Ký ức gần một thế kỷ của nhà văn Đoàn Minh Tuấn

VHO - Ở tuổi 94, nhà văn Đoàn Minh Tuấn, nguyên Phó Tổng biên tập Báo Văn Hóa vừa ra mắt tập hồi ký “Từ dòng sông Trà”. Tác phẩm là mảnh ghép ký ức vô giá, ghi lại chặng đường sống, viết và cống hiến trọn đời cho văn học - nghệ thuật của một cây bút lão thành.

Không chỉ dừng lại ở một tập ký sự cá nhân, Từ dòng sông Trà được ví như tấm gương phản chiếu diện mạo lịch sử, văn hóa và con người Việt Nam qua gần một thế kỷ. Tác phẩm được bố cục chặt chẽ thành ba phần lớn, dẫn dắt người đọc qua từng chặng đường không gian và thời gian.

Ở Phần I “Những tháng ngày trong tim”, tác giả trở về với cội nguồn quê hương Quảng Ngãi và dòng sông Trà Khúc biểu tượng nuôi dưỡng tâm hồn văn chương của ông. Những trang viết tái hiện chân thực thời tuổi trẻ gian lao nhưng rực rỡ lý tưởng, gắn liền với chặng đường hoạt động cách mạng và văn nghệ.

Tiếp đến Phần II “Những người bạn văn chương của tôi” đóng vai trò như những bức chân dung văn học giàu chất liệu thực tế. Bằng góc nhìn sắc sảo của một nhà báo, nhà văn lâu năm, ông ghi lại kỷ niệm sâu sắc, góc khuất nhân văn và phẩm chất nghề nghiệp của nhiều thế hệ văn nghệ sĩ Việt Nam.

Khép lại tập sách là Phần III “Đến những phương trời”, mở ra không gian trải nghiệm rộng lớn hơn qua những chuyến đi cùng góc nhìn đời sống phong phú mà tác giả tích lũy trong suốt hàng chục năm đi, ngẫm và viết.

Thể loại hồi ký, vốn kết hợp giữa tính ghi chép chân thực của báo chí và cảm xúc sâu lắng của văn chương, được tác giả phát huy tối đa. Tác phẩm không sa vào kể lể sự kiện thuần túy mà biến từng chi tiết đời sống thành những trang viết đong đầy hoài niệm và chất trữ tình.

Đứng trước quyết định viết hồi ký, nhà văn Đoàn Minh Tuấn từng đắn đo bởi những quan niệm trái chiều về tính chân thực và giới hạn hư cấu của thể loại này. Cuối cùng, xuất phát từ mong muốn để lại cho con cháu một hành trình sống vẹn nguyên cùng lời động viên chân thành từ đồng nghiệp, ông đã bắt tay vào thực hiện.

Ở độ tuổi “hiếm có khó tìm”, để đảm bảo tính hiện đại và nhịp điệu cho tác phẩm, nhà văn chọn phương thức kết hợp đặc biệt. Ông tự mình tái hiện, kể lại từng ký ức và "cậy nhờ" cây bút trẻ là nhà văn Võ Thu Hương ghi chép, thể hiện lại.

Sự nâng niu quá khứ của người đi trước kết hợp với hơi thở văn chương tươi trẻ của thế hệ tiếp nối đã giúp Từ dòng sông Trà vừa giữ trọn sự trung thực, vừa tiếp cận tự nhiên với độc giả hôm nay.

Lời chia sẻ bộc bạch, khiêm nhường “Tôi nhớ gì kể nấy, mong bạn đọc thứ lỗi” của nhà văn lão thành càng làm tôn lên giá trị chân thật của từng trang sách.

Trải qua hơn nửa thế kỷ cầm bút, nhà văn Đoàn Minh Tuấn (bút danh Hy Minh, sinh năm 1932 tại Quảng Ngãi, hội viên Hội Nhà văn Việt Nam từ năm 1974) đã để lại một gia tài đồ sộ với hơn 30 tác phẩm thuộc nhiều thể loại như tùy bút, hồi ký, chân dung văn học.

Ngòi bút của ông cũng trở nên quen thuộc với nhiều thế hệ học sinh cả nước thông qua các văn bản trích giảng trong Sách giáo khoa Tiếng Việt như Phong cảnh đền Hùng và Một sáng thu xưa hiện tiếp tục được chọn đưa vào bộ sách giáo khoa mới.

Tập hồi ký Từ dòng sông Trà ra đời không chỉ là cột mốc đánh dấu sức lao động bền bỉ ở tuổi 94, mà còn là ngọn lửa nghề ấm áp truyền lại cho những người làm văn, làm báo hôm nay.