Báo in và nhà toán học

TÙNG QUANG 31/07/2026 11:17

VHO - Báo Tin tức của Thông tấn xã Việt Nam ngày 30.7 đưa tin về hiện tượng báo in Trung Quốc “lên ngôi” nhờ chiến thắng giải Fields của nhà toán học Vương Hồng. Tin tức cho biết, những số báo in đặc biệt tôn vinh nhà toán học Wang Hong (Vương Hồng) khi cô giành Huy chương Fields đã tạo nên cơn sốt hiếm thấy đối với báo in, phản ánh sự quan tâm ngày càng lớn đối với khoa học và truyền cảm hứng cho nhiều người trẻ.

Theo đó, sau khi Vương Hồng được trao Huy chương Fields tại lễ khai mạc Đại hội Toán học Quốc tế 2026 ở Philadelphia (Mỹ) hôm 23.7, Quảng Tây nhật báo (Guangxi daily) đã liên tiếp phát hành hai số báo đặc biệt vào các ngày 25 và 27.7 với tựa đề nổi bật trên trang nhất “Giả thuyết của Vương”. Cách đặt tiêu đề mang ý nghĩa kép bởi chữ “Vương” trong tiếng Trung vừa là họ của nữ giáo sư, vừa có nghĩa là “vua” hoặc “nữ hoàng”, ngầm tôn vinh cô như “nữ hoàng toán học”.

Ngay sau khi phát hành, hai số báo nhanh chóng được săn lùng. Trên các nền tảng mua bán đồ cũ, nhiều bản in được rao bán lại với giá từ 20 đến 100 nhân dân tệ mỗi tờ, cao hơn đáng kể so với giá phát hành. Trên mạng xã hội, nhiều người gọi đây là một “hiện tượng báo in” hiếm thấy trong thời đại truyền thông số.

Ấn bản ngày 25.7 dành gần một nửa trang nhất để giới thiệu câu chuyện về Vương Hồng. Tài khoản Weibo chính thức của Quảng Tây nhật báo cũng nhận được hàng loạt bình luận đề nghị tái bản hoặc mở bán trực tuyến sau khi các điểm phát hành truyền thống đều hết sạch. Theo Thời báo toàn cầu (Global Times), nhiều độc giả cho biết kênh bán báo trực tuyến chính thức của Quảng Tây nhật báo thậm chí bị quá tải vì lượng truy cập tăng đột biến, buộc họ phải tìm mua trên các sàn giao dịch đồ cũ.

Trước nhu cầu tăng cao, Quảng Tây nhật báo cho biết các dây chuyền in đã hoạt động hết công suất để đáp ứng đơn đặt hàng. Tờ báo lý giải rằng điều khiến độc giả xúc động không chỉ là chiến thắng của Vương Hồng mà còn là hành trình bền bỉ phía sau thành công ấy.

“Tờ báo không chỉ ghi lại khoảnh khắc Vương Hồng giành Huy chương Fields, mà còn lưu giữ câu chuyện về một con người chứng minh rằng vẫn có thể đến đích dù đi chậm hay phải trải qua nhiều ngã rẽ”, Quảng Tây nhật báo chia sẻ.

Việc nhà toán học người Trung Quốc Vương Hồng giành Huy chương Fields - giải thưởng danh giá bậc nhất trong lĩnh vực toán học đã không chỉ gây tiếng vang trong giới học thuật, mà còn tạo nên một hiện tượng hiếm gặp trên thị trường báo in Trung Quốc.

Theo các chuyên gia, sức hút của những tờ báo này phản ánh kịp thời và đầy đủ trước thành tựu khoa học của một người con quê hương. Nhiều độc giả đánh giá cao việc một tờ báo dành vị trí trang nhất để tôn vinh nhà khoa học thay vì các nhân vật giải trí hay thương mại, coi đây là thông điệp mạnh mẽ về sự trân trọng tri thức và nghiên cứu cơ bản. Một bình luận được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội viết: “Báo chí thực sự xuất sắc luôn có thể khiến mọi người cảm nhận được sức mạnh của ngôn từ”.

Từ một câu chuyện cụ thể, người ta sực nhớ sức mạnh của ngôn từ, vai trò và sứ mệnh của báo chí. Báo chí, đặc biệt là báo in, cứ tưởng như đang rơi vào quên lãng khi báo điện tử và mạng xã hội đang ngày càng lấn lướt. Nhưng hình như không đơn giản như thế…

Chuyện nửa đùa nửa thật rằng, cách đây mấy năm, qua khảo sát cho thấy, lượng phát hành báo in trên toàn cầu đều sụt giảm mạnh, duy nhất ở Nhật Bản lại tăng. Sau đó mới vỡ lẽ, do đất nước Mặt trời mọc có đông số lượng người cao tuổi!

Trở lại câu chuyện báo in và nhà toán học ở Trung Quốc. Lượng độc giả mua khiến “cháy” báo ở đây không chỉ người có tuổi mà chủ yếu thế hệ trẻ. Rõ ràng, đừng nghĩ thế hệ trẻ - cho dù ở bất cứ quốc gia nào - chạy theo thời thượng mà quên mất thời cuộc. Và cũng đừng nghĩ rằng báo in không còn “đất” để dụng võ. Cho dù là báo in trong kỷ nguyên số nhưng khơi được niềm tự hào dân tộc, viết được một câu chuyện chân thực, truyền cảm hứng, nói được tiếng lòng của độc giả thì độc giả bất kỳ tuổi tác nào cũng đều sẵn sàng đón nhận.