Visa định cư Mỹ thay đổi thế nào sau phán quyết mới của tòa án?

VHO - Tòa án liên bang Mỹ đã hủy chính sách đình chỉ xử lý visa định cư đối với công dân 75 quốc gia do chính quyền Tổng thống Donald Trump áp dụng từ tháng 1, yêu cầu hồ sơ được đánh giá trở lại theo quy định pháp luật và từng trường hợp.

Ngày 21.8, Thẩm phán liên bang Jeannette Vargas tại Manhattan, New York, ra phán quyết cho rằng chính sách đình chỉ visa định cư do Bộ Ngoại giao Mỹ ban hành hồi tháng 1 là “trái pháp luật”, vượt quá thẩm quyền theo luật định của Ngoại trưởng Marco Rubio và vi phạm luật di trú liên bang.

Người xin visa từ 75 nước thay đổi gì?

Theo chính sách được Bộ Ngoại giao Mỹ đưa ra hồi tháng 1.2026, các viên chức lãnh sự được chỉ đạo đình chỉ xử lý visa định cư đối với công dân 75 quốc gia. Chính quyền Mỹ giải thích biện pháp này nhằm ngăn những người có nguy cơ phụ thuộc vào phúc lợi và các khoản trợ cấp công nhập cảnh vào Mỹ.

Phán quyết mới của tòa đã hủy chính sách đình chỉ trên. Theo đó, quốc tịch của người nộp đơn không thể tự nó trở thành căn cứ để đình chỉ việc cấp visa định cư theo chính sách này. Thẩm phán Vargas cho rằng cách làm trên đã phủ nhận cơ chế mà luật di trú thiết lập, trong đó viên chức lãnh sự có thẩm quyền xem xét hồ sơ.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa với những người đang xin visa định cư theo các diện như bảo lãnh gia đình, kết hôn hoặc dựa trên việc làm. Chính sách đình chỉ trước đó ảnh hưởng đến công dân nhiều nước tại Mỹ Latin, Balkan, Nam Á, châu Phi, Trung Đông và Caribe.

Tuy nhiên, phán quyết không có nghĩa người xin visa từ 75 nước sẽ tự động được cấp thị thực. Người nộp đơn vẫn phải đáp ứng các điều kiện theo luật di trú Mỹ và hồ sơ vẫn được viên chức lãnh sự xem xét theo từng trường hợp.

Không thể đình chỉ visa chỉ dựa trên quốc tịch

Đây là thay đổi quan trọng nhất sau phán quyết.

Luật Mỹ cho phép từ chối visa nếu người nhập cư có nguy cơ trở thành “gánh nặng công”, tức phụ thuộc vào hỗ trợ của chính phủ. Việc đánh giá phải dựa trên hoàn cảnh của từng người, trong đó có tình hình tài chính, tuổi tác, sức khỏe, kỹ năng và hoàn cảnh gia đình.

Trong khi đó, chính sách của Bộ Ngoại giao Mỹ yêu cầu đình chỉ visa đối với công dân của cả 75 quốc gia, kể cả khi người xin visa có thể cung cấp bằng chứng cho thấy bản thân không thuộc diện có nguy cơ trở thành “gánh nặng công”.

Thẩm phán Vargas cho rằng chính sách này vi phạm luật năm 1965 cấm phân biệt đối xử dựa trên quốc tịch trong việc cấp thị thực, đồng thời vượt quá thẩm quyền của Ngoại trưởng Mỹ.

Tòa cũng bác lập luận của chính quyền Mỹ dựa trên phán quyết của Tòa án Tối cao năm 2018 về lệnh cấm nhập cảnh trong nhiệm kỳ Tổng thống Trump đầu tiên. Theo thẩm phán Vargas, vụ việc năm 2018 liên quan đến quyền nhập cảnh, trong khi vụ việc hiện tại liên quan đến quyền được cấp visa.

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Phán quyết là một bước lùi đối với chính sách siết chặt nhập cư của chính quyền Tổng thống Trump, nhưng vấn đề chưa hoàn toàn kết thúc. Chính quyền Mỹ có thể kháng cáo, trong khi thẩm phán Vargas yêu cầu các bên đề xuất hướng giải quyết trước ngày 11.9.

Bộ Ngoại giao Mỹ chưa đưa ra bình luận về phán quyết.

Vì vậy, đối với người đang chờ visa định cư từ một trong 75 quốc gia, thay đổi đáng chú ý nhất hiện nay là chính sách đình chỉ theo quốc tịch đã bị tòa hủy, mở đường để hồ sơ được xem xét theo quy định pháp luật và hoàn cảnh cụ thể của từng người.

Tuy nhiên, việc có được cấp visa hay không vẫn phụ thuộc vào quá trình xét duyệt hồ sơ và các điều kiện theo luật di trú Mỹ.