Thủ tướng: KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải trở thành “động lực chủ yếu, trực tiếp”, đo đếm được

VHO - Chiều 28.9, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, chủ trì phiên họp chuyên đề trực tuyến về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đóng góp cho phát triển kinh tế xã hội; đánh giá kết quả công tác quý III/2026 của Ban Chỉ đạo. Phiên họp kết nối trực tuyến từ trụ sở Chính phủ tới các tỉnh, thành phố.

Tham dự phiên họp tại các điểm cầu có Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo; Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc; Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an, Phó Trưởng Ban thường trực Ban Chỉ đạo; các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo, thành viên Ban Chỉ đạo, lãnh đạo các bộ ngành, cơ quan Trung ương, địa phương; các chuyên gia, nhà khoa học, đại diện các trường đại học, viện nghiên cứu, các tập đoàn, doanh nghiệp.

Phiên họp tập trung vào hai nội dung: Chuyên đề về khoa học, công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đóng góp cho phát triển kinh tế xã hội; đánh giá kết quả công tác Quý III/2026 của Ban Chỉ đạo.

Phát biểu khai mạc, Thủ tướng Lê Minh Hưng, Trưởng Ban Chỉ đạo nêu rõ, phiên họp nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 19-NQ/TW của Trung ương về đổi mới mô hình phát triển đất nước, gắn với Nghị quyết số 57-NQ/TW và các kết luận chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Phiên họp chuyên đề về chuyển đổi số trong hệ thống chính trị ngày 25.6.2026 và Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 1.7.2026.

Mục tiêu lớn nhất của phiên họp là đánh giá KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đóng góp cụ thể thế nào vào thực hiện đổi mới mô hình phát triển, nhất là mục tiêu tăng trưởng hai con số và phải làm gì để đóng góp đó cụ thể hơn, thực chất hơn, hiệu quả hơn.

Về bối cảnh và yêu cầu đặt ra, Thủ tướng cho biết, năm 2026 là năm đầu thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, với mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên; 6 tháng đầu năm GDP tăng 8,18%, 6 tháng cuối năm phải phấn đấu quyết liệt để tăng khoảng 11,9% mới hoàn thành mục tiêu cả năm.

"Các động lực truyền thống (đầu tư, tiêu dùng, xuất khẩu) vẫn có vai trò quan trọng nhưng nếu tăng trưởng chỉ dựa vào vốn và lao động chi phí thấp không thể duy trì hai con số trong nhiều năm. Con đường bền vững là tăng năng suất, mà năng suất chỉ đến từ KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định: Đến năm 2030, quy mô kinh tế số đạt tối thiểu 30% GDP, đóng góp của TFP (năng suất nhân tố tổng hợp) vào tăng trưởng trên 55%.

Vì vậy, KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không còn là "động lực bổ trợ" mà phải trở thành "động lực chủ yếu, trực tiếp", đo đếm được bằng kết quả tăng trưởng, đặc biệt là đóng góp trực tiếp cho tăng năng suất, tăng năng lực cạnh tranh của nền kinh tế", Thủ tướng nhấn mạnh.

Về tình hình triển khai, Thủ tướng khái quát sau 1 năm 9 tháng thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, thể chế cơ bản được khơi thông; danh mục công nghệ chiến lược đã được phê duyệt; hạ tầng số, dữ liệu, dịch vụ công trực tuyến có bước tiến rõ nét.

Tuy nhiên, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ rõ 3 "nghịch lý": Kết quả thực tế chưa tương xứng với chủ trương, nguồn lực và quyết tâm chính trị rất cao; chưa tạo ra nhiều sản phẩm chiến lược cụ thể; chưa đóng góp rõ nét vào tăng trưởng, năng suất lao động và năng lực quản trị quốc gia.

Thủ tướng đánh giá, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không còn ở nhận thức, chủ trương hay nguồn lực, mà ở năng lực tổ chức thực hiện và trách nhiệm đến cùng của từng cơ quan, đơn vị, nhất là người đứng đầu. Nơi nào người đứng đầu trực tiếp chỉ đạo thì có sản phẩm, kết quả cụ thể; nơi nào làm hình thức thì chuyển biến hạn chế. "Nói cách khác, chúng ta đã làm khá tốt phần "mở đường", nhưng phần "ra sản phẩm, ra doanh thu, ra tăng trưởng" còn chậm và chưa đáp ứng kỳ vọng, yêu cầu", Thủ tướng phát biểu.

Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh 3 định hướng quan trọng.

Thứ nhất, chuyển mạnh từ "đo đầu vào" sang "đo đầu ra tăng trưởng": Không lấy số văn bản, số đề tài, số nền tảng làm thước đo, mà lấy năng suất lao động, doanh thu công nghệ số, giá trị gia tăng và mức đóng góp vào GRDP từng địa phương, GDP của đất nước. Mỗi nhiệm vụ phải trả lời được 4 câu hỏi: Đóng góp bao nhiêu vào tăng trưởng? Ai chịu trách nhiệm? Nguồn lực ở đâu? Bao giờ có kết quả?

Thứ hai, chuyển trọng tâm từ Chính phủ số sang kinh tế số, xã hội số: Đánh giá lại khả năng thực hiện từng mục tiêu của Nghị quyết số 57-NQ/TW, nhất là tỉ trọng kinh tế số trong GDP; số hóa các ngành sản xuất chủ lực; phát triển kinh tế dữ liệu và doanh nghiệp công nghệ số, lấy mua sắm công, đầu tư công làm "thị trường đầu tiên"; phổ cập kỹ năng số, phát triển giáo dục số, y tế số, thanh toán số gắn với bảo đảm an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Thứ ba, phân vai rõ ràng: Bộ quản lý ngành là "tư lệnh" chuỗi giá trị; địa phương chọn sản phẩm từ lợi thế thực tiễn; doanh nghiệp tham gia từ khâu đặt bài toán đến thị trường; viện, trường nghiên cứu theo đặt hàng; Nhà nước kiến tạo thể chế, dữ liệu, hạ tầng và chấp nhận rủi ro có kiểm soát.

Thủ tướng yêu cầu, với tinh thần quyết tâm cao, hành động quyết liệt, nói đi đôi với làm, lấy sản phẩm và tăng trưởng thực tế làm thước đo, sau phiên họp, mỗi bộ, ngành, địa phương phải xác định rõ việc gì làm ngay, sản phẩm, tiến độ, thời gian cụ thể và lượng hóa đóng góp bao nhiêu cho tăng trưởng cho từng ngành, địa phương.

Thủ tướng đề nghị các thành viên Ban Chỉ đạo, các bộ ngành, địa phương, cơ quan nỗ lực, quyết tâm và hành động quyết liệt hơn nữa để hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đạt mục tiêu 2 con số trong năm nay.