Thúc đẩy an ninh năng lượng trong bối cảnh mới

VHO - Ngày 10.6, trong khuôn khổ Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026, phiên chuyên đề "An ninh năng lượng trong bối cảnh mới" đã thảo luận cách thức đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng và tăng cường hợp tác khu vực.

Bảo đảm khả năng tiếp cận nguồn năng lượng ổn định và bền vững

Tại phiên thảo luận, các đại biểu đã đánh giá an ninh năng lượng như một thách thức chiến lược giữa tăng trưởng kinh tế, các cam kết về khí hậu và khả năng chống chịu của khu vực.

Dựa trên kinh nghiệm quốc tế cũng như những đặc thù của ASEAN, các diễn giả đã thảo luận cách thức đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng và tăng cường hợp tác khu vực nhằm xây dựng một hệ thống năng lượng an toàn, bền vững và công bằng hơn.

Phát biểu mở đầu phiên thảo luận, bà Seema Malhotra, Quốc vụ khanh Bộ Ngoại giao Vương quốc Anh cho rằng, trước những thách thức do cuộc khủng hoảng gần đây, ASEAN và các đối tác đã nhanh chóng thúc đẩy chuyển đổi sang hệ thống năng lượng sạch và có khả năng chống chịu tốt hơn trước các cú sốc năng lượng.

Bà Seema Malhotra nhấn mạnh Anh sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm về quản lý rủi ro thị trường, đa dạng hóa nguồn cung và phát triển năng lượng tái tạo.

Anh cũng đầu tư vào các dự án tại Singapore nhằm thúc đẩy dòng vốn đầu tư và tăng cường hợp tác năng lượng trong khu vực. Nhiều quốc gia ASEAN cũng đang quan tâm và đầu tư vào lĩnh vực năng lượng hạt nhân.

“Chúng tôi ủng hộ những nỗ lực này nhằm góp phần mở rộng khả năng tiếp cận năng lượng cho người dân và cộng đồng, đồng thời giúp khai thác hiệu quả hơn các nguồn tài nguyên phục vụ phát triển năng lượng”, bà nhấn mạnh.

Theo bà, để duy trì đà tăng trưởng và phát triển, ASEAN cần bảo đảm khả năng tiếp cận nguồn năng lượng ổn định và bền vững, tập trung vào cả các giải pháp trong nước và hợp tác quốc tế, bảo đảm các dự án năng lượng có thể tiếp cận nguồn vốn cần thiết, đồng thời hỗ trợ các doanh nghiệp địa phương tham gia vào quá trình chuyển đổi năng lượng.

Tất cả những nỗ lực này đòi hỏi cách tiếp cận dài hạn, sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên và cam kết mạnh mẽ từ các đối tác.

Theo bà, các chính sách năng lượng cũng đóng vai trò trung tâm trong quan hệ đối tác giữa các nước, góp phần giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và bảo đảm mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận nguồn năng lượng an toàn, ổn định và bền vững.

“Chúng tôi đánh giá cao tham vọng của các nhà lãnh đạo ASEAN trong việc bảo đảm một tương lai năng lượng bền vững cho khu vực và hy vọng sẽ tiếp tục là một phần của hành trình quan trọng này cùng ASEAN”, bà nhấn mạnh.

Nhận thức rõ hơn tầm quan trọng của chuyển đổi năng lượng

Tại phiên thảo luận, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long cũng cho rằng những căng thẳng địa chính trị, sự thay đổi của chuỗi cung ứng toàn cầu và quá trình chuyển đổi năng lượng đang tạo ra những áp lực mới đối với các quốc gia. Việc chuẩn bị các nguồn năng lượng sẵn sàng, đa dạng và có khả năng chống chịu cao trở thành yêu cầu cấp thiết.

Đối với ASEAN, chuyển đổi năng lượng theo hướng bền vững là nhiệm vụ cấp bách. Khi nền kinh tế ASEAN ngày càng gắn kết sâu rộng với chuỗi cung ứng toàn cầu, mọi biến động về năng lượng đều có thể tác động trực tiếp đến tăng trưởng kinh tế, sinh kế của người dân và an ninh lương thực.

Từ góc độ hợp tác khu vực, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long nhấn mạnh, ASEAN cần duy trì sự cân bằng giữa ba mục tiêu then chốt là đảm bảo an ninh năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và duy trì khả năng chi trả cho người dân, doanh nghiệp.

Bà Christiana Hageneder, Giám đốc Chương trình Hỗ trợ Năng lượng của GIZ nhận định thực tế cho thấy càng đối mặt với khủng hoảng, các quốc gia càng nhận thức rõ hơn tầm quan trọng của chuyển đổi năng lượng.

Bước sang thế kỷ XXI, thế giới đang vận hành trong một bối cảnh mới với mức độ toàn cầu hóa ngày càng sâu rộng, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng. Các nền kinh tế ngày càng gắn kết và phụ thuộc lẫn nhau, trong khi nhiều quốc gia phải dựa vào nguồn năng lượng nhập khẩu để đáp ứng nhu cầu phát triển.

Về triển vọng của ASEAN, bà Christiana Hageneder nhận định khu vực đang đi theo một lộ trình phát triển phù hợp với các ưu tiên trọng tâm như hội nhập thị trường năng lượng, tăng cường kết nối lưới điện và thúc đẩy điện khí hóa trong nhiều lĩnh vực, từ công nghiệp, giao thông đến đời sống dân sinh.

Đây là những nền tảng quan trọng giúp các quốc gia trong khu vực khai thác hiệu quả hơn các nguồn năng lượng tái tạo trong nước và thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng bền vững.

ASEAN có tiềm năng rất lớn trong phát triển năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện gió và điện mặt trời. Tuy nhiên, theo bà, để khai thác hiệu quả nguồn tiềm năng này, cần đẩy mạnh đầu tư vào hạ tầng lưới điện, các hệ thống lưu trữ năng lượng và những giải pháp lưới điện thông minh.

Hiện nay, GIZ đang phối hợp hỗ trợ Việt Nam trong quá trình phát triển và triển khai các hệ thống lưới điện thông minh nhằm tạo điều kiện tích hợp năng lượng tái tạo và lưu trữ điện năng. Quá trình chuyển đổi năng lượng cũng cần gắn liền với chuyển đổi xã hội và là động lực tạo ra nhiều việc làm mới cũng như mở ra các cơ hội phát triển bền vững cho người dân trong tương lai.