Tôn vinh những giá trị tri thức và văn hóa đọc

VHO - Tối 8.3, tại Đài Truyền hình Việt Nam, Bộ VHTTDL phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Hội Xuất bản Việt Nam và Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức Lễ trao “Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII”.

Sự kiện được tổ chức nhằm thiết thực chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, đồng thời chào đón năm mới 2026.

Tham dự chương trình có: Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết; Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Văn Hùng; Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh; Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân; Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng; Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh.

Cùng tham dự có Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam Nguyễn Thanh Lâm; Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam Lê Văn Lợi; Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Phan Xuân Thủy; Thứ trưởng Bộ VHTTDL Phan Tâm; Phó Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản, Chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Giải thưởng Sách Quốc gia Phạm Minh Tuấn cùng nhiều đại biểu, tác giả, dịch giả và đại diện các nhà xuất bản.

Lễ trao giải thưởng vinh dự nhận được lẵng hoa chúc mừng của Chủ tịch nước Lương Cường và Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính.

Khẳng định vị thế Giải thưởng cao quý của Nhà nước trong lĩnh vực xuất bản

Giải thưởng Sách Quốc gia là sự kiện văn hóa có ý nghĩa đặc biệt, nhằm tôn vinh những cuốn sách, bộ sách có giá trị nổi bật về nội dung tư tưởng, tri thức và thẩm mỹ; có sức lan tỏa sâu rộng và tác động tích cực tới đời sống xã hội.

Qua 7 lần tổ chức trước đó, giải thưởng đã khẳng định uy tín trong đời sống xuất bản, góp phần phát hiện và tôn vinh các tác phẩm có giá trị học thuật, khoa học và văn hóa; đồng thời định hướng bạn đọc, lan tỏa văn hóa đọc và thúc đẩy sự phát triển lành mạnh của hoạt động xuất bản.

Những tác phẩm được vinh danh không chỉ là thành quả của lao động trí tuệ nghiêm túc, bền bỉ và trách nhiệm, mà còn phản ánh sức sống của nền học thuật, của đời sống văn hóa và khát vọng cống hiến vì sự phát triển của đất nước.

Phát biểu tại lễ trao giải, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh vai trò của sách và văn hóa đọc trong việc bồi đắp tri thức xã hội, xây dựng nền tảng văn hóa và phát triển con người Việt Nam trong giai đoạn mới.

Theo đó, trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc, văn hóa, tri thức và sách luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của đất nước.

Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội; tri thức là nguồn lực phát triển; và sách là nơi kết tinh trí tuệ, lưu giữ, truyền bá và bồi đắp những giá trị tốt đẹp của dân tộc và nhân loại qua các thế hệ.

Mỗi cuốn sách có giá trị không chỉ góp phần nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân cách, phát triển con người Việt Nam toàn diện, mà còn là cầu nối quá khứ với hiện tại, kết nối dân tộc với thế giới, làm giàu đời sống tinh thần xã hội, hun đúc khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Đảng và Nhà nước luôn đặc biệt quan tâm đến sự nghiệp phát triển văn hóa, tri thức và xuất bản. Nhiều chủ trương, nghị quyết lớn của Đảng đã khẳng định nhất quán vai trò của văn hóa trong phát triển bền vững đất nước; nhấn mạnh yêu cầu xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; lấy con người làm trung tâm, coi tri thức, sáng tạo và khơi dậy khát vọng cống hiến là động lực quan trọng cho sự phát triển nhanh và bền vững.

Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết khẳng định, Giải thưởng Sách quốc gia ngày càng khẳng định vị thế là giải thưởng cao quý của Nhà nước trong lĩnh vực xuất bản; có ý nghĩa thiết thực trong việc tôn vinh các tác phẩm có giá trị về tư tưởng, học thuật, văn hóa, khoa học và nghệ thuật; động viên, khích lệ đội ngũ tác giả, dịch giả, nhà nghiên cứu, nhà xuất bản và những người làm sách tiếp tục lao động sáng tạo, cống hiến vì sự phát triển của đất nước.

Qua các lần tổ chức, Giải thưởng đã trở thành một dấu ấn có ý nghĩa trong đời sống văn hóa tinh thần của xã hội. Những tác phẩm được vinh danh hôm nay không chỉ là thành quả của lao động trí tuệ nghiêm túc, bền bỉ và trách nhiệm, mà còn phản ánh sức sống của nền học thuật, của đời sống văn hóa, của khát vọng cống hiến và tinh thần phụng sự Tổ quốc.

50 cuốn sách và bộ sách được vinh danh

Trong bối cảnh thế giới đang bước vào thời kỳ phát triển mới với kinh tế tri thức, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và sự cạnh tranh ngày càng mạnh mẽ về nguồn lực con người, tri thức và sức mạnh mềm văn hóa, vai trò của sách và hoạt động xuất bản càng trở nên quan trọng.

Để ngành xuất bản và Giải thưởng Sách Quốc gia tiếp tục phát huy vai trò, ý nghĩa và giá trị trong giai đoạn mới, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết đề nghị các cơ quan quản lý, nhà xuất bản, tác giả, dịch giả và những người làm sách được đề nghị tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm:

Tiếp tục nâng cao chất lượng tư tưởng, học thuật và giá trị văn hóa của mỗi tác phẩm. Mỗi cuốn sách phải thực sự là sản phẩm kết tinh của trí tuệ, trách nhiệm xã hội và bản lĩnh văn hóa; góp phần lan tỏa tri thức, bồi dưỡng tâm hồn, định hướng giá trị, khơi dậy lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, ý chí tự cường và khát vọng phát triển đất nước.

Đẩy mạnh đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong hoạt động xuất bản. Cần chủ động phát triển xuất bản điện tử, sách nói, thư viện số, các nền tảng đọc hiện đại; ứng dụng mạnh mẽ công nghệ mới trong biên tập, quản lý, phát hành và quảng bá sách; từng bước xây dựng hệ sinh thái xuất bản hiện đại, chuyên nghiệp, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của bạn đọc trong thời đại số.

Phát triển mạnh mẽ văn hóa đọc trong toàn xã hội. Đây phải được xác định là mục tiêu cốt lõi, nền tảng lâu dài cho phát triển tri thức và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Cần mở rộng không gian đọc trong gia đình, nhà trường, cộng đồng, cơ quan, đơn vị; đặc biệt quan tâm bồi dưỡng thói quen đọc sách trong thế hệ trẻ, để đọc sách thực sự trở thành nhu cầu tự thân, nếp sống đẹp và nguồn cảm hứng học tập suốt đời.

Tăng cường hợp tác quốc tế về xuất bản và dịch thuật. Xuất bản cần trở thành một kênh quan trọng để quảng bá hình ảnh đất nước, con người, lịch sử, văn hóa Việt Nam ra thế giới; đồng thời tiếp thu có chọn lọc tinh hoa tri thức nhân loại, góp phần nâng cao dân trí, mở rộng tầm nhìn và làm giàu đời sống học thuật trong nước.

Tiếp tục nâng tầm Giải thưởng Sách quốc gia. Cần xây dựng Giải thưởng trở thành một thiết chế văn hóa có uy tín cao, có sức lan tỏa rộng, có khả năng định hướng giá trị, phát hiện, tôn vinh và quảng bá ngày càng nhiều hơn những tác phẩm thật sự xuất sắc; để sau giải thưởng, các cuốn sách hay tiếp tục đến được với đông đảo bạn đọc, đi vào đời sống xã hội, phát huy hiệu quả lâu dài.

Theo kết quả xét chọn của Hội đồng Giải thưởng Sách Quốc gia, Cục Xuất bản, In và Phát hành cùng Hội Xuất bản Việt Nam đã tổng hợp và trình Bộ trưởng Bộ VHTTDL xem xét trao giải cho 50 cuốn sách và bộ sách.

Cơ cấu giải thưởng gồm: 2 Giải A; 17 Giải B; 23 Giải C; 5 Giải Khuyến khích; 5 Giải Sách được bạn đọc yêu thích (trong đó có 2 cuốn sách đạt hai giải).

Ở hạng mục cao nhất, Giải A được trao cho: Cuốn Lịch sử Việt Nam bằng hình của tác giả Đông A và nhiều tác giả, do Nhà xuất bản Đại học Sư phạm liên kết với Công ty Cổ phần Văn hóa Đông A phát hành; Bộ sách Lịch sử Văn minh thế giới (11 phần, 45 cuốn) của tác giả Will Durant, do nhóm dịch giả Huỳnh Ngọc Chiến, Phan Thanh Lưu, Phạm Viêm Phương, Bùi Thanh Châu, Bùi Xuân Linh và Đỗ Lan thực hiện, do Nhà xuất bản Khoa học xã hội và Viện Giáo dục IRED phát hành.

Lễ trao Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII được kỳ vọng tiếp tục lan tỏa giá trị của sách, tôn vinh những đóng góp của các tác giả, dịch giả, nhà xuất bản và những người làm công tác xuất bản.

Qua đó, sự kiện góp phần phát triển văn hóa đọc, bồi đắp nền tảng tri thức và đóng góp thiết thực vào sự phát triển của nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.