Lễ hội Lam Kinh 2026: Mở rộng không gian trải nghiệm

VHO - Lễ hội Lam Kinh năm 2026 có nhiều đổi mới với các hoạt động văn hóa dân gian, “Phiên chợ vùng cao” và không gian trải nghiệm mang nét cung đình, bên cạnh việc giữ sự trang nghiêm của phần lễ truyền thống.

Trao đổi với Văn Hoá, ông Nguyễn Bá Linh, Giám đốc Ban Quản lý di sản Thành nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa, chia sẻ về những điểm mới của lễ hội năm nay, cũng như cách làm để đưa giá trị di sản đến gần hơn với công chúng.

. P.V: Thưa ông, Lễ hội Lam Kinh năm 2026 có những điểm mới nào trong nội dung và cách thức tổ chức so với những năm trước?

- Ông Nguyễn Bá Linh: Bên cạnh phần lễ được tổ chức trang nghiêm, thành kính như mọi năm, Lễ hội Lam Kinh năm nay có nhiều điểm mới theo hướng mở rộng không gian văn hóa, tăng tính trải nghiệm và sự tham gia của cộng đồng.

Điểm nhấn là “Phiên chợ vùng cao” kết hợp giới thiệu sản phẩm OCOP, đặc sản và các giá trị văn hóa của đồng bào các dân tộc miền núi Thanh Hóa.

Phiên chợ được bố trí từ khu vực cổng vào đến chân cầu Bạch, tạo thêm không gian để du khách vừa tham quan di tích, vừa tìm hiểu văn hóa, ẩm thực và sản vật của các địa phương.

Tại khu vực sân Rồng sẽ có các hoạt động trình diễn trò chơi, trò diễn dân gian và những loại hình văn hóa phi vật thể như Trò Xuân Phả, Pôồn Pôông, Ngũ trò Viên Khê, Hát chèo cùng một số hoạt động diễn trình văn hóa khác.

Lễ hội năm nay cũng xây dựng không gian check-in mang nét cung đình, tạo thêm điểm trải nghiệm và góp phần quảng bá hình ảnh Lam Kinh.

Một điểm đáng chú ý là sự tham gia của cộng đồng, các địa phương và dòng họ Lê Việt Nam. Các địa phương tham gia tế lễ, rước kiệu, trình diễn văn hóa dân gian, giới thiệu sản phẩm; Hội đồng họ Lê Việt Nam tổ chức các hoạt động “Về nguồn”.

. Vậy những giá trị lịch sử, văn hóa nào của Lam Kinh được Ban Quản lý chú trọng làm nổi bật trong lễ hội năm nay?

- Lễ hội tiếp tục làm nổi bật giá trị lịch sử của vùng đất Lam Sơn, cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, triều đại Hậu Lê và công lao của các bậc tiền nhân.

Cùng với đó là những giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ, trong đó có các nghi lễ, trò diễn dân gian và các loại hình văn hóa phi vật thể đặc sắc của xứ Thanh.

Năm nay, các giá trị này được giới thiệu trong một không gian đa dạng hơn, nổi bật là Liên hoan Văn nghệ dân gian – Phiên chợ vùng cao của đồng bào các dân tộc thiểu số tỉnh Thanh Hóa.

Tại đây, dân ca, dân vũ, dân nhạc, ẩm thực, sản vật địa phương và các sản phẩm OCOP được giới thiệu trực tiếp. Nghệ nhân và người dân cũng tham gia trình diễn, chế biến, giao lưu và tổ chức các trò chơi dân gian.

Chúng tôi muốn du khách đến Lam Kinh không chỉ tìm hiểu về lịch sử mà còn được trải nghiệm sự phong phú của văn hóa xứ Thanh. Qua đó, các giá trị di sản có thêm cơ hội được thực hành, giới thiệu và trao truyền trong đời sống hiện nay.

. Các nghi lễ truyền thống vốn mang tính trang nghiêm. Ban Tổ chức làm thế nào để vừa bảo đảm yếu tố này, vừa tạo sức hút với du khách, nhất là người trẻ?

- Các nghi lễ truyền thống vẫn là phần cốt lõi của Lễ hội Lam Kinh nên phải được tổ chức trang trọng, thành kính, đúng với truyền thống và giá trị lịch sử, văn hóa của di tích.

Điểm chúng tôi đổi mới là cách đưa những giá trị đó đến với công chúng. Bên cạnh phần lễ, lễ hội có chương trình nghệ thuật, trò diễn, trò chơi dân gian, không gian “Phiên chợ vùng cao”, hoạt động trải nghiệm và không gian check-in mang nét cung đình.

Những hình thức này giúp di sản được tiếp cận theo cách sinh động, gần gũi hơn, nhất là đối với thế hệ trẻ. Điều quan trọng là đổi mới cách tổ chức nhưng không làm mất đi sự trang nghiêm và những giá trị cốt lõi của lễ hội.

. Khi lượng khách tập trung đông tại di tích, công tác bảo vệ di sản và bảo đảm an toàn được triển khai như thế nào, thưa ông?

- Công tác bảo vệ di tích, bảo đảm an ninh, an toàn và vệ sinh môi trường luôn được đặt lên hàng đầu.

Ban Quản lý tăng cường kiểm tra, bảo vệ các khu vực, công trình trong di tích; bố trí lực lượng hướng dẫn, phân luồng tại những khu vực tập trung đông người. Chúng tôi cũng tuyên truyền, nhắc nhở du khách thực hiện đúng quy định, không tác động đến công trình, hiện vật và cảnh quan di tích.

Tại các khu vực diễn ra hoạt động và những điểm đông khách, công tác vệ sinh môi trường được tăng cường, bố trí lực lượng thu gom rác, vệ sinh thường xuyên.

Ban Quản lý cũng phối hợp với các lực lượng liên quan triển khai phương án bảo đảm an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy, an toàn điện và xử lý những tình huống phát sinh.

Chúng tôi xác định bảo vệ di tích phải đi đôi với phục vụ du khách. Mục tiêu là tạo một không gian lễ hội an toàn, văn minh, thân thiện, để du khách được trải nghiệm các giá trị văn hóa của Lam Kinh và đồng thời có ý thức cùng chung tay gìn giữ di sản.

. Xin trân trọng cảm ơn ông!