Quốc tịch kép bắt nhịp xu hướng toàn cầu

VHO - Trong bối cảnh các chương trình thị thực và định cư ngày càng bị siết chặt, việc tìm kiếm thêm quốc tịch đang trở thành lựa chọn của nhiều người. Sở hữu quốc tịch thứ hai không chỉ mở rộng quyền cư trú và du lịch mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho tự do đi lại xuyên biên giới, đáp ứng nhu cầu linh hoạt về sinh sống, làm việc và hội nhập quốc tế

 Quốc tịch kép, nghĩa là một cá nhân có thể mang quốc tịch của hai hoặc nhiều quốc gia, từ lâu đã được xem là lựa chọn hấp dẫn đối với những người có nhu cầu đi lại nhiều, người định cư ở nước ngoài và những ai tìm kiếm cơ hội phát triển cuộc sống, sự nghiệp tại các quốc gia khác. Từ giới giàu có đến tầng lớp trung lưu, xu hướng sở hữu thêm một quốc tịch đang trở nên phổ biến trong bối cảnh yêu cầu thị thực và bất ổn chính trị gia tăng.

Tại Mỹ, các chính sách hạn chế nhập cư của nước này gần đây đang khiến “giấc mơ Mỹ” của nhiều người ngày càng khó tiếp cận. Trong bối cảnh đó, dòng người nhập cư suy giảm rõ rệt, kéo theo việc xu hướng tìm kiếm quốc tịch kép nổi lên như một giải pháp thay thế để mở rộng quyền cư trú và khả năng di chuyển quốc tế.

Một cuộc khảo sát gần đây của công ty phân tích dữ liệu và nghiên cứu thị trường dựa trên Internet quốc tế YouGov ghi nhận, khoảng 6% người Mỹ tham gia khảo sát tự nhận là công dân hai quốc tịch. Kể từ khi các làn sóng di cư hình thành, nhiều người nhập cư khi nhập tịch tại quốc gia mới luôn mong muốn được giữ lại quốc tịch gốc. Trong những thập kỷ gần đây, xu hướng sở hữu quốc tịch kép đang lan rộng, được xem như công cụ giúp mở rộng khả năng di chuyển và hội nhập toàn cầu.

Đơn vị tư vấn quốc tịch kép Henley & Partners cho biết, năm 2025 công ty này đã hỗ trợ khách hàng đến từ 91 quốc gia, trong đó người Mỹ đứng đầu. Xu hướng này không còn tập trung vào việc di chuyển nơi ở. Giờ đây, những cá nhân sở hữu hộ chiếu thứ hai, thậm chí thứ ba hay thứ tư, được xem như một “chính sách bảo hiểm” cho tương lai.

Tại châu Âu, công dân Anh nằm trong nhóm năm thị trường khách hàng lớn nhất của Henley& Partners kể từ sau sự kiện Brexit, khi họ không còn quyền tự do đi lại trong Liên minh châu Âu. Các đề xuất siết chặt chính sách thuế của Anh hiện nay đã khiến nhiều người giàu có tại nước này cân nhắc tìm kiếm cơ hội ở nước ngoài.

Đáng chú ý tại Việt Nam, năm 2025 Luật Quốc tịch cũng đã sửa đổi, bổ sung quy định theo hướng tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư, nhà khoa học, chuyên gia nước ngoài… được nhập quốc tịch Việt Nam với điều kiện thông thoáng nhằm thu hút nguồn lực chất lượng cao.

Nhìn chung, một cá nhân có cơ hội sở hữu quốc tịch của quốc gia khác thông qua ba hình thức: Theo huyết thống, thông qua đầu tư hoặc bằng con đường nhập tịch. Trong đó, quốc tịch theo huyết thống đòi hỏi người nộp hồ sơ phải chứng minh nguồn gốc tổ tiên gắn với quốc gia đó.

Ngoài ra, quá trình nhập tịch thường yêu cầu người nộp đơn phải cư trú hợp pháp tại quốc gia sở tại trong một khoảng thời gian nhất định, phổ biến từ 5 - 10 năm, trước khi đủ điều kiện nộp hồ sơ. Bên cạnh thời gian cư trú, các điều kiện đi kèm có thể bao gồm thẩm tra lý lịch tư pháp, yêu cầu về năng lực ngôn ngữ, kiểm tra kiến thức lịch sử - văn hóa, và chứng minh tư cách đạo đức tốt.

Tuy nhiên, ngay cả khi đã đáp ứng đầy đủ tiêu chí, việc được chấp thuận vẫn không hoàn toàn chắc chắn và quy trình này có thể kéo dài nhiều năm, với chi phí không nhỏ, chẳng hạn lệ phí nhập tịch tại Anh hiện vào khoảng 2.335 USD.

Thêm vào đó, đầu tư cũng là một cơ hội khác để nhanh chóng có được quốc tịch, chủ yếu dành cho các cá nhân có giá trị tài sản ròng cao. Cụ thể, người nộp đơn thực hiện các khoản đầu tư vào nền kinh tế của quốc gia tiếp nhận và đổi lại có thể được cấp giấy phép cư trú hoặc hộ chiếu, từ đó từng bước tiến tới việc được công nhận quốc tịch. Quốc tịch kép cho phép cá nhân chuyển đến sinh sống tại một quốc gia khác, đồng thời mở rộng cơ hội việc làm và tiếp cận các cơ hội giáo dục mới, trong đó châu Âu đang trở thành điểm đến đặc biệt hấp dẫn.

Bên cạnh lợi ích của quốc tịch kép gồm quyền cư trú và làm việc, cơ hội học tập cho con cái, miễn thị thực hoặc thuận lợi hơn khi đầu tư, kinh doanh ở nước ngoài, quốc tịch thứ hai còn mang ý nghĩa kết nối với quê gốc tổ tiên hoặc quốc gia họ gắn bó về văn hóa. Một số cộng đồng kiều dân, tiêu biểu như cộng đồng Ireland và Italia ở nước ngoài, đã góp phần quan trọng trong việc quảng bá và nâng tầm hình ảnh quê hương trên phạm vi toàn cầu.

Qua đó cho thấy, quốc tịch kép không chỉ là công cụ pháp lý phục vụ di chuyển và cơ hội phát triển, mà còn là cầu nối bền chặt gắn kết con người với cội nguồn văn hóa, góp phần lan tỏa các giá trị bản sắc dân tộc trong không gian toàn cầu.