Sạt lở bờ sông Hương “đe dọa” các di tích và công trình dân sinh

VHO - Các điểm di tích nằm ven sông Hương có nguy cơ bị ảnh hưởng bởi tình trạng mưa lũ gây sạt lở bờ sông. Cùng với đó, một số khu vực dân cư, tuyến đường dân sinh và đất sản xuất cũng đang bị đe dọa vì xói lở.

Theo ghi nhận của phóng viên Văn Hóa, những ngày qua, nhiều đoạn ven sông Hương ở gần khu vực ngã ba Tuần qua địa bàn phường Thủy Xuân và phường Kim Long (TP. Huế) đã bị sạt lở nghiêm trọng.

Tại khu vực trước đình làng Hải Cát, thuộc Tổ dân phố Hương Thọ Bắc, phường Kim Long, nước sông đã “ngoạm” sâu vào hơn 4m, dài hơn 50m. Nền bê-tông và kè của bến thuyền trước đình đã bị sạt lở, đổ sập xuống lòng sông.

Đình làng Hải Cát là công trình kiến trúc độc đáo, thường được tổ chức các lễ hội truyền thống của dân cư địa phương; đặc biệt là gắn với lễ hội điện Huệ Nam (hay còn gọi là điện Hòn Chén) – di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Người dân sinh sống ở khu vực này cho biết, tình trạng sạt lở bờ sông xuất hiện từ sau lễ hội điện Huệ Nam (tháng Bảy âm lịch), đến đợt mưa lớn tháng 9 vừa qua thì gây xói lở nặng, ăn sâu vào bậc cấp và đe dọa các công trình của đình làng Hải Cát.

Ông Trần Văn Trung, Trưởng làng Hải Cát cho biết, để đảm bảo an toàn cho khu vực này và đặc biệt là nhằm giữ gìn công trình kiến trúc gắn với lễ hội điện Huệ Nam, người dân trong làng đã chủ động đóng góp kinh phí hơn 30 triệu đồng để tổ chức các giải pháp khắc phục tạm thời.

“Chúng tôi đã đóng cọc tre, kè đá, đắp đất để hạn chế sạt lở lan rộng. Đây chỉ là giải pháp tạm thời và công tác thi công cũng được làng báo cáo xin phép phường Kim Long”, ông Trần Văn Trung thông tin.

Về lâu dài, người dân làng Hải Cát mong muốn các cơ quan chức năng sớm khảo sát, đánh giá, nghiên cứu xây kè hoặc giải pháp khắc phục sạt lở bờ sông để bà con an tâm sinh sống cũng như để giữ gìn công trình kiến trúc đình làng.

Theo người dân địa phương, trước đây khu vực này là bãi bồi khá rộng nhưng do tình trạng khai thác cát trái phép trên sông và ảnh hưởng của thiên tai ngày càng phức tạp dẫn đến tình trạng xói lở.

Trong khoảng 10 năm qua, bãi bồi dần biến mất và nước sông ăn sâu vào hơn 20m, gần đường dân sinh và bến thuyền trước đình làng. Năm 2020, làng đã xây kè bê-tông giữ đất nhưng đến nay, kè này cũng bị đánh sập.

Cách đình làng Hải Cát không xa là di tích điện Huệ Nam cũng nằm ven sông Hương. Di tích này thường đối diện nguy cơ sạt trượt đất đá từ núi và sạt lở bờ sông. Năm 2023, tỉnh Thừa Thiên Huế, nay là TP. Huế đã công bố tình huống thiên tai khẩn cấp tại di tích điện Huệ Nam và ngừng đón khách để triển khai các giải pháp xử lý, khắc phục.

Tại khu vực ven bờ Nam sông Hương qua phường Thủy Xuân cũng xảy ra các điểm xói lở bờ sông. Theo ghi nhận, ven tuyến đường dân sinh ven sông, đoạn gần ngã ba Tuần, một khối lượng lớn đất và cây cối đã bị sạt đổ sập xuống sông, đe dọa đến an toàn của các hộ dân xung quanh khu vực.

Sau khi xảy ra sự việc, chính quyền địa phương huy động lực lượng đắp bao cát và tổ chức gia cố tạm thời, hạn chế sạt lở lan rộng. Phường Thủy Xuân cũng tổ chức rào chắn, cắm biển cảnh báo và tuyên truyền rộng rãi để người dân chủ động phòng tránh.

Ông Đặng Văn Hòa, Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và Biến đổi khí hậu – Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Huế cho biết, những năm gần đây thiên tai diễn biến phức tạp, các đợt mưa lũ lớn năm 2025 và đầu mùa mưa năm 2026 tiếp tục gây sạt lở nhiều đoạn ven sông Hương và các sông khác như sông Ô Lâu, sông Bồ, sông Truồi…

TP. Huế đã chỉ đạo các địa phương tăng cường theo dõi, cảnh báo, bố trí lực lượng canh gác tại khu vực nguy cơ cao và chủ động phương án di dời người dân khi cần thiết.

Đồng thời, yêu cầu các địa phương phối hợp với cơ quan chức năng rà soát, đánh giá mức độ nguy hiểm và tham mưu phương án đầu tư xử lý các điểm sạt lở xung yếu để bảo đảm an toàn lâu dài.

Thống kê toàn thành phố Huế, hiện có gần 74km bờ sông bị sạt lở nặng, cần nguồn kinh phí lớn để khắc phục. Riêng các điểm sạt lở trên sông Hương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có chủ trương triển khai dự án xử lý, khắc phục và đang giao các cơ quan liên quan khảo sát thực hiện.