nhận loại rủi ro này.

Theo dữ liệu của BGS, riêng tại London, hơn 26% số công trình có thể bị ảnh hưởng bởi sụt lún tính đến năm 2070 nếu nhiệt độ toàn cầu tiếp tục tăng với tốc độ tương đương hiện nay.

Sụt lún hiếm khi là vấn đề liên quan trực tiếp đến tính mạng con người. Tình trạng này không nghiêm trọng và gây sốc như nhà cửa bị cuốn xuống biển, bị lũ lụt phá hủy nền móng hay bị thiêu rụi trong các vụ cháy rừng.

Tuy nhiên, sụt lún cũng không đơn thuần là một vấn đề nhỏ, có thể gây hư hại nghiêm trọng, làm mất giá trị ngôi nhà, khiến việc bán nhà trở nên khó khăn và đòi hỏi chi phí sửa chữa rất lớn. Đây là một trong những mối lo âm ỉ mà biến đổi khí hậu đang ngày càng mang đến, tác động trực tiếp đến cuộc sống của người dân.