Bắc Ninh: “Một chạm” để tham quan đình Đình Bảng

VHO - Sở VHTTDL tỉnh Bắc Ninh vừa triển khai phần mềm tham quan đình Đình Bảng bằng công nghệ thực tế ảo (Virtual Reality - VR). Du khách không cần rời khỏi nhà, chỉ cần click chuột là có thể ngắm toàn bộ di tích quốc gia đặc biệt này bằng hình ảnh 3D sống động.

Phần mềm tái hiện không gian, kiến trúc, hiện vật cùng các hoạt động lịch sử thông qua hình ảnh 3D sắc nét, có thuyết minh tự động, giao diện thân thiện và dễ sử dụng.

Quá trình tham quan được xây dựng theo trình tự khoa học, mô phỏng sống động không gian di tích, giúp du khách hình dung rõ nét về kiến trúc, các hạng mục, mảng chạm khắc, hiện vật... Để trải nghiệm tour du lịch đặc biệt này, quý độc giả truy cập theo địa chỉ: https://dinhbang.com/vi.

Đây là một hình thức tham quan mới, giúp du khách có trải nghiệm như đang hiện diện tại đình Đình Bảng dù đang ở bất cứ đâu, đồng thời cũng là phương thức tuyên truyền hiệu quả, góp phần giáo dục truyền thống, khơi dậy lòng tự hào dân tộc, nâng cao nhận thức về bảo vệ và phát huy giá trị di sản trong cộng đồng.

Đình Đình Bảng xưa thuộc tổng Phù Lưu, phủ Từ Sơn, nay thuộc phường Đình Bảng, thành phố Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Ngôi đình là công trình văn hóa, tín ngưỡng được xây dựng vào đầu thế kỷ XVIII với kiến trúc bề thế, trang trí chạm khắc tinh xảo.

Nơi đây còn vinh dự được Bác Hồ về thăm hai lần và được công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt vào tháng 11.2024. Qua đó, một lần nữa khẳng định giá trị trường tồn của di tích này.

Trải qua gần 300 năm tồn tại, đình Đình Bảng vẫn còn bảo lưu nguyên vẹn từ mặt bằng, chất liệu, kết cấu, điêu khắc trang trí… là một trong những di sản văn hóa đặc sắc của người dân xứ Bắc Ninh - Kinh Bắc.

Đình được xây dựng theo kiến trúc hình chữ Công gồm: Đại bái, Ống muống và Hậu cung. Trong đó, Đại bái là nơi tập trung các giá trị kiến trúc, nghệ thuật của ngôi đình.

Trên các thành phần kiến trúc như vì nóc, vì nách, đầu dư, ván nong, xà thượng, xà trung, xà hạ... đều được chạm khắc công phu các đề tài khác nhau về các hình tượng rồng, phượng, lân, ngựa, các hoa văn nền gấm chữ Vạn, hoa văn vân xoắn lớn.

Tòa Đại bái quy mô đồ sộ 5 gian, 2 chái, 2 dĩ, sử dụng kiến trúc chồng rường vừa tạo ra diện tích để nghệ nhân trang trí, vừa kết hợp với các xà để giữ cột. Cho đến nay còn rất ít các ngôi đình giữ được đồng bộ hệ thống sàn gỗ từ Đại bái đến Hậu cung như đình Đình Bảng.

Theo các nhà nghiên cứu, xét về điêu khắc trang trí, có thể nói đình Đình Bảng được ví như bảo tàng về chạm khắc gỗ thế kỷ XVIII. Trong đó hình tượng rồng xuất hiện nhiều nhất với hàng trăm con được tạo tác khác nhau.

Rồng điển hình ở đình Đình Bảng có vảy, sừng ngắn, tai vểnh như cánh chim nhỏ, mắt tròn lồi, miệng rộng loe, môi dày với góc nhìn chính diện hoặc quay 2/3 đầu ra ngoài, mang phong cách nghệ thuật thế kỷ XVIII và có sự nối tiếp phong cách nghệ thuật thế kỷ XVII.

Đặc biệt, kỹ thuật chạm lộng cầu kỳ nhất phải kể đến 12 chiếc đầu dư ở 12 cột cái ở 5 gian chính tòa Đại bái. Mỗi đầu dư là một con rồng. Qua bàn tay khéo léo của người thợ, những chiếc đầu dư được tạo tác chủ yếu như yếu tố trang trí, hơn là đảm nhiệm chức năng kết cấu vốn có. Ngoài những hình tượng rồng được chạm khắc chủ yếu còn có những mảng chạm phượng, nghê, ngựa …

Có thể nói điều làm nên vẻ đẹp ấn tượng của đình Đình Bảng là 4 góc đao cong trên mái đình. Góc đao cong trong kiến trúc đình làng đã trở thành đặc trưng của kiến trúc cổ truyền của dân tộc.

Trải qua hàng trăm năm cùng với tác động của thời gian, thiên nhiên, ảnh hưởng của chiến tranh, ngôi đình được trùng tu, tôn tạo nhiều lần. Đến nay, ngôi đình vẫn giữ được nét nguyên sơ, cổ kính cùng với những giá trị kiến trúc nghệ thuật của công trình triều Lê Trung Hưng. Đình Đình Bảng đã được Bộ Văn hóa xếp hạng di tích Quốc gia đợt I, Quyết định số 313-VH/VP ngày 28.4.1962.

Với xu thế chuyển đổi số hiện nay, ngoài đình Đình Bảng, đền Đô, thời gian tới, ngành VHTTDL tỉnh Bắc Ninh sẽ tiếp tục mở rộng, nâng cấp hoạt động số hóa tại nhiều di tích lịch sử văn hóa khác trên địa bàn tỉnh. Đây là bước đi phù hợp với xu thế số hóa di tích, thể hiện trách nhiệm của địa phương trong gìn giữ và lan tỏa giá trị di sản cho thế hệ hôm nay và mai sau.