Vì sao vụ Chen Zhi gây chấn động giới tài chính - công nghệ?

VHO - Việc “ông trùm” Chen Zhi, nhà sáng lập kiêm Chủ tịch Tập đoàn Prince Holding bị bắt tại Campuchia và dẫn độ về Trung Quốc không chỉ là một vụ án hình sự xuyên quốc gia, mà còn phơi bày mặt tối của dòng vốn công nghệ, tiền số và các đế chế kinh doanh được xây dựng bằng lao động cưỡng bức, gây rung chuyển giới tài chính - công nghệ toàn cầu.

 Bị bắt tại Campuchia và dẫn độ về Trung Quốc

Tối muộn ngày 7.1, Bộ Nội vụ Campuchia thông báo đã bắt giữ ba công dân Trung Quốc gồm Chen Zhi, Xu Ji Liang và Shao Ji Hui, đồng thời hoàn tất thủ tục dẫn độ cả ba về Trung Quốc để phục vụ công tác điều tra.

Chiến dịch này được triển khai sau nhiều tháng hợp tác điều tra chung giữa các cơ quan chức năng có liên quan của chính quyền Campuchia và Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Theo Bộ Nội vụ Campuchia, chiến dịch bắt giữ diễn ra ngày 6.1.2026, xuất phát từ đề nghị chính thức của chính quyền Trung Quốc. Ông Touch Sokhak, Phó phát ngôn viên Bộ Nội vụ Campuchia, khẳng định quá trình này được tiến hành sau khi phía Campuchia thực hiện các bước xác minh, điều tra kĩ lưỡng theo đúng quy định pháp luật.

Đáng chú ý, quốc tịch Campuchia của Chen Zhi đã bị thu hồi theo Sắc lệnh Hoàng gia do Nhà vua ban hành vào tháng 12.2025, phù hợp với Luật Quốc tịch Vương quốc Campuchia.

Chuỗi cáo buộc và chiến dịch pháp lí xuyên biên giới

Trước khi bị bắt tại Campuchia, Chen Zhi đã nằm trong tầm ngắm của nhiều cơ quan thực thi pháp luật quốc tế. Tháng 10.2025, Bộ Tư pháp Mỹ công bố cáo trạng truy tố vắng mặt Chen Zhi với các tội danh âm mưu lừa đảo qua mạng và rửa tiền. Chính phủ Mỹ cáo buộc ông là chủ mưu đứng sau một mạng lưới lừa đảo tiền điện tử quy mô lớn, có liên quan trực tiếp đến các trại lao động cưỡng bức tại Đông Nam Á.

Theo cáo trạng, mạng lưới này vận hành thông qua việc giam giữ lao động nhập cư trái ý muốn tại các khu phức hợp ở Campuchia, buộc họ tiếp cận nạn nhân qua mạng xã hội và các nền tảng nhắn tin để dụ dỗ đầu tư tiền số với những cam kết lợi nhuận hấp dẫn.

Số tiền chiếm đoạt được sau đó bị rửa qua nhiều kênh tài chính, dùng để mua siêu du thuyền, máy bay phản lực, bất động sản hạng sang và thậm chí cả một bức tranh của Picasso.

Giới chức Mỹ cho biết đã tịch thu hơn 14 tỉ USD Bitcoin liên quan đến vụ án. Giám đốc FBI Kash Patel gọi đây là một trong những chiến dịch triệt phá gian lận tài chính lớn nhất trong lịch sử.

Không chỉ Mỹ, Anh cũng áp đặt các biện pháp trừng phạt nhằm vào các cá nhân và doanh nghiệp có liên quan đến Chen Zhi, trong khuôn khổ chiến dịch chống tội phạm xuyên quốc gia. Danh sách trừng phạt bao gồm 3 cá nhân mang quốc tịch Singapore và 17 pháp nhân đăng ký tại Singapore.

Tại Singapore, cảnh sát đã phong tỏa và tịch thu khối tài sản tài chính trị giá hơn 150 triệu SGD, gồm bất động sản, tài khoản ngân hàng, tài khoản chứng khoán và tiền mặt. Ông Nigel Tang Wan Bao Nabil, quốc tịch Singapore, cũng bị bắt giữ vì nghi ngờ rửa tiền liên quan đến Chen Zhi. Người này được cho là thuyền trưởng của một siêu du thuyền thuộc sở hữu của Chen Zhi, đồng thời là một trong 3 công dân Singapore bị Bộ Tài chính Mỹ trừng phạt do có quan hệ với “ông trùm” này.

Đến tháng 11, chính quyền Hong Kong cũng thông báo đóng băng 2,75 tỉ HKD tài sản liên quan đến Prince Group. Tại Đài Loan, cơ quan công tố bắt giữ 25 người và tịch thu hơn 4,5 tỉ Đài tệ liên quan đến tập đoàn này.

Vì sao vụ Chen Zhi gây chấn động giới tài chính - công nghệ?

Vụ án Chen Zhi không chỉ gây chú ý bởi qui mô tài sản bị thu giữ, mà còn bởi mô hình tội phạm được cáo buộc có sự kết hợp chặt chẽ giữa công nghệ, tài chính số và mạng lưới lao động cưỡng bức xuyên biên giới.

Đây là một trong những vụ việc cho thấy tiền điện tử bị khai thác có hệ thống như công cụ trung tâm của hoạt động lừa đảo toàn cầu. Các nền tảng mạng xã hội, ứng dụng nhắn tin và hệ sinh thái tài chính số bị biến thành công cụ tiếp cận, thao túng tâm lí và chiếm đoạt tài sản của nạn nhân ở nhiều quốc gia.

Đáng chú ý, các cáo buộc cho thấy mô hình lừa đảo không tồn tại bên lề hệ thống tài chính, mà được che chắn dưới vỏ bọc của một tập đoàn đa ngành hoạt động hợp pháp, có giấy phép ngân hàng, bất động sản, khách sạn, hàng không và các quỹ từ thiện. Điều này đặt ra thách thức lớn cho công tác giám sát dòng tiền, quản trị doanh nghiệp và kiểm soát rủi ro trong lĩnh vực tài chính - công nghệ toàn cầu.

Việc Chen Zhi bị bắt không chỉ đánh dấu sự sụp đổ của một “đế chế bóng tối”, mà còn là lời cảnh báo về những lỗ hổng trong quản lí tiền số, đặc biệt tại các khu vực có hệ thống thực thi pháp luật còn hạn chế, nơi các sòng bạc, khu phức hợp giải trí và bất động sản cao cấp dễ bị lợi dụng làm điểm trung chuyển tài chính phi pháp.