Đề xuất tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc với người làm việc trên nền tảng số

VHO - Sáng 23.9, tiếp tục chương trình phiên họp thứ 6, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội

Mở rộng độ bao phủ của chính sách bảo hiểm xã hội

Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, dự thảo luật sửa đổi, bổ sung nội dung liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp; bãi bỏ các quy định về hồ sơ, thủ tục hành chính về bảo hiểm xã hội; sửa đổi về thẩm quyền, tên gọi các bộ, ngành và một số quy định về chế độ, chính sách và nội dung đầu tư Quỹ bảo hiểm xã hội.

Đối với sửa đổi, bổ sung các quy định về sắp xếp tổ chức bộ máy tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, Bộ trưởng cho biết, dự thảo luật sửa đổi quy định về đối tượng người hoạt động không chuyên trách tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Đối với nội dung liên quan về Hội đồng quản lý quỹ bảo hiểm xã hội, sau khi được thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy, vị trí của cơ quan bảo hiểm xã hội và Bộ Tài chính đã có thay đổi, có tác động đến hoạt động của Hội đồng quản lý bảo hiểm xã hội. Do đó, dự thảo luật sửa đổi các bộ, ngành tham gia Hội đồng quản lý quỹ bảo hiểm xã hội.

Dự thảo luật cũng sửa đổi, bổ sung thẩm quyền quyết định số ngày nghỉ chế độ nghỉ dưỡng, phục hồi sức khỏe sau ốm đau và sau thai sản đối với đơn vị sử dụng lao động không thành lập công đoàn cơ sở. Ở đây là các cơ quan hành chính Nhà nước, lực lượng vũ trang.

Cùng với đó, sửa đổi về trình tự, thẩm quyền giải quyết khiếu nại đối với quyết định hành chính, về hành vi về bảo hiểm xã hội do có sự sắp xếp của cơ quan bảo hiểm xã hội.

Về những nội dung sửa đổi, bổ sung về chế độ chính sách bảo hiểm xã hội. Theo Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải, dự thảo sửa đổi, bổ sung một số quy định về chế độ chính sách nhằm bảo đảm tính thống nhất trong các quy định của Luật Bảo hiểm xã hội, tạo cơ sở pháp lý cho các cơ quan trong quá trình triển khai thực hiện.

Dự thảo luật sửa đổi theo hướng loại trừ người đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng thì không thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và tự nguyện.

Để đảm bảo có lộ trình mở rộng độ bao phủ của chính sách bảo hiểm xã hội phù hợp, khả thi đối với nhóm đối tượng người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số, tại dự thảo luật bổ sung, sửa đổi quy định theo hướng: "Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định việc tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số trên cơ sở đề xuất của Chính phủ.

Trên cơ sở đó, Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo nghiên cứu, đánh giá toàn diện trong quá trình xây dựng nghị quyết mới về chính sách tiền lương và bảo hiểm xã hội để trình cấp có thẩm quyền xem xét quyết định".

Về khái niệm bảo hiểm hưu trí bổ sung theo hướng mở rộng cho phép cá nhân được trực tiếp tham gia nếu có nhu cầu trên nguyên tắc tự nguyện.

Sửa đổi quy định về việc ủy quyền cho người khác thực hiện bảo hiểm xã hội theo hướng bỏ thời gian có hiệu lực tối đa 12 tháng.

Chỉ quy định về hình thức chi trả lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội thông qua tài khoản người thụ hưởng và giao Chính phủ quy định chi tiết.

Làm rõ đề xuất mở rộng đối tượng

Báo cáo thẩm tra sơ bộ dự án luật, Chủ nhiệm Uỷ ban Văn hoá và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Thường trực Ủy ban tán thành sự cần thiết và phạm vi sửa đổi, bổ sung của dự thảo Luật theo Tờ trình của Chính phủ.

Về đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội, Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành về nguyên tắc với đề xuất của Chính phủ nhằm từng bước mở rộng diện tham gia, bảo đảm quyền an sinh xã hội và thực hiện mục tiêu của Nghị quyết số 28.

Tuy nhiên, quy định nhóm đối tượng "người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số" phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc là rất rộng, cần cân nhắc, đánh giá kỹ lưỡng.

Thường trực Ủy ban đề nghị Chính phủ xác định cụ thể đối tượng thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc trên cơ sở phân tích, đánh giá đầy đủ cơ sở pháp lý, cơ sở thực tiễn; rà soát, sửa đổi để bảo đảm tính đồng bộ của pháp luật về lao động, việc làm và các lĩnh vực có liên quan.

Về bảo hiểm hưu trí bổ sung, theo ông Nguyễn Đắc Vinh, có ý kiến băn khoăn việc bổ sung đối tượng chỉ gồm người lao động tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung là chưa phù hợp với quan điểm của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 mới được Quốc hội thông qua.

Do đó, đề nghị Chính phủ làm rõ đề xuất mở rộng đối tượng; quy định cơ chế kiểm soát việc quản lý, sử dụng quỹ và trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức, cá nhân có liên quan; cân nhắc chưa sửa đổi quy định này khi chưa có báo cáo đánh giá kỹ tác động của chính sách và thông tin đầy đủ về hiệu quả thực hiện chính sách trong thời gian qua.