Phạt nguội qua điện thoại: Điều đáng chú ý nằm trước bước quét mã trả tiền

VHO - Cục Cảnh sát giao thông vừa công bố mô hình dự kiến cho phép nhận thông báo, phản hồi và nộp phạt qua VNeTraffic. Điểm thay đổi đáng quan tâm là chủ xe có thể phản hồi khi thông tin chưa đúng hoặc mình không phải người lái, trước khi việc xử lý được hoàn tất.

Một thông báo vi phạm gửi đến điện thoại không đồng nghĩa người nhận chỉ còn một việc là chuyển tiền. Trong mô hình xử lý điện tử được công bố tối 18.10, chủ xe có thể xác nhận đồng ý hoặc phản hồi để cơ quan chức năng tiếp tục xác minh.

Quy trình đang được xây dựng trên cơ sở dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi, trình Quốc hội xem xét. Đây là phương án dự kiến, chưa phải thông báo rằng mọi trường hợp phạt nguội đã được giải quyết hoàn toàn qua ứng dụng.

 

Chủ xe được phản hồi trước khi hoàn tất xử lý

Theo phương án, dữ liệu do camera và thiết bị kỹ thuật ghi nhận sẽ được chuyển về hệ thống. Cảnh sát giao thông xác minh thông tin liên quan rồi gửi thông báo tới chủ xe qua VNeTraffic.

Nếu đồng ý, chủ xe xác nhận; cơ quan chức năng ra quyết định xử phạt và gửi qua ứng dụng, kèm mã QR nộp phạt. Kết quả thanh toán, biên lai được đồng bộ vào hệ thống xử lý.

Trường hợp không đồng ý, chẳng hạn thông tin chưa chính xác hoặc chủ xe không phải người điều khiển phương tiện, cơ quan chức năng tiếp nhận phản hồi để xác minh người vi phạm. Thông tin sau đó được gửi tới tài khoản VNeTraffic của người lái xe được xác định.

Toàn bộ mô hình hướng đến việc người dân xử lý trên môi trường điện tử, giảm phải đến trụ sở cảnh sát giao thông tại nơi cư trú hoặc nơi phát hiện vi phạm.

Điều này có ý nghĩa với những trường hợp xe được nhiều người trong gia đình sử dụng hoặc phương tiện của doanh nghiệp do nhiều tài xế điều khiển. Biển số giúp nhận diện chiếc xe, còn việc xác định người chịu trách nhiệm cần thêm bước đối chiếu. Một quy trình thuận tiện phải giúp làm rõ hai việc ấy, thay vì biến thao tác xác nhận trên màn hình thành sự chấp nhận vội vàng.

Người nhận thông báo vì thế cần đọc kỹ thời điểm, địa điểm, phương tiện và nội dung vi phạm trước khi phản hồi. Nếu có điểm chưa khớp, thông tin cung cấp lại cần cụ thể, đủ để cơ quan xử lý kiểm tra. Sự thuận tiện của ứng dụng sẽ có giá trị hơn khi người dân hiểu mình đang xác nhận điều gì.

Thuận tiện phải đi cùng khả năng kiểm tra

Quét mã QR là thao tác nhanh nhất và dễ được chú ý nhất. Nhưng mã QR chỉ là phương tiện dẫn tới một địa chỉ hoặc giao dịch, bản thân hình vuông ấy không chứng minh người gửi là cơ quan có thẩm quyền.

Vì vậy, khi quy trình được triển khai, điều cần nhận diện là thông báo và quyết định trong kênh chính thức, chứ không phải bất kỳ mã thanh toán nào gửi qua tin nhắn. Người sử dụng không nên vội chuyển tiền chỉ vì một người gọi điện đọc đúng biển số hoặc gửi ảnh mang hình thức giống văn bản xử phạt.

Một hệ thống tốt cũng cần giúp người dân nhìn thấy hồ sơ đang ở bước nào: đã tiếp nhận phản hồi, đang xác minh, đã ban hành quyết định hay đã ghi nhận nộp phạt. Nếu thanh toán hoàn tất mà tình trạng xử lý vẫn không rõ ràng, sự bất tiện chỉ chuyển từ quầy tiếp dân sang màn hình điện thoại.

Ở chiều ngược lại, cần có cách hỗ trợ người ít sử dụng công nghệ, người đổi số điện thoại hoặc gặp khó khăn khi truy cập tài khoản. Chuyển thủ tục lên môi trường số chỉ thực sự giảm gánh nặng khi cả những tình huống không thuận lợi ấy cũng được tính đến.

Mô hình vừa công bố mở ra khả năng giảm những chuyến đi chỉ để nhận thông báo, xác nhận và nộp tiền. Giá trị lớn hơn sẽ nằm ở việc mỗi bước đều rõ ràng, có thể đối chiếu và có nơi tiếp nhận phản hồi. Nộp phạt nhanh là một tiện ích; xử lý đúng, minh bạch và bớt phiền hà mới là điều người dân cần từ đầu đến cuối.