TP.HCM: Nhiều tuyến đường liên tục ngập sâu khi mưa lớn, Sở Xây dựng nói gì?

VHO - TP.HCM xác định 87 dự án, tổng vốn hơn 142.000 tỉ đồng để xử lý 50 vị trí ngập, trong bối cảnh mưa lớn, triều cường gây ngập kéo dài.

Từ cuối tháng 9.2026 đến nay, một số tuyến đường tại TP.HCM tiếp tục ngập khi mưa lớn, có nơi thời gian ngập kéo dài, nước rút chậm. Sở Xây dựng cho biết nguyên nhân đến từ mưa lớn vượt tần suất thiết kế, triều cường, hệ thống thoát nước chưa đồng bộ và ảnh hưởng của quá trình thi công một số dự án.

Đâu là nguyên nhân?

Tại họp báo về tình hình kinh tế - xã hội TP.HCM chiều 8.10, ông Phạm Quốc Huy, Phó Trưởng phòng Hạ tầng kỹ thuật, Sở Xây dựng TP.HCM, cho biết các vị trí ngập trong đợt mưa vừa qua đều là những nơi từng ngập trong các năm trước. Tuy nhiên, mức độ ngập có sự thay đổi tùy điều kiện mưa, triều và mưa kết hợp triều cường.

Tại khu vực TP.HCM cũ, một số tuyến có chiều hướng tăng về thời gian ngập, độ sâu và thời gian nước rút, gồm Phan Huy Ích (phường Tân Sơn, phường An Hội Tây), Quốc Hương, Thảo Điền và đường R12 (phường An Khánh).

Một số tuyến đường nhánh, hẻm do phường, xã quản lý cũng được phản ánh ngập như Mã Lò (phường Bình Trị Đông), hẻm thuộc đường Công Nghệ Mới, đường Liên ấp 123 và đường Đê bao 23 (xã Tân Vĩnh Lộc).

“Trong đó, khu vực đường Thảo Điền, đường Quốc Hương và đường Nguyễn Văn Hưởng đã có trong danh mục vị trí ngập nặng, thuộc nhóm ưu tiên xử lý, dự kiến hoàn thành trong tháng 10.2026.

Trong năm 2026, công trình thủy lợi Bờ tả sông Sài Gòn (đoạn còn lại) từ rạch Cầu Ngang đến khu đô thị Thủ Thiêm, gồm cống ngăn triều và trạm bơm, sẽ được đưa vào quản lý, vận hành, góp phần giảm đáng kể tình trạng ngập trong khu vực", ông Phạm Quốc Huy thông tin.

Sở Xây dựng nêu một số nguyên nhân chính khiến một số tuyến đường ngập sâu hoặc nước rút chậm. Một trong những nguyên nhân là lượng mưa lớn vượt tần suất thiết kế của hệ thống thoát nước hiện có.

Hiện hệ thống thoát nước tại Thành phố được thiết kế đáp ứng các trận mưa có vũ lượng 85,3mm trong 3 giờ và triều cường ở mức +1,32m. Tuy nhiên, trong ngày 30.9 và 1.10.2026, nhiều trạm đo mưa ghi nhận vũ lượng trên 100mm chỉ trong 45 phút đến 1 giờ.

Mưa lớn trên diện rộng, kéo dài nhiều ngày cũng khiến mực nước tại các sông, kênh, rạch dâng cao và rút chậm, hạn chế khả năng tiêu thoát.

Bên cạnh thời tiết, việc thi công một số dự án như cải tạo kênh Tham Lương - Bến Cát - Rạch Nước Lên, cải tạo hệ thống thoát nước đường Lê Văn Thọ - Nguyễn Văn Khối cũng ảnh hưởng đến khả năng thoát nước tại một số khu vực.

Sở Xây dựng cho rằng hệ thống thoát nước được đầu tư từ lâu, một số tuyến cống nhỏ, không còn đáp ứng tốt trước những trận mưa lớn. Đô thị hóa làm giảm diện tích trữ nước, sụt lún tạo các khu vực trũng thấp. Một số khu dân cư, đô thị mới chưa hoàn tất bàn giao hạ tầng cho đơn vị quản lý cũng khiến hệ thống thoát nước chưa phát huy đầy đủ hiệu quả.

Ngoài ra, việc quản lý, vận hành hệ thống cống tại một số địa phương chưa đồng bộ; tình trạng lấn chiếm kênh rạch, miệng thu bị lấp hoặc các tuyến cống kết nối không phù hợp vẫn còn xảy ra.

87 dự án, hơn 142.000 tỉ đồng

Sở Xây dựng TP.HCM cho biết đã tham mưu UBND TP.HCM ban hành Kế hoạch 402/KH-UBND ngày 24.7.2026 về thoát nước, chống ngập năm 2026 và Kế hoạch 537/KH-UBND ngày 2.10.2026 về giải quyết tình hình ngập nước giai đoạn 2026 - 2030.

Trước mắt, Thành phố sẽ tăng cường duy tu, nạo vét hệ thống thoát nước, thanh thải vật cản, xử lý các điểm tắc nghẽn do thi công dự án; tăng cường trực mưa, vớt rác tại miệng thu, sử dụng bơm ứng cứu và điều tiết giao thông tại các điểm ngập.

Về lâu dài, Thành phố sẽ rà soát toàn bộ hệ thống thoát nước theo lưu vực, xác định các điểm nghẽn để ưu tiên đầu tư; hiện đại hóa hệ thống quan trắc, cảnh báo và vận hành công trình theo thời gian thực. Công tác phối hợp liên vùng với Tây Ninh, Đồng Nai trong vận hành hồ chứa, điều tiết dòng chảy cũng được đặt ra.

Về công trình, Thành phố tiếp tục hoàn thiện các dự án kênh Xuyên Tâm, Tham Lương - Bến Cát - Rạch Nước Lên, Văn Thánh, Kênh Đôi; rà soát cống, kênh, cửa xả để xử lý các điểm bồi lắng, thu hẹp, mất độ dốc hoặc bị triều chặn dòng.

Theo Kế hoạch 537/KH-UBND, TP.HCM xác định 87 dự án, tổng mức đầu tư khoảng 142.340,7 tỉ đồng, mục tiêu xử lý 50 vị trí ngập.

Lộ trình dự kiến: Năm 2026 dự kiến hoàn thành 9 dự án, xử lý 3 vị trí; năm 2027 hoàn thành 45 dự án, xử lý 30 vị trí; năm 2028 hoàn thành 9 dự án, xử lý 5 vị trí; năm 2029 hoàn thành 6 dự án, xử lý 2 vị trí và năm 2030 hoàn thành 18 dự án, xử lý 10 vị trí.

Ông Phạm Quốc Huy cho rằng khó khăn lớn hiện nay là hệ thống thoát nước chưa đồng bộ từ cống nhánh, cống chính đến kênh, rạch và cửa xả. Vì vậy, việc xử lý ngập cần thực hiện đồng bộ, theo lưu vực, thay vì chỉ cải tạo riêng lẻ từng tuyến.

Theo kế hoạch, việc hoàn thành và vận hành đồng bộ các công trình được kỳ vọng tăng năng lực tiêu thoát nước, kiểm soát triều và giảm ngập tại 50 vị trí trên địa bàn Thành phố.