Hà Nội: Đình, Chùa Khánh Vân được xếp hạng Di tích lịch sử văn hoá cấp Thành phố

VHO - Ngày 6.9, UBND xã Ứng Hòa (Hà Nội) phối hợp với chính quyền và nhân dân thôn Đồng Tân tổ chức Lễ đón nhận Bằng xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố đối với Đình Khánh Vân và Chùa Khánh Vân, thuộc làng Khánh Vân, thôn Đồng Tân, xã Ứng Hòa.

Theo các tư liệu, văn bia còn lưu giữ tại đình làng Khánh Vân, từ thời Hùng Vương, nơi đây thờ ba vị thần được triều đình phong là Phúc thần gồm Thái Hạo Hoàng đế, Đệ nhất Thánh Bà và Đệ nhị cung phi Nam Việt Tiên Dung Công chúa. Các vị được cho là có công bảo quốc, hộ dân, phù hộ an dân.

Không gian thờ tự được các bậc tiền nhân lựa chọn tại trại Khánh Dư, trang Khánh Vân, dựa trên thế đất được đánh giá là địa linh. Theo văn bia, khu vực này có gò phẳng, nước trong, đất cao, nước tụ, phía trước có khe nước nhỏ làm án thủy, phía sau có thế đất như mình rồng ôm lấy, tạo nên cảnh quan hài hòa cho việc xây dựng nơi thờ tự.

Trong đời sống cộng đồng, Đình Khánh Vân giữ vai trò là trung tâm tín ngưỡng dân gian, nơi nhân dân thờ Thành hoàng làng, tổ chức các nghi lễ truyền thống và bàn việc chung của cộng đồng. Trong khi đó, Chùa Khánh Vân (Ái Vân tự) là trung tâm sinh hoạt Phật giáo, nơi người dân gửi gắm đời sống tâm linh, hướng tới các giá trị đạo đức và tinh thần hướng thiện.

Hằng năm, vào những ngày lễ trọng của làng, lễ hội đình được tổ chức với nhiều nghi thức truyền thống như tế lễ, rước kiệu cùng các trò chơi dân gian. Những hoạt động này góp phần bảo tồn phong tục, tập quán, phát huy bản sắc văn hóa và tăng cường sự gắn kết trong cộng đồng dân cư.

Căn cứ vào kiểu thức kiến trúc, các hạng mục của Đình và Chùa Khánh Vân được xác định khởi dựng từ thời Nguyễn. Hai công trình nằm trong cùng một khuôn viên, cùng với các di tích khác của làng tạo thành một chỉnh thể văn hóa, phản ánh những đặc trưng của làng cổ vùng đồng bằng Bắc Bộ.

Trải qua hàng trăm năm, cụm di tích tích tụ nhiều giá trị về lịch sử, tín ngưỡng, kiến trúc nghệ thuật và truyền thống cách mạng. Các giá trị này được lưu giữ qua hệ thống sắc phong, thần tích, thần sắc, hiện vật, di vật, kiến trúc và ký ức văn hóa được cộng đồng trao truyền qua nhiều thế hệ.

Từ những giá trị đó, ngày 15.6.2026, UBND TP Hà Nội ban hành Quyết định số 3005/QĐ-UBND xếp hạng Đình Khánh Vân và Chùa Khánh Vân là Di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố. Việc xếp hạng nhằm ghi nhận giá trị của di tích, đồng thời tạo cơ sở để địa phương tăng cường quản lý, bảo vệ, bảo tồn các yếu tố gốc, di vật, hiện vật, cảnh quan và các giá trị văn hóa phi vật thể gắn với cộng đồng.

Tại buổi lễ, ông Nguyễn Đức Vượng, Ủy viên Ban Thường vụ, Phó Chủ tịch UBND xã Ứng Hòa, đã trao Bằng xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố đối với Đình Khánh Vân và Chùa Khánh Vân cho đại diện chính quyền và nhân dân thôn Đồng Tân.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Đức Vượng nhấn mạnh, việc Đình và Chùa Khánh Vân được xếp hạng, công bố khoanh vùng bảo vệ là sự ghi nhận đối với những giá trị lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng quý báu do các thế hệ cha ông tạo dựng và gìn giữ. Đồng thời, di tích chính thức trở thành một bộ phận trong hệ thống di sản lịch sử - văn hóa của Thủ đô.

Theo ông Nguyễn Đức Vượng, di sản càng quý thì trách nhiệm càng lớn. Vì vậy, cấp ủy, chính quyền và nhân dân thôn Đồng Tân cần tiếp tục chung tay bảo vệ, phát huy giá trị di tích, bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân.

Chia sẻ tại chương trình, cụ Trịnh Tiến Hòa, nguyên Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, nguyên Chủ tịch HĐND tỉnh Hà Sơn Bình (cũ), năm nay 97 tuổi, cho biết việc tìm hiểu lịch sử làng Khánh Vân gắn với quá trình dịch thuật tấm bia đá chữ Nho còn lại tại đình làng.

Cuối năm 1995, cụ Trịnh Tiến Hòa đã tìm đến Viện Hán Nôm để rập và dịch văn bia sang chữ Quốc ngữ. Qua nội dung văn bia, cụ phát hiện làng Khánh Vân thờ ba vị Thành hoàng có thân thế đặc biệt, gồm Đức Hoàng đế Thái Hạo, Đệ nhất Thánh Bà và Tiên Dung Công chúa. Bản dịch sau đó được phóng to, đóng khung và trao tặng cho làng nhân hội làng năm Ất Dậu, giúp người dân có thêm tư liệu tìm hiểu về lịch sử quê hương.

Theo cụ Trịnh Tiến Hòa, dù Khánh Vân là một làng nhỏ ở phía Đông Nam huyện Ứng Hòa (cũ), nhưng nơi đây lại thờ các vị Thành hoàng có thân thế hoàng gia. Điều này cho thấy sự quan tâm của các triều đại đối với vùng đất và cộng đồng dân cư, đồng thời thể hiện tầm nhìn của các thế hệ tiền nhân khi khắc nội dung văn bia để lưu truyền những tư liệu lịch sử cho hậu thế.

Trong khuôn khổ chương trình, người dân và du khách còn được tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ và trò chơi dân gian truyền thống như múa lân, hát sân đình..., góp phần tạo không khí vui tươi, phấn khởi nhân dịp Đình và Chùa Khánh Vân được đón nhận danh hiệu Di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố.