Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Thể dục, thể thao là một bộ phận của chiến lược phát triển con người, sức mạnh của quốc gia

VHO - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, thể dục, thể thao không chỉ là một lĩnh vực hoạt động văn hóa - xã hội mà là một bộ phận của chiến lược phát triển con người, chất lượng dân số và nguồn nhân lực của đất nước. Phải coi sức khỏe và thể lực của người dân là một bộ phận của sức mạnh quốc gia, và phát triển thể dục, thể thao là một trong những phương thức quan trọng để xây dựng nền tảng đó.

Chiều 2.10, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với Đảng ủy Chính phủ, Đảng ủy Bộ VHTTDL, các cơ quan liên quan về thực hiện Nghị quyết 08 - NQ/TW, ngày 1.12.2011 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, tạo bước phát triển mạnh mẽ về thể dục, thể thao đến năm 2020; Kết luận số 70-KL/TW, ngày 31.1.2024 của Bộ Chính trị về phát triển thể dục, thể thao trong giai đoạn mới.

Cùng dự có Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; các Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, lãnh đạo Chính phủ, Quốc hội, lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương.

Về phía Bộ VHTTDL, dự buổi làm việc có Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh; Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng; các Thứ trưởng: Tạ Quang Đông, Trịnh Thị Thuỷ, Hoàng Đạo Cương, Hồ An Phong; Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ VHTTDL; lãnh đạo Cục Thể dục Thể thao Việt Nam…

Tại buổi làm việc, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh báo cáo về việc thực hiện Nghị quyết 08 – NQ/TW, ngày 1.12.2011 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, tạo bước phát triển mạnh mẽ về thể dục, thể thao đến năm 2020; Kết luận số 70-KL/TW, ngày 31.1.2024 của Bộ Chính trị về phát triển thể dục, thể thao trong giai đoạn mới...

Sau khi nghe các ý kiến trao đổi tại buổi làm việc, phát biểu kết luận và chỉ đạo, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá cao những nỗ lực của Bộ VHTTDL, các Bộ, ngành, địa phương, các tổ chức xã hội, đội ngũ huấn luyện viên, vận động viên, chuyên gia và toàn xã hội trong phát triển thể dục, thể thao thời gian qua. 

Nghị quyết số 08 của Bộ Chính trị đã tạo cơ sở chính trị quan trọng để thể dục, thể thao có bước phát triển trong 15 năm qua. Kết luận số 70 của Bộ Chính trị tiếp tục xác định những định hướng quan trọng cho phát triển thể dục, thể thao trong giai đoạn mới.

Trong thời gian tới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, phải coi sức khỏe và thể lực của người dân là một bộ phận của sức mạnh quốc gia. Phát triển thể dục, thể thao là một trong những phương thức quan trọng để xây dựng nền tảng đó. 

Tinh thần cốt lõi của Nghị quyết số 08 là phát triển thể dục, thể thao để nâng cao sức khỏe, thể lực, tầm vóc và chất lượng cuộc sống của nhân dân. Vì vậy, cần nhìn thể dục, thể thao không chỉ là một lĩnh vực hoạt động văn hóa - xã hội, mà là một bộ phận của chiến lược phát triển con người, chất lượng dân số và nguồn nhân lực của đất nước. Một quốc gia muốn phát triển nhanh và bền vững phải có những thế hệ người Việt Nam khỏe mạnh, có thể lực tốt, có thói quen vận động và có chất lượng sống ngày càng cao. 

Chúng ta cũng cần phải đặc biệt chú trọng đến thể thao học đường, không thể chỉ dừng ở việc tổ chức tiết giáo dục thể chất. Cần rà soát điều kiện sân bãi, thiết bị và đội ngũ giáo viên, đồng thời nghiên cứu cơ chế sử dụng chung các thiết chế thể thao công ngoài giờ học, Hệ thống trường học phải vừa giúp mỗi học sinh hình thành thói quen vận động suốt đời, vừa là nơi phát hiện sớm những tài năng thể thao. 

Đối với các khu công nghiệp, khu đô thị và các khu dân cư mới, không gian vận động cần được tính đến trong quy hoạch như một bộ phận của chất lượng sống. Những nơi chưa thể đầu tư mới thì phải tổ chức khai thác tốt hơn cơ sở hiện có, không để một bên thiếu nơi tập luyện trong khi tài sản công ở cùng địa bàn sử dụng chưa hết công suất. 

“Muốn vậy, trước hết phải đo được sức khỏe thể chất của người dân và sự thay đổi của thể lực qua từng thế hệ. Bộ VHTTDL phối hợp với Bộ Y tế, Bộ GD&ĐT nghiên cứu xây dựng bộ chỉ số về thể lực, mức độ vận động và khả năng tiếp cận thể dục, thể thao, trước hết đối với trẻ em, học sinh, người lao động và người cao tuổi. Phải biết nhóm dân cư nào đang thiếu vận động, địa bàn nào còn thiếu điều kiện tập luyện và những yếu tố nào đang cản trở người dân duy trì vận động thường xuyên”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ.

Bộ VHTTDL phối hợp với Bộ Y tế, Bộ GD&ĐT nghiên cứu xây dựng bộ chỉ số về thể lực, mức độ vận động và khả năng tiếp cận thể dục, thể thao, trước hết đối với trẻ em, học sinh, người lao động và người cao tuổi; phải biết nhóm dân cư nào đang thiếu vận động, địa bàn nào còn thiếu điều kiện tập luyện và những yếu tố nào đang cản trở người dân duy trì vận động thường xuyên.

Đối với thể thao thành tích cao, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, cần thay đổi cách đầu tư, tập trung có trọng điểm và phát triển tài năng theo một chu trình dài hạn; cần hình thành một chuỗi phát hiện và phát triển tài năng liên tục từ trường học, địa phương, cơ sở đào tạo đến đội tuyển quốc gia, trong đó mỗi khâu phải gắn với khâu tiếp theo và có trách nhiệm về chất lượng đầu ra; cần xác định rõ những môn, nội dung và vận động viên có khả năng cạnh tranh quốc tế để tập trung đầu tư dài hạn, đồng thời xây dựng lực lượng kế cận.

Không nên lấy thành tích SEA Games làm thước đo duy nhất cho đầu tư thể thao đỉnh cao. Mỗi chu kỳ cần có mục tiêu, lực lượng trọng điểm, huấn luyện viên chịu trách nhiệm và phương án đồng bộ về khoa học, y học, dinh dưỡng, phục hồi, tâm lý và thi đấu quốc tế; tuyệt đối tránh để tình trạng tài năng được phát hiện nhưng phải tự mình xoay xở những điều kiện căn bản để phát triển, cần phải có một hệ thống đủ tốt để bảo đảm tài năng ấy được tập luyện, thi đấu và phát triển liên tục đến đỉnh cao; rà soát cơ chế quản lý vận động viên và đội tuyển quốc gia theo hướng rõ người, rõ việc, rõ quyền, rõ trách nhiệm.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, Bộ VHTTDL xây dựng lại mô hình phát triển vận động viên thành tích cao theo một chu trình dài hạn: phát hiện sớm, tuyển chọn đúng, đào tạo bài bản, đầu tư trọng điểm, thi đấu quốc tế, chăm sóc toàn diện, đánh giá thường xuyên và xây dựng lực lượng kế cận. 

Mục tiêu là chuyển từ việc trông chờ vào một vài tài năng xuất chúng sang xây dựng một hệ thống có khả năng liên tục phát hiện, nuôi dưỡng và tạo ra những vận động viên đạt trình độ cao của châu lục và thế giới. Khoa học, công nghệ và dữ liệu phải trở thành nền tảng của đào tạo, quản lý và phát triển thể thao.

Bệnh viện, trường đại học, viện nghiên cứu, cơ sở huấn luyện và chuyên gia cần kết nối thành mạng lưới khoa học, y học, dinh dưỡng và phục hồi thể thao; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, dữ liệu trong tuyển chọn, huấn luyện, phân tích thành tích, kiểm soát tải lượng, phòng ngừa chấn thương và cá thể hóa đào tạo; sớm hoàn thiện cơ sở dữ liệu thống nhất về thể dục, thể thao, kết nối dữ liệu về vận động viên, huấn luyện viên, cơ sở vật chất, giải đấu và phong trào quần chúng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, Bộ VHTTDL cần nghiên cứu, phát triển kinh tế thể thao Việt Nam theo hướng hình thành một hệ sinh thái hoàn chỉnh. Đối với hoạt động đầu tư cơ sở vật chất, cần thay đổi tư duy từ “Nhà nước xây dựng và Nhà nước vận hành” sang “Nhà nước kiến tạo, xã hội đầu tư, thị trường vận hành và Nhà nước giám sát”.

Đối với các công trình thể thao quốc gia và các công trình quy mô lớn, cần nghiên cứu một cơ chế đầu tư và vận hành đặc thù. Công trình nào Nhà nước cần trực tiếp quản lý thì phải quản lý chuyên nghiệp, công trình nào khu vực tư nhân có thể đầu tư và vận hành tốt thì phải tạo điều kiện để tư nhân tham gia. Không để tình trạng xã hội có vốn nhưng không có cơ chế để đầu tư, còn Nhà nước có tài sản nhưng không khai thác được đầy đủ giá trị của tài sản đó.

Đối với các liên đoàn, hiệp hội thể thao, cần rà soát, đánh giá lại mô hình hoạt động của các liên đoàn, hiệp hội thể thao quốc gia; phải làm rõ vai trò nào Nhà nước thực hiện, vai trò nào liên đoàn thực hiện.

Bộ VHTTDL phải hoàn thiện việc xây dựng bộ quy tắc về quản trị đối với các liên đoàn, hiệp hội thể thao quốc gia; thực hiện phân loại, đánh giá hàng năm năng lực của từng liên đoàn, công bố công khai, hướng tới chuyên nghiệp hóa liên đoàn trước khi chuyên nghiệp hóa thể thao.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, phải nâng cao năng lực thực thi, đưa những định hướng của Nghị quyết số 08 và Kết luận số 70 thành kết quả phát triển cụ thể; cần rà soát toàn bộ các nhiệm vụ đã được đặt ra trong Nghị quyết số 08, Kết luận số 70 và các chiến lược, chương trình liên quan; phải phân loại rõ việc đã hoàn thành, việc chậm nhưng còn trong thẩm quyền xử lý và việc vượt thẩm quyền cần kiến nghị cấp có thẩm quyền. 

Đối với từng nhiệm vụ trọng tâm phải xác định rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, cá nhân chịu trách nhiệm chính, sản phẩm, tiến độ và điều kiện thực hiện. Những vấn đề thuộc thẩm quyền thì phải chủ động xử lý, những vấn đề vượt thẩm quyền phải xác định rõ nội dung cần kiến nghị và cơ quan có trách nhiệm kiến nghị; cần hình thành phương thức theo dõi và đánh giá thường xuyên đối với những nhiệm vụ trọng tâm, không chờ đến cuối kỳ mới tổng kết. Mục tiêu cuối cùng không phải là hoàn thành đủ số lượng nhiệm vụ, mà là tạo ra những thay đổi có thể nhìn thấy, đo được và duy trì được trong thực tiễn.