Chuyện đời trong nhật ký chiến trường “Lính chiến”

VHO- Nhân kỷ niệm 78 năm ngày truyền thống của Quân đội nhân dân Việt Nam (22.12.1944 – 22.12.2022), CLB “Trái tim người lính Việt Nam” phối hợp với Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, Tạp chí môi trường và Đô thị Việt Nam, CLB “Mãi mãi tuổi 20” tổ chức giới thiệu tác phẩm nhật ký chiến trường “Lính chiến” của tác giả Phạm Hữu Thậm. Đồng thời, tiếp nhận kỷ vật “Tình yêu qua chiến tranh” của 3 gia đình cựu chiến binh hiến tặng Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam.

Trung uý CCB Phạm Hữu Thậm và vợ là bà Dương Thị Gái

Nhật ký chiến trường “Lính chiến” của Trung uý CCB Phạm Hữu Thậm, là một phát hiện mới trong năm 2022 của bộ sách “Nhật ký thời chiến Việt Nam”, do Nhà văn Đặng Vương Hưng sưu tầm, biên soạn và giới thiệu; Nhà sách “Tri Thức Trẻ” liên kết với Nhà xuất bản Hội Nhà văn ấn hành.

Tác giả Phạm Hữu Thậm sinh năm 1945 tại thôn Huề Trì, xã An Phụ, huyện Kinh Môn (nay là phường An Phụ, thị xã Kinh Môn), tỉnh Hải Dương. Nhập ngũ tháng 4. 1968, chỉ qua huấn luyện tân binh 2 tháng, ông đã cùng đơn vị hành quân vào chiến trường miền Nam và được biên chế vào Đại đội 14, Trung đoàn 38, Sư đoàn 2, Quân khu 5. Từ một chiến sĩ, trải qua nhiều trận đánh sống chết với kẻ thù vô cùng gan dạ và dũng cảm, anh lính Phạm Hữu Thậm đã trở thành Phó tiểu đoàn trưởng Quân sự, với quân hàm Trung uý.

Thật hiếm có một cựu chiến binh nào như Trung úy Phạm Hữu Thậm, sau hàng chục năm đã trở về với cuộc sống đời thường, mà vẫn còn được cả đơn vị cũ và chính quyền địa phương nơi cư trú đồng thuận, nhất trí cao, cùng làm văn bản đề nghị phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân.

Trong đại thắng mùa xuân 1975, sau khi cùng đơn vị tham gia giải phóng thành phố Đà Nẵng, Phạm Hữu Thậm cùng đơn vị được điều đi chi viện cho lực lượng Hải quân giải phóng quần đảo Trường Sa. Ông đã xung phong cùng đồng đội bí mật lên tàu vượt biển, trực tiếp cùng bộ đội Đặc công nước tham gia các trận đánh và lần lượt giải phóng các đảo Song Tử Tây, Sơn Ca và Nam Yết. Trong đội hình chiến đấu của Đại đội Phòng không 14, Tiểu đoàn Bộ binh 4, ông đã chứng kiến rất nhiều đồng đội hi sinh… Khi quần đảo Trường Sa đã hoàn toàn được giải phóng, Phạm Hữu Thậm đã được giao nhiệm vụ làm Chính trị viên đảo Sơn Ca trong 3 tháng. Tiếp đó, ông đảm nhiệm trọng trách làm Đảo phó Song Tử Tây đến hết tháng 8.1976 mới vào đất liền và được điều động bổ sung về Lữ đoàn 126 của Bộ Tư lệnh Hải quân… Sau khi chiến tranh biên giới phía Tây Nam nổ ra, tháng 12.1978, Phạm Hữu Thậm lại được điều động đi làm nhiệm vụ quốc tế tại mặt trận Campuchia, tấn công truy kích địch tới sát biên giới Thái Lan, liên tục tham gia hàng chục trận đánh ác liệt, mãi tới tháng 7.1979 mới được lệnh rút về nước…

Tháng 1.1982, do sức khoẻ yếu, Trung uý Phạm Hữu Thậm đã được Quân đội cho nghỉ chế độ mất sức của bệnh binh.

Cảm động về cuộc đời của Phạm Hữu Thậm, một nhóm các nhà văn chiến binh đã tìm về thôn Huề Trì (phường An Phụ, thị xã Kinh Môn, tỉnh Hải Dương) nhiều lần, xác minh tư liệu, trò chuyện với tác giả Phạm Hữu Thậm và những người thân trong gia đình ông.

Nhà văn Đặng Vương Hưng (người viết lời tựa giới thiệu sách) cho biết, trước khi nhập ngũ và lên đường vào Nam chiến đấu, Trung uý CCB Phạm Hữu Thậm chỉ có trình độ văn hoá lớp 4. Vậy ông đã thể hiện bản thảo cuốn nhật ký này như thế nào? Thật may mắn là những ngày ở chiến trường, Phạm Hữu Thậm có thói quen ghi chép vắn tắt hoạt động của mình và anh em trong đơn vị vào một cuốn sổ tay. Khi có thời gian rảnh rỗi, ông viết bổ sung thêm nhiều chi tiết cụ thể cho những sự vật và hiện tượng mình đã chứng kiến. Đó là tư liệu vô cùng quý giá, cộng với trí nhớ “trời cho” để ông có thể hoàn thành bản thảo tác phẩm nhật ký “Lính chiến” sau này.

Do công việc chuyên môn và cơ duyên, nhà văn Đặng Vương Hưng đã may mắn được đọc hàng trăm cuốn sổ tay nhật ký của các Liệt sĩ, Thương binh, Cựu chiến binh… Nhưng ông chưa thấy có tác phẩm nào, mà ngoài việc ghi ngày, tháng, năm cụ thể, lại còn thêm cả hồi mấy giờ, buổi (sáng, trưa, chiều, tối) chi tiết như với “Lính chiến”!

Nhà văn Lê Hoài Nam là một trong những người đầu tiên đọc bản thảo nhật ký “Lính chiến” cho biết: Càng về cuối lại càng hấp dẫn hơn. Nó rất xứng đáng được in thành sách! Chúng tôi có cùng cảm nhận đây không phải là chuyện văn chương, mà là chuyện đời! Những câu chữ đã vượt qua khuôn khổ của một tác phẩm văn học thông thường. Cuốn sách đã chuyển tải tới người đọc rất nhiều thông tin trung thực về những người lính đã sống và chiến đấu tại chiến trường Khu 5 trong kháng chiến chống Mỹ như thế nào. Sự trung thực đến trần trụi về cuộc sống và những trận chiến đầy máu và nước mắt: Những trận đánh kéo dài hết ngày này qua ngày khác, hết tháng này qua tháng khác và năm này qua năm khác, lần lượt hiện lên qua từng trang nhật ký đầy máu và nước mắt. Đó thật sự là những khúc ca bi tráng của người lính tại chiến trường, nhưng lại có trong “Lính chiến”. Sẽ không có một nhà văn nào hư cấu được, dù trí tưởng tượng của anh ta có phong phú tới đâu.

Gia đình vợ chồng Trung uý CCB Phạm Hữu Thậm và bà Dương Thị Gái hiến tặng Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam những kỷ vật vô giá

Có thể trong mấy chục năm qua, người đời đã tạm thời lãng quên thành tích của Trung úy Phạm Hữu Thậm. Và thậm chí chính ông cũng có thể đã lãng quên những chiến công của mình, bởi đã ở độ tuổi gần 80, theo quy luật của tạo hóa, thì nhớ nhớ quên quên cũng là chuyện bình thường. Đôi khi, người ta có thể lãng quên những chuyện buồn vui của riêng ai đó. Nhưng lịch sử và truyền thống chống ngoại xâm của dân tộc thì không ai được phép quên lãng! Và dù chưa được Nhà nước phong tặng, nhưng từ lâu Trung uý Phạm Hữu Thậm đã thật sự là một người anh hùng trong lòng đồng đội.

 

MINH NGỌC