Khơi dậy tiềm năng phát triển kinh tế thể thao từ di sản võ thuật

VHO - Festival Võ thuật quốc tế Hà Nội năm 2026, khai mạc tối 7.8, với thông điệp “Hào khí Thăng Long - Tinh hoa võ Việt”, thu hút sự tham gia của tới 66 đoàn võ thuật (59 đoàn đến từ các tỉnh, thành phố trong nước và 7 đoàn quốc tế đến từ 6 nước). Đặc biệt lễ khai mạc có sự tham dự của các Ủy viên BCH Trung ương Đảng: Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh; Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng; Phó Giám đốc Thường trực Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh Lê Hải Bình; Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Vũ Thanh Mai...

 Sự kiện ước tính thu hút hàng vạn khán giả trực tiếp cùng hơn 100.000 lượt tiếp cận trên các nền tảng số. Không chỉ là ngày hội của những người yêu võ thuật, Festival còn mở ra cách tiếp cận mới trong việc khai thác giá trị của võ thuật, từng bước đưa di sản văn hóa trở thành nguồn lực của công nghiệp văn hóa và động lực phát triển kinh tế thể thao.

Xây dựng võ thuật trở thành sản phẩm văn hóa đặc trưng

Theo Phó Giám đốc Sở VHTT Hà Nội Phạm Xuân Tài, Festival Võ thuật quốc tế Hà Nội năm 2026 có quy mô quốc tế và lần đầu tiên được tổ chức tại Hoàng thành Thăng Long - Di sản văn hóa thế giới. Việc lựa chọn không gian di sản đặc biệt này không chỉ tạo điểm nhấn cho sự kiện mà còn thể hiện định hướng của Hà Nội trong việc kết nối bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống với mở rộng giao lưu, hợp tác quốc tế, đồng thời kiến tạo một sản phẩm văn hóa - thể thao mang bản sắc riêng, góp phần khẳng định vị thế và sức hấp dẫn của Thủ đô.

Ông Phạm Xuân Tài cũng cho biết, Hà Nội đang định hướng phát triển võ thuật không chỉ là hoạt động thể thao thuần túy mà từng bước trở thành một lĩnh vực của công nghiệp văn hóa, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế - xã hội của Thủ đô. Đây là cách tiếp cận mới đối với võ thuật trong đời sống hiện đại. Nếu trước đây võ thuật chủ yếu hiện diện trong các sân tập, giải đấu hay các hoạt động phong trào thì nay được đặt trong mối liên kết rộng hơn với du lịch, nghệ thuật trình diễn, truyền thông số, giáo dục trải nghiệm và xây dựng thương hiệu đô thị.

Từ Festival Võ thuật quốc tế Hà Nội năm 2026, Sở VHTT Hà Nội sẽ tham mưu để thành phố tiếp tục phát triển võ thuật gắn với du lịch văn hóa, công nghiệp văn hóa và kinh tế thể thao; xây dựng các chương trình biểu diễn, giao lưu, trải nghiệm võ thuật phục vụ quảng bá hình ảnh Thủ đô. Cùng với đó là đẩy mạnh truyền thông trên các nền tảng số trong nước và quốc tế, từng bước xây dựng thương hiệu võ thuật Hà Nội gắn với hình ảnh Thủ đô văn hiến, anh hùng, hòa bình và sáng tạo. Một trong những mục tiêu đáng chú ý là đưa Festival Võ thuật quốc tế Hà Nội trở thành sản phẩm du lịch văn hóa đặc trưng, tạo dấu ấn riêng trong hệ thống các sự kiện văn hóa - thể thao của Hà Nội.

Định hướng này cũng phù hợp với xu thế phát triển của nhiều quốc gia trên thế giới, khi coi võ thuật không chỉ là môn thể thao mà còn là nguồn tài nguyên văn hóa có khả năng tạo ra giá trị kinh tế thông qua du lịch, biểu diễn nghệ thuật, truyền thông và các ngành dịch vụ liên quan.

Tạo dựng hệ sinh thái kinh tế võ thuật

Đồng quan điểm với định hướng của Hà Nội, PGS.TS Lê Thanh Bình, nguyên Vụ trưởng, Phó Đại sứ Việt Nam tại Na Uy, Ủy viên Ban Chấp hành Liên đoàn Võ thuật cổ truyền Việt Nam và bà Lê Thị Thùy Linh (Trường Đại học RMIT) cho rằng, trong nhiều thập niên, võ thuật tại Việt Nam chủ yếu được nhìn nhận dưới ba góc độ là bảo tồn văn hóa, rèn luyện sức khỏe và thi đấu thể thao. Trong khi đó, trên thế giới, võ thuật hiện đại đã trở thành thành tố quan trọng của ngành công nghiệp giải trí, ngoại giao văn hóa, du lịch và kinh tế sáng tạo, tạo ra nguồn doanh thu rất lớn.

Theo nhiều chuyên gia, một số quốc gia trong khu vực như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc hay Thái Lan đã thành công trong việc chuyển hóa võ thuật truyền thống thành thương hiệu quốc gia, sản phẩm xuất khẩu văn hóa và nguồn thu quan trọng của kinh tế thể thao. Đây cũng là những bài học tham khảo cho Việt Nam trong quá trình khai thác giá trị của võ thuật.

Liên hệ với thực tiễn trong nước, các chuyên gia nhận định Việt Nam sở hữu kho tàng võ học đồ sộ với hàng trăm môn phái và hệ giá trị võ đạo phong phú. Tuy nhiên, khoảng cách giữa tiềm năng và thực tế vẫn còn khá lớn khi chưa hình thành được hệ sinh thái kinh tế võ thuật chuyên nghiệp. Phần lớn các võ đường hiện vẫn hoạt động riêng lẻ, thiếu sự gắn kết với các hoạt động kinh tế để tạo thành chuỗi giá trị bền vững. Chính điều đó khiến võ thuật chưa thể phát triển thành một ngành công nghiệp có lợi nhuận và chưa xây dựng được thương hiệu quốc tế đủ mạnh.

Các chuyên gia cho rằng, võ thuật Việt Nam hoàn toàn có thể đóng góp nhiều hơn cho phát triển kinh tế thể thao thông qua đào tạo, biểu diễn nghệ thuật, du lịch trải nghiệm, tổ chức sự kiện, sản xuất nội dung số, ngoại giao văn hóa và thương mại hóa các sản phẩm liên quan. Tuy nhiên, những tiềm năng này vẫn chưa được khai thác tương xứng do còn thiếu chiến lược liên ngành, hạn chế về quản trị thương hiệu, truyền thông quốc tế cũng như mô hình kinh doanh hiện đại.

Bên cạnh đó, trong hệ sinh thái kinh tế thể thao hiện đại, các võ đường cũng cần được nhìn nhận với vai trò mới. Không chỉ là nơi gìn giữ truyền thống, các cơ sở này có thể trở thành đơn vị cung ứng dịch vụ đào tạo chuyên nghiệp, đáp ứng nhu cầu rèn luyện sức khỏe, kỹ năng tự vệ và nâng cao chất lượng cuộc sống của nhiều nhóm đối tượng. Cùng với quá trình đô thị hóa và nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng, võ thuật đang có điều kiện để phát triển thành một thị trường dịch vụ có quy mô và sức tăng trưởng ổn định.

Theo nhiều chuyên gia, một trong những hướng đi giàu tiềm năng là phát triển du lịch võ thuật. Các môn phái có thể xây dựng chương trình trải nghiệm di sản gắn với các địa danh lịch sử; phát triển các sản phẩm du lịch chữa lành kết hợp võ thuật, thiền định và trà đạo hoặc các khóa học võ ngắn hạn dành cho khách quốc tế. Khi đó, võ thuật không chỉ là môn thi đấu mà còn trở thành sản phẩm du lịch trải nghiệm, góp phần gia tăng nguồn thu và quảng bá văn hóa Việt Nam.

Võ thuật cũng được đánh giá là kho tàng nghệ thuật trình diễn giàu giá trị thẩm mỹ. Thực tế tại Cố đô Hoa Lư (Ninh Bình), chương trình “Anh hùng cờ lau” kết hợp võ thuật cổ truyền với xiếc đương đại và múa dân gian đã thu hút hơn 3 vạn lượt khách kể từ khi được cấp phép cuối năm 2025. Theo các chuyên gia, đây là minh chứng cho thấy khi võ thuật được đặt trong không gian văn hóa phù hợp sẽ tạo sức hút lớn đối với công chúng và du khách, đồng thời mở ra cơ hội hình thành những sản phẩm văn hóa có giá trị kinh tế cao.

Bà Lê Thị Thùy Linh cho rằng, để hiện thực hóa tiềm năng đó, ngành võ thuật cần đẩy mạnh dàn dựng các chương trình biểu diễn chuyên nghiệp theo chuyên đề, tăng cường tham gia các festival quốc tế để xây dựng thương hiệu văn hóa quốc gia; phát huy vai trò của võ thuật trong kinh tế đêm và du lịch đô thị thông qua các chương trình biểu diễn tại phố đi bộ, không gian công cộng. Đồng thời, việc kết hợp võ thuật với các loại hình nghệ thuật truyền thống như tuồng, chèo, cải lương hay dân ca sẽ tạo nên những sản phẩm văn hóa mới, góp phần làm phong phú chuỗi giá trị của ngành công nghiệp biểu diễn Việt Nam.

Cùng với các sự kiện võ thuật lớn tổ chức tại nhiều tỉnh, thành, Festival Võ thuật quốc tế Hà Nội năm 2026 không chỉ đánh dấu sự ra đời của một sự kiện văn hóa - thể thao quy mô quốc tế mà còn cho thấy hướng đi mới trong khai thác giá trị của võ thuật Việt Nam. Khi được đặt trong mối liên kết với công nghiệp văn hóa, du lịch và kinh tế thể thao, võ thuật hoàn toàn có thể trở thành nguồn lực quan trọng, vừa góp phần bảo tồn di sản, vừa tạo động lực phát triển kinh tế và quảng bá hình ảnh Việt Nam trong thời kỳ hội nhập.