Bộ Xây dựng tiếp thu kiến nghị điều chỉnh dự án cao tốc để bảo vệ tháp Hòa Lai

VHO - Bộ Xây dựng vừa có văn bản phản hồi UBND tỉnh Khánh Hòa về phương án điều chỉnh hướng tuyến Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam nhằm bảo vệ nguyên vẹn không gian Di tích quốc gia đặc biệt tháp Hòa Lai.

Tại văn bản số 8472/BXD-KTQLXD gửi UBND tỉnh Khánh Hòa, Bộ Xây dựng cho biết đang quyết liệt chỉ đạo Ban Quản lý dự án (QLDA) Thăng Long (Chủ đầu tư) khẩn trương hoàn thiện các thủ tục lựa chọn đơn vị tư vấn để lập Báo cáo nghiên cứu khả thi cho siêu dự án này.

Tiếp thu kiến nghị từ phía địa phương, Bộ Xây dựng đã yêu cầu Chủ đầu tư chỉ đạo đơn vị tư vấn rà soát, khảo sát kỹ lưỡng các điều kiện về địa hình, địa chất và công tác giải phóng mặt bằng tại khu vực dự án đi qua. Mục tiêu là lựa chọn được phương án tuyến tối ưu nhất, hạn chế tối đa ảnh hưởng đến đời sống dân sinh, cũng như các khu di tích lịch sử và tâm linh trong khu vực.

Bên cạnh việc bảo tồn di tích, phương án tuyến mới vẫn phải đảm bảo tính kết nối đồng bộ với mạng lưới giao thông khu vực, nhằm phát huy tối đa hiệu quả đầu tư và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Bộ Xây dựng mong muốn tiếp tục nhận được sự phối hợp chặt chẽ từ phía UBND tỉnh Khánh Hòa trong các giai đoạn triển khai tiếp theo nhằm đưa siêu dự án này về đích đúng tiến độ và an toàn.

Trước đó, UBND tỉnh Khánh Hòa đã có văn bản số 7070/UBND-XDNĐ gửi Bộ Xây dựng và báo cáo Bộ VHTTDL kiến nghị rà soát, điều chỉnh hướng tuyến dự án, đoạn đi qua xã Thuận Bắc.

Theo hồ sơ Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, đoạn tuyến từ Km1246 đến Km1247 dự kiến sẽ áp dụng giải pháp xây dựng cầu cạn. Tuy nhiên, qua đối chiếu với hồ sơ khoanh vùng bảo vệ di tích, UBND tỉnh Khánh Hòa phát hiện đoạn tuyến này đi qua và ảnh hưởng trực tiếp đến khu vực bảo vệ II của Di tích quốc gia đặc biệt tháp Hòa Lai.

Chính quyền địa phương lo ngại việc xây dựng một công trình cầu cạn quy mô lớn tại đây sẽ làm thay đổi hoàn toàn không gian cảnh quan văn hóa, lịch sử, đồng thời chia cắt trục kiến trúc và khả năng cảm nhận giá trị của quần thể tháp Chăm cổ.

Khu vực phụ cận tháp Hòa Lai có tiềm năng khảo cổ học rất cao. Quá trình thi công quy mô lớn (xử lý nền móng, khoan cọc nhồi...) có nguy cơ làm xáo trộn, suy giảm giá trị các dấu tích khảo cổ còn nằm sâu trong lòng đất chưa được phát lộ, ảnh hưởng đến tính xác thực của di tích.

Theo nhà nghiên cứu văn hóa Chăm Ths. Lê Xuân Lợi, Di tích quốc gia đặc biệt tháp Hòa Lai (Khánh Hòa) là một di sản vô cùng quý giá, hiện còn ẩn chứa nhiều bí ẩn lịch sử chưa được khảo cổ làm rõ. Trong các đợt khai quật trước đây tại Khu vực bảo vệ I, các nhà khoa học đã phát hiện hàng loạt hiện vật quý hiếm như: bộ Linga - Yoni (phát hiện tại tháp giữa năm 1989 và tháp phía Bắc), bia Hòa Lai (phát hiện năm 2006), cùng nhiều lá vàng, dây vàng các loại, dây đồng và nhiều mảnh vàng vụn tại các hố thiêng của khu di tích.