Nhiều nước phản hồi đề xuất của Mỹ về việc đưa tàu chiến tới eo biển Hormuz

VHO - Một loạt quốc gia đã lên tiếng sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đề nghị các nước đưa tàu chiến tới khu vực Eo biển Hormuz nhằm bảo đảm an ninh hàng hải trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran leo thang.

Hôm 14.3, ông Trump cho rằng các quốc gia vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz nên tham gia bảo vệ tuyến hàng hải chiến lược này. Ông kêu gọi trực tiếp Anh, Trung Quốc, Hàn Quốc, Pháp, Nhật Bản cùng một số nước khác tham gia nhiệm vụ hộ tống tàu thuyền và giữ cho tuyến đường vận tải năng lượng quan trọng này luôn thông suốt.

Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết Washington đã nhận được “một số phản hồi tích cực”, dù thừa nhận có những nước không muốn tham gia.

Nhiều nước tỏ ra thận trọng

Theo báo Daily Telegraph, Thủ tướng Anh Keir Starmer đã từ chối điều tàu chiến tới eo biển Hormuz. Tuy nhiên, London cho biết đang xem xét nhiều phương án khác để góp phần bảo đảm an ninh hàng hải.

Bộ trưởng Năng lượng Anh Ed Miliband cho biết nước này đang đánh giá “mọi lựa chọn” cùng các đồng minh, trong đó có khả năng triển khai thiết bị không người lái dò tìm thủy lôi. Chính phủ Anh cũng đang cân nhắc việc đưa UAV rà phá thủy lôi tới khu vực nhằm giúp dọn sạch các bãi thủy lôi và khôi phục lưu thông dầu mỏ, song chưa sẵn sàng triển khai tàu chiến.

Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul cũng tuyên bố Berlin không có kế hoạch tham gia chiến dịch quốc tế nhằm bảo vệ tàu thương mại tại eo biển Hormuz. Ông nhấn mạnh Đức “sẽ không tham gia vào cuộc xung đột này” và cho rằng cách tốt nhất để bảo đảm an ninh tại khu vực là thông qua đàm phán với Iran. Nhà ngoại giao Đức cũng bày tỏ hoài nghi về khả năng mở rộng Chiến dịch Aspides của Liên minh châu Âu (EU) từ Biển Đỏ tới Hormuz.

Trong khi đó, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết các hoạt động quân sự của Pháp tại Trung Đông “hoàn toàn mang tính phòng thủ”, nhằm bảo vệ lợi ích của Pháp, các đối tác khu vực và tự do hàng hải. Ông cảnh báo sự leo thang không kiểm soát đang đẩy khu vực vào hỗn loạn với những hậu quả nghiêm trọng lâu dài.

Dù đã triển khai 8 tàu hộ vệ, hai tàu sân bay trực thăng đổ bộ và tàu sân bay Charles de Gaulle tới phía đông Địa Trung Hải và Biển Đỏ, Bộ Ngoại giao Pháp khẳng định Paris không có kế hoạch điều tàu chiến tới Eo biển Hormuz.

Tại châu Á, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi cho biết Tokyo hiện chưa có kế hoạch điều động tàu hải quân. Bà nói Nhật Bản đang xem xét các biện pháp phù hợp với khuôn khổ pháp luật, trong bối cảnh hiến pháp nước này hạn chế hoạt động quân sự ở nước ngoài.

Nhật Bản là quốc gia phụ thuộc lớn vào năng lượng Trung Đông, với khoảng 95% lượng dầu nhập khẩu đến từ khu vực này và 70% đi qua eo biển Hormuz.

Một số chính trị gia Nhật Bản cũng cho rằng việc điều tàu hải quân tới khu vực xung đột sẽ rất khó về mặt pháp lý , đặc biệt khi chiến sự vẫn đang diễn ra.

Tại Hàn Quốc, chính quyền cho biết sẽ cân nhắc kỹ lưỡng đề xuất của Washington. Nghị sĩ Song Eon-seog, lãnh đạo phe đa số của đảng đối lập chính, cho rằng việc triển khai lực lượng tới khu vực có nguy cơ xung đột cao là quyết định nghiêm trọng và cần được Quốc hội phê chuẩn theo Hiến pháp.

“Hàn Quốc đang xem xét toàn diện và tìm hiểu nhiều biện pháp khác nhau... để đảm bảo an toàn cho các tuyến đường vận chuyển năng lượng", một quan chức thuộc Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc tuyên bố.

Australia cũng tuyên bố sẽ không điều tàu chiến tới eo biển Hormuz. Bộ trưởng Giao thông Catherine King cho biết Canberra có thể hỗ trợ các hoạt động quốc phòng khác, bao gồm cung cấp máy bay hỗ trợ cho UAE, nhưng sẽ không triển khai tàu hải quân tới khu vực.

Trong khi đó, Trung Quốc bày tỏ lo ngại về tình hình căng thẳng tại Trung Đông và kêu gọi các bên ngừng ngay các hành động quân sự. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lin Jian cho rằng tình hình hiện nay đang làm suy yếu ổn định toàn cầu. Bắc Kinh không trả lời câu hỏi về khả năng điều tàu tới eo biển Hormuz.

Hormuz trở thành điểm nóng chiến lược

Eo biển Hormuz nằm giữa Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman, là tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng của thế giới. Khoảng 20 triệu thùng dầu mỗi ngày, tương đương gần 1/5 nguồn cung toàn cầu, đi qua tuyến đường này.

Kể từ khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát cuối tháng 2, lực lượng thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã tiến hành nhiều hoạt động quân sự trong khu vực, khiến nhiều tàu chở dầu phải tránh đi qua. Giá dầu thế giới vì vậy tăng mạnh, từ khoảng 65 USD/thùng lên hơn 100 USD/thùng.

Thiếu tướng Ebrahim Jabari của IRGC từng cảnh báo eo biển Hormuz có thể bị đóng cửa đối với vận tải biển do các hành động quân sự của Mỹ và Israel chống Iran. Tuy nhiên, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi sau đó cho biết eo biển không bị đóng hoàn toàn, mà chỉ bị hạn chế đối với tàu của Mỹ, Israel và các đồng minh của hai nước.

Trong khi đó, Mỹ đang cân nhắc khả năng thành lập một liên minh quốc tế nhằm hộ tống tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz. Theo Wall Street Journal, các cuộc thảo luận vẫn đang diễn ra về việc hoạt động này sẽ bắt đầu trước hay sau khi xung đột với Iran kết thúc.

Tổng thống Trump cũng cảnh báo NATO có thể phải đối mặt với “một tương lai rất tồi tệ” nếu các đồng minh của Mỹ không hỗ trợ giải quyết cuộc khủng hoảng tại tuyến hàng hải chiến lược này.