Đánh giá hoạt động các tạp chí phục vụ sắp xếp, tinh gọn hệ thống cơ quan tạp chí

VHO - Ngày 30.7, Bộ VHTTDL ban hành Công văn số 4725-BVHTTDL-BC gửi các cơ quan chủ quản Tạp chí rà soát, đánh giá hoạt động của các tạp chí trực thuộc, tổng hợp, báo cáo kết quả gửi về Bộ VHTTDL (qua Cục Báo chí).

Theo đó, trong thời gian qua, thực hiện Kế hoạch số 156-KH/BTGTW ngày 14.6.2022 của Ban Tuyên giáo Trung ương (nay là Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương), Bộ Thông tin và Truyền thông (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã ban hành Quyết định số 1418/QĐ-BTTTT ngày 22.7.2022 về Tiêu chí nhận diện “báo hóa” tạp chí, “báo hóa” trang thông tin điện tử tổng hợp, “báo hóa” mạng xã hội và biểu hiện “tư nhân hóa” báo chí.

Đồng thời, Bộ đã triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp chấn chỉnh, xử lý vi phạm trong hoạt động báo chí và đạt được nhiều kết quả tích cực.

Nhận thức của các cơ quan chủ quản và cơ quan báo chí được nâng lên, góp phần quan trọng trong việc giữ gìn môi trường thông tin lành mạnh, đúng quy định pháp luật.

Tuy nhiên, qua công tác theo dõi, nắm bắt tình hình, hiện vẫn còn một số cơ quan tạp chí và phóng viên tác nghiệp, hoạt động chưa đúng tôn chỉ, mục đích được ghi trong giấy phép hoạt động báo chí.

Tình trạng một số tạp chí đăng tải tin, bài phản ánh các vấn đề ngoài chuyên ngành, lợi dụng danh nghĩa báo chí để gây sức ép, phiền hà cho tổ chức, doanh nghiệp vẫn còn xảy ra; một số trường hợp đã bị xử lý hình sự, ảnh hưởng tiêu cực đến uy tín của đội ngũ báo chí.

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thường trực Ban Bí thư về tăng cường giám sát, kiểm tra, chấn chỉnh, xử lý sai phạm của cơ quan báo chí; có giải pháp ngăn chặn kịp thời, hiệu quả tình trạng “báo hóa” tạp chí, “báo hóa” trang thông tin điện tử tổng hợp, “báo hóa” mạng xã hội, biểu hiện “tư nhân hóa” báo chí; đồng thời xây dựng, đề xuất phương án sắp xếp các tạp chí hiện nay, Bộ VHTTDL đề nghị các cơ quan chủ quản tạp chí tập trung thực hiện một số nội dung.

Thứ nhất, tăng cường trách nhiệm của cơ quan chủ quản báo chí.

Các cơ quan chủ quản báo chí cần quan tâm, bảo đảm điều kiện về nhân sự, cơ sở vật chất, tài chính để cơ quan tạp chí hoạt động đúng quy định trong giấy phép hoạt động báo chí và các quy định pháp luật.

Cơ quan chủ quản cần xác định rõ trách nhiệm của mình, người đứng đầu cơ quan chủ quản và người đứng đầu cơ quan tạp chí trong việc bảo đảm hoạt động báo chí đúng tôn chỉ, mục đích, đúng định hướng.

Đồng thời, chỉ đạo cơ quan tạp chí rà soát, bổ sung quy trình biên tập, kiểm duyệt, phân cấp, phân quyền trong việc xuất bản tin, bài; bảo đảm năng lực cá nhân và xác định rõ trách nhiệm ở từng khâu, nhằm bảo đảm nội dung báo chí đúng định hướng, đúng tôn chỉ, mục đích và quy định pháp luật.

Thứ hai, thường xuyên kiểm tra hoạt động của cơ quan báo chí trực thuộc.

Bộ VHTTDL đề nghị các cơ quan chủ quản thực hiện trách nhiệm theo quy định của Đảng, pháp luật về báo chí và các quy định liên quan; thường xuyên kiểm tra hoạt động của các tạp chí trực thuộc.

Định kỳ một năm một lần, cơ quan chủ quản tạp chí báo cáo kết quả kiểm tra tạp chí trực thuộc gửi về Bộ VHTTDL (qua Cục Báo chí) trước ngày 20.12 của năm báo cáo để tổng hợp, theo dõi và xử lý theo quy định.

Nội dung báo cáo gồm: số lượng tin, bài trong kỳ báo cáo, trong đó phân định rõ số lượng tin, bài tự sản xuất và tin, bài tổng hợp; thống kê, đánh giá tỷ lệ tin, bài có nội dung đúng tôn chỉ, mục đích và ngoài tôn chỉ, mục đích.

Báo cáo cũng cần đánh giá việc bảo đảm lương, nhuận bút cho đội ngũ nhà báo, phóng viên, biên tập viên và người lao động; việc bảo đảm nguồn tài chính hợp pháp để duy trì hoạt động tác nghiệp, tránh tình trạng giao khoán doanh thu hoặc khoán chi phí cho phóng viên, nhà báo.

Về việc cấp giấy giới thiệu, cơ quan chủ quản cần thống kê tổng số giấy giới thiệu đã cấp trong kỳ, trong đó phân định số lượng cấp cho phóng viên và cộng tác viên; kiểm tra việc chấp hành mẫu giấy giới thiệu theo quy định tại Điều 6 Thông tư số 13/2026/TT-BVHTTDL ngày 3.6.2026 của Bộ VHTTDL quy định về điều kiện, hoạt động, hồ sơ thông báo thành lập cơ quan thường trú, văn phòng đại diện, cử phóng viên thường trú và mẫu giấy giới thiệu khi hoạt động nghiệp vụ báo chí.

Đồng thời, thống kê số lượng giấy giới thiệu cấp đúng lĩnh vực hoạt động, đúng tôn chỉ, mục đích và số lượng giấy giới thiệu cấp ngoài lĩnh vực.

Đối với hoạt động của văn phòng đại diện, cần thống kê số lượng văn phòng đại diện, phóng viên thường trú đang hoạt động; việc ban hành, chấp hành quy chế hoạt động của văn phòng đại diện; tình hình nhân sự làm việc tại văn phòng đại diện, gồm tiêu chuẩn, hợp đồng lao động của trưởng văn phòng đại diện, phóng viên, cộng tác viên.

Về hoạt động liên kết báo chí, cần báo cáo thông tin về hoạt động liên kết của tạp chí (nếu có), gồm đối tác, tỷ lệ tin, bài liên kết trên tổng số tin, bài trong kỳ, lợi ích kinh tế thu được từ hoạt động liên kết; việc trao quyền cho đối tác liên kết trong đăng, sửa, gỡ tin, bài trên tạp chí; số lượng tin, bài đăng lại sử dụng hình ảnh đóng dấu nhận diện thương hiệu của đối tác liên kết; số lượng giấy giới thiệu cấp cho nhân sự của đối tác liên kết để tác nghiệp báo chí.

Thứ ba, đánh giá hoạt động các tạp chí phục vụ công tác sắp xếp, tinh gọn hệ thống cơ quan tạp chí.

Bộ VHTTDL đề nghị các cơ quan chủ quản tạp chí rà soát, đánh giá hoạt động của các tạp chí trực thuộc, tổng hợp, báo cáo kết quả gửi về Bộ (qua Cục Báo chí) trước ngày 15.8.2026 để tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét.

Nội dung đánh giá gồm việc triển khai thực hiện chủ trương của Đảng về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy và Quy hoạch phát triển và quản lý báo chí đối với các tạp chí trực thuộc.

Các cơ quan chủ quản cũng cần đánh giá hoạt động của tạp chí trực thuộc theo các nội dung tại công văn, với thời điểm tổng hợp số liệu, đánh giá từ ngày 1.6.2025 đến ngày 1.6.2026.

Trên cơ sở kết quả đánh giá, các cơ quan chủ quản đề xuất phương án sắp xếp, tinh gọn nhằm bảo đảm hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển trong tình hình mới.