Ngày Nam Bộ kháng chiến (1945)

VHO - Ngày 23.9.1945, quân Pháp nổ súng tái chiếm Sài Gòn, mở đầu cuộc kháng chiến của quân và dân Nam Bộ chống thực dân Pháp xâm lược trở lại. Từ Sài Gòn - Chợ Lớn, ngọn lửa kháng chiến nhanh chóng lan rộng, thể hiện tinh thần yêu nước và ý chí bảo vệ nền độc lập vừa giành được. Cùng ngày 23.9 qua các năm, lịch sử Việt Nam và thế giới cũng ghi dấu nhiều sự kiện đáng chú ý.

Ngày Nam Bộ kháng chiến

Theo tư liệu Bảo tàng TP. Hồ Chí Minh, đêm 22, rạng sáng 23.9.1945, quân Pháp bất ngờ nổ súng tấn công các cơ quan đầu não của chính quyền cách mạng tại Sài Gòn. Sáng 23.9, Xứ ủy Nam Bộ họp tại Cây Mai, quyết định phát động nhân dân kháng chiến.

Ủy ban Kháng chiến Nam Bộ được thành lập do đồng chí Trần Văn Giàu làm Chủ tịch. Nhân dân Sài Gòn - Chợ Lớn nhanh chóng dựng chướng ngại vật, tổ chức lực lượng chiến đấu và thực hiện nhiều hình thức đấu tranh chống quân xâm lược.

Ngày 23.9.1945 trở thành dấu mốc quan trọng của lịch sử kháng chiến dân tộc, thể hiện tinh thần kiên cường của quân và dân Nam Bộ trong những ngày đầu bảo vệ nền độc lập. Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng gửi lời động viên, khẳng định niềm tin vào đồng bào Nam Bộ.

Đoàn tù chính trị Côn Đảo trở về đất liền

Theo tư liệu Bảo tàng Tôn Đức Thắng, ngày 23.9.1945, tàu Phú Quốc cùng 25 chiếc ghe đưa khoảng 1.800 tù chính trị từ Côn Đảo trở về đất liền. Trong đoàn có Chủ tịch Tôn Đức Thắng, người trực tiếp lái canô Giải phóng cùng một số cán bộ lãnh đạo.

Sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, lực lượng cách mạng tổ chức giải phóng Côn Đảo và chuẩn bị đưa các tù chính trị trở về. Đoàn người rời đảo đúng thời điểm thực dân Pháp nổ súng tái chiếm Sài Gòn.

Cuộc trở về vì thế nhanh chóng nối tiếp bằng một cuộc chiến đấu mới. Nhiều cựu tù Côn Đảo sau đó tham gia xây dựng chính quyền, tổ chức kháng chiến và hoạt động cách mạng tại các địa phương Nam Bộ.

Phong tặng danh hiệu Anh hùng cho tập thể chiến sĩ Truông Bồn

Ngày 23.9.2008, Chủ tịch nước ký quyết định phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho tập thể chiến sĩ Thanh niên xung phong Truông Bồn thuộc Đại đội 317, Tổng đội Thanh niên xung phong chống Mỹ, cứu nước tỉnh Nghệ An. Trong số đó có 13 chiến sĩ hy sinh ngày 31.10.1968.

Truông Bồn là trọng điểm trên tuyến đường 15A, nơi lực lượng thanh niên xung phong làm nhiệm vụ bảo đảm giao thông, vận chuyển hàng hóa và chi viện cho chiến trường miền Nam trong kháng chiến chống Mỹ.

Sự hy sinh của các chiến sĩ nơi đây trở thành biểu tượng về tinh thần quả cảm của lực lượng thanh niên xung phong. Khu di tích Truông Bồn hiện là địa chỉ giáo dục truyền thống và tri ân các thế hệ đã hy sinh vì Tổ quốc.

Thành lập Trường Nghệ thuật Quân đội

Ngày 23.9.1955, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam quyết định tổ chức các lớp tập huấn, đào tạo chuyên ngành nghệ thuật, đặt nền móng cho sự hình thành Trường Nghệ thuật Quân đội, tiền thân của Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội.

Từ những lớp học đầu tiên, nhà trường đào tạo cán bộ, diễn viên, nhạc sĩ, nghệ sĩ phục vụ các đơn vị văn công trong toàn quân. Trong kháng chiến chống Mỹ, nhiều thế hệ nghệ sĩ mang lời ca, tiếng hát đến các chiến trường, có người đã hy sinh.

Qua quá trình xây dựng và phát triển, trường trở thành cơ sở đào tạo về văn hóa, nghệ thuật và một số lĩnh vực liên quan. Ngày 23.9 hằng năm được xác định là Ngày truyền thống của Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội.

Khánh thành Di tích Chiến thắng Đồn Nhất - Hải Vân Quan

Ngày 23.9.2022, tại Đà Nẵng diễn ra lễ khánh thành Di tích Chiến thắng Đồn Nhất - Hải Vân Quan và Di tích Chiến thắng đồn Lệ Sơn, trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Đồn Nhất - Hải Vân Quan.

Đồn Nhất nằm trên đèo Hải Vân, từng giữ vị trí quân sự quan trọng. Ngày 25.9.1952, Tiểu đoàn 59, Trung đoàn 803, bộ đội chủ lực Liên khu 5 tiến công, tiêu diệt đồn trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Việc khánh thành di tích góp phần bảo tồn những địa điểm ghi dấu cuộc đấu tranh cách mạng tại khu vực Hải Vân, đồng thời giới thiệu với công chúng những giá trị lịch sử, quân sự và những hy sinh của các thế hệ đi trước.

Họa sĩ Fujiko F. Fujio qua đời

Ngày 23.9.1996, họa sĩ Nhật Bản Fujiko F. Fujio, tên thật Fujimoto Hiroshi, qua đời ở tuổi 62. Ông là tác giả của nhiều tác phẩm manga dành cho thiếu nhi, trong đó nổi tiếng nhất là Doraemon.

Fujimoto và Abiko Motoo từng sáng tác dưới bút danh Fujiko Fujio. Sau khi hai người tách hoạt động, Fujimoto sử dụng bút danh Fujiko F. Fujio và tiếp tục sáng tác nhiều tác phẩm, trong đó có các câu chuyện dài về chú mèo máy Doraemon.

Doraemon sau đó trở thành một biểu tượng văn hóa của Nhật Bản, được phát hành tại nhiều quốc gia. Di sản của Fujiko F. Fujio hiện được giới thiệu tại Bảo tàng Fujiko F. Fujio ở Kawasaki.

Ngày Quốc tế Ngôn ngữ ký hiệu

Ngày 23.9 hằng năm được Liên Hợp Quốc chọn là Ngày Quốc tế Ngôn ngữ ký hiệu, nhằm nâng cao nhận thức về vai trò của ngôn ngữ ký hiệu và quyền của người điếc. Đại hội đồng LHQ thông qua nghị quyết thiết lập ngày này vào 19.12.2017.

Ngày 23.9 được lựa chọn để kỷ niệm ngày thành lập Liên đoàn Người Điếc Thế giới năm 1951. Theo LHQ, ngôn ngữ ký hiệu là những ngôn ngữ tự nhiên hoàn chỉnh, có cấu trúc riêng và đóng vai trò quan trọng trong giáo dục, tiếp cận thông tin.

Ngày này đồng thời đề cao việc bảo vệ bản sắc ngôn ngữ và sự đa dạng văn hóa của cộng đồng sử dụng ngôn ngữ ký hiệu, qua đó thúc đẩy một xã hội hòa nhập và bảo đảm quyền tiếp cận bình đẳng.