Phái đoàn Mỹ - Iran tới Islamabad, khởi động các cuộc tiếp xúc đầu tiên

VHO - Các quan chức cấp cao của Mỹ và Iran đã có các cuộc tiếp xúc riêng rẽ tại Islamabad (Pakistan) hôm 11.4, với sự tham gia của phía trung gian, trong bối cảnh hai bên chuẩn bị cho khả năng đàm phán trực tiếp nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài nhiều tuần.

Theo Reuters, thông tin từ Nhà Trắng và Văn phòng Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cho biết, ông Sharif đã gặp Phó Tổng thống JD Vance, đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner.

Trước đó, phái đoàn Iran do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Baqer Qalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araqchi dẫn đầu cũng đã gặp Thủ tướng Pakistan để thảo luận về thời điểm và khuôn khổ đàm phán.

Truyền thông nhà nước Iran cho biết Tehran đã nêu rõ các “lằn ranh đỏ”, bao gồm vấn đề kiểm soát eo biển Hormuz, giải phóng tài sản bị phong tỏa, yêu cầu bồi thường chiến tranh và một lệnh ngừng bắn trên toàn khu vực.

Phát biểu trên truyền hình nhà nước, người phát ngôn chính phủ Iran Fatemeh Mohajerani nhấn mạnh: “Chúng tôi đàm phán trong khi vẫn sẵn sàng hành động… đội ngũ ngoại giao đang tiếp cận tiến trình này với sự thận trọng tối đa.”

Song song với các yêu cầu về kinh tế, Iran cũng kêu gọi ngừng bắn tại Liban, nơi các cuộc tấn công của Israel nhằm vào lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn đã khiến gần 2.000 người thiệt mạng kể từ tháng 3. Tuy nhiên, Mỹ và Israel khẳng định chiến sự tại Liban không nằm trong khuôn khổ thỏa thuận với Iran.

Phát biểu trước chuyến đi, Phó Tổng thống JD Vance cho biết ông kỳ vọng kết quả tích cực, nhưng cảnh báo rằng Washington sẽ không dễ dàng nhượng bộ. Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng Iran “không có nhiều lựa chọn ngoài đàm phán”.

Islamabad – thành phố hơn 2 triệu dân – đã được siết chặt an ninh chưa từng có trước thềm các cuộc tiếp xúc, với hàng nghìn binh sĩ được triển khai trên đường phố. Phái đoàn Mỹ đến bằng máy bay quân sự, trong khi phái đoàn Iran có mặt từ trước đó một ngày.

Nếu diễn ra, đây sẽ là cuộc đàm phán cấp cao nhất giữa Mỹ và Iran kể từ Cách mạng Hồi giáo Iran 1979, đồng thời là cuộc tiếp xúc trực tiếp đầu tiên kể từ thỏa thuận hạt nhân năm 2015 – văn kiện mà ông Trump đã rút khỏi vào năm 2018.

Trước đó, Washington đã tuyên bố lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần, song tình hình thực địa vẫn phức tạp. Iran chưa hoàn toàn mở lại eo biển Hormuz, trong khi giao tranh giữa Israel và Hezbollah tại Liban tiếp tục leo thang.

Sáng 11.4, các cuộc tấn công vẫn diễn ra tại miền nam Liban. Hezbollah tuyên bố đã tiến hành nhiều đợt tấn công nhằm vào các vị trí của Israel, trong khi máy bay không người lái và tiêm kích Israel tiếp tục hoạt động trên bầu trời Beirut.

Các quan chức Israel và Liban dự kiến sẽ có cuộc gặp tại Washington vào tuần tới để thảo luận riêng về lệnh ngừng bắn, trong bối cảnh nội dung và phạm vi đàm phán vẫn còn nhiều khác biệt.

Theo Chủ tịch Đảng Nhân dân Pakistan Bilawal Bhutto Zardari, một khuôn khổ đàm phán hiệu quả cần bao gồm cả các đồng minh của hai bên, nhằm đảm bảo một thỏa thuận có tính bao trùm và bền vững.

Trong khi đó, vấn đề kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục là điểm mấu chốt. Iran muốn duy trì quyền kiểm soát và áp dụng cơ chế thu phí, điều có thể làm thay đổi tiền lệ lâu nay về tự do hàng hải quốc tế.

Sự gián đoạn tại tuyến đường này đã góp phần đẩy giá năng lượng tăng cao, gây áp lực lên lạm phát và tăng trưởng toàn cầu, với tác động có thể kéo dài ngay cả khi các cuộc đàm phán đạt được tiến triển.