Ngày này năm xưa:
Bộ Chính trị bàn kế hoạch chiến lược giải phóng miền Nam (1974)
VHO - Ngày 30.9.1974, Hội nghị Bộ Chính trị (mở rộng), có sự tham gia của các Ủy viên Quân ủy Trung ương và Bộ Tổng Tham mưu, bắt đầu bàn kế hoạch chiến lược giải phóng miền Nam, từng bước hình thành quyết tâm hoàn thành sự nghiệp thống nhất đất nước trong hai năm 1975-1976. Cùng ngày này qua các năm, nhiều dấu mốc đáng chú ý về lịch sử, kiến trúc, di sản và văn hóa thế giới cũng được ghi nhận.
Bộ Chính trị bàn kế hoạch chiến lược giải phóng miền Nam

Ngày 30.9.1974, Hội nghị Bộ Chính trị (mở rộng) khai mạc tại Hà Nội, bàn kế hoạch chiến lược giải phóng miền Nam. Hội nghị diễn ra đến ngày 8.10, phân tích tương quan lực lượng, khả năng Mỹ can thiệp trở lại và những chuyển biến có lợi trên chiến trường.
Theo Báo Nhân Dân, Hội nghị bước đầu hạ quyết tâm hoàn thành sự nghiệp giải phóng miền Nam trong hai năm 1975-1976. Bộ Chính trị đồng thời cho ý kiến về Dự thảo kế hoạch tiến công chiến lược, xác định những hướng tiến công quan trọng.
Kế hoạch tiếp tục được hoàn chỉnh qua các hội nghị sau, tạo cơ sở cho quyết định giải phóng miền Nam sớm hơn dự kiến khi thời cơ xuất hiện. Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975 kết thúc bằng Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng.
Tổng Bí thư Trường Chinh qua đời
Ngày 30.9.1988, Tổng Bí thư Trường Chinh, tên thật Đặng Xuân Khu, từ trần tại Hà Nội, hưởng thọ 81 tuổi. Ông từng giữ cương vị Tổng Bí thư trong các thời kỳ quan trọng của cách mạng và là Chủ tịch Hội đồng Nhà nước từ năm 1981 đến năm 1987.
Theo Báo Quân đội nhân dân, Tổng Bí thư Trường Chinh là nhà lãnh đạo, nhà lý luận có nhiều đóng góp cho cách mạng Việt Nam. Tên tuổi ông gắn với nhiều văn kiện quan trọng, trong đó có Đề cương về Văn hóa Việt Nam năm 1943.
Trên cương vị Tổng Bí thư từ tháng 7 đến tháng 12.1986, ông cùng Trung ương Đảng thúc đẩy đổi mới tư duy, chuẩn bị cho Đại hội VI. Ông được trao Huân chương Sao Vàng và nhiều phần thưởng cao quý của Đảng, Nhà nước.
Kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát qua đời
Ngày 30.9.1989, kiến trúc sư Huỳnh Tấn Phát từ trần tại TP. Hồ Chí Minh, hưởng thọ 76 tuổi. Sinh ngày 15.2.1913, ông là trí thức yêu nước, kiến trúc sư và nhà hoạt động cách mạng, từng giữ nhiều cương vị quan trọng.
Theo Báo Nhân Dân, ông từng là Chủ tịch Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, Phó Thủ tướng, Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước và Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam.
Trong kiến trúc, ông chỉ đạo thiết kế nhiều công trình như Cung Thiếu nhi Hà Nội, Đại học Sư phạm Hà Nội, Sân bay Nội Bài và Bảo tàng Hồ Chí Minh. Ông được trao Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học, nghệ thuật, trong đó ghi nhận những đóng góp nổi bật ở lĩnh vực kiến trúc.
Hầm đường bộ qua đèo Hải Vân được phê duyệt đầu tư
Ngày 30.9.1998, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 905-QĐ-TTg phê duyệt đầu tư dự án Hầm đường bộ qua đèo Hải Vân. Đây là dấu mốc quan trọng trong việc hình thành tuyến giao thông hiện đại xuyên qua đèo Hải Vân, kết nối khu vực Huế và Đà Nẵng.
Dự án được khởi công năm 2000 và thông xe năm 2005. Hầm chính dài 6,28km; toàn tuyến công trình gồm hầm, đường dẫn và các hạng mục liên quan dài khoảng 12,047km, giúp rút ngắn hành trình và nâng cao an toàn giao thông.
Sau hơn một thập niên khai thác, hầm Hải Vân quá tải do lưu lượng phương tiện tăng. Hầm Hải Vân 2 được xây dựng và khánh thành ngày 11.1.2021, nâng năng lực thông hành trên tuyến Bắc - Nam qua khu vực miền Trung.
Quan họ Bắc Ninh được UNESCO ghi danh
Ngày 30.9.2009, tại Abu Dhabi, Ủy ban Liên Chính phủ Công ước UNESCO về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể chính thức công bố Quan họ Bắc Ninh được ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Theo Bộ VHTTDL, thời điểm công bố là 16 giờ 55 tại Abu Dhabi, tức 19 giờ 55 ngày 30.9 theo giờ Việt Nam. Quan họ nổi bật với lối hát đối đáp giữa liền anh, liền chị cùng những làn điệu, lời ca, trang phục và phong tục đặc trưng.
Việc UNESCO ghi danh mở thêm động lực cho công tác bảo tồn, truyền dạy và phát huy di sản trong cộng đồng. Các nghệ nhân, làng Quan họ, câu lạc bộ và thế hệ trẻ tiếp tục góp phần đưa di sản Kinh Bắc lan tỏa trong đời sống đương đại.
Giáo sư, Anh hùng Lao động Vũ Khiêu qua đời
Ngày 30.9.2021, Giáo sư, Anh hùng Lao động Vũ Khiêu qua đời lúc 12 giờ 37 tại Bệnh viện Hữu Nghị, Hà Nội, hưởng thọ 106 tuổi. Sinh ngày 19.9.1916, ông là nhà văn hóa, học giả có nhiều đóng góp cho nghiên cứu xã hội học, mỹ học và văn hóa Việt Nam.
Theo Báo Nhân Dân, ông được trao Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ, đợt I năm 1996. Báo Điện tử Chính phủ cho biết, giải thưởng ghi nhận những đóng góp của ông trong lĩnh vực văn hóa - tư tưởng, với các công trình nghiên cứu về lịch sử tư tưởng và văn hóa Việt Nam.
Vũ Khiêu còn nổi tiếng với nghệ thuật câu đối, văn biền ngẫu và văn phú. Ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới năm 2000, cùng nhiều phần thưởng cao quý khác.
Ngày Quốc tế Dịch thuật
Ngày 30.9 hằng năm được Liên Hợp Quốc chọn là Ngày Quốc tế Dịch thuật, nhằm ghi nhận vai trò của các chuyên gia ngôn ngữ trong kết nối các quốc gia, thúc đẩy đối thoại, hiểu biết và hợp tác.
Ngày 24.5.2017, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua Nghị quyết 71/288 về vai trò của các chuyên gia ngôn ngữ trong kết nối các quốc gia, thúc đẩy hòa bình, hiểu biết và phát triển, đồng thời quyết định chọn 30.9 là Ngày Quốc tế Dịch thuật.
Ngày này gắn với lễ kính Thánh Jerome, người được xem là vị thánh bảo trợ các dịch giả. Liên Hợp Quốc nhấn mạnh dịch thuật chuyên nghiệp, phiên dịch và thuật ngữ có vai trò quan trọng trong giao tiếp quốc tế, bảo đảm sự rõ ràng và thúc đẩy hợp tác giữa các dân tộc.

RSS