Deutsches Museum: Một điểm hẹn tri thức của thế giới

VHO - Không chỉ là niềm tự hào của nước Đức, Deutsches Museum được xem là một trong những bảo tàng khoa học - kỹ thuật hàng đầu thế giới, mỗi năm thu hút xấp xỉ 1,5 triệu lượt khách quốc tế. Với cách trưng bày giàu trải nghiệm và tương tác, bảo tàng đưa tri thức đến gần công chúng, biến khoa học thành một hành trình khám phá sinh động và dễ tiếp cận.

Di sản hơn một thế kỷ

Giữa đời sống châu Âu hiện đại, nơi công nghệ len sâu vào từng thói quen sinh hoạt và tư duy xã hội, Deutsches Museum hiện lên như một điểm hẹn đặc biệt: nơi khoa học được kể bằng ngôn ngữ dễ hiểu, giàu trực giác, dành cho mọi lứa tuổi.

Điều làm nên sức hút của Bảo tàng không chỉ nằm ở quy mô, mà ở cách nó “dịch” những tri thức tưởng chừng phức tạp thành trải nghiệm gần gũi: đi - xem - chạm - thử - hiểu.

Chính nhịp trải nghiệm ấy khiến Deutsches Museum vượt ra khỏi khái niệm tham quan thông thường để trở thành một không gian văn hoá công cộng, nơi tri thức có thể được cảm nhận bằng giác quan.

Với nhiều người, đây không chỉ là “bảo tàng của kỹ thuật”, mà là một thành phố tri thức thu nhỏ, nơi mỗi gian trưng bày tương ứng với một lát cắt của lịch sử tiến bộ nhân loại.

Bảo tàng trải rộng trên nhiều tầng, nhiều khu vực, với số lượng hiện vật và chủ đề đa dạng, từ những cột mốc cơ khí - điện khí, giao thông - hàng hải, hàng không - vũ trụ, truyền thông - in ấn, cho đến các lĩnh vực gắn với đời sống hiện đại như vật liệu, tự động hoá, y sinh, môi trường.

Người xem có thể bắt đầu ở bất kỳ điểm nào, nhưng càng đi sâu càng cảm nhận rõ một tinh thần xuyên suốt: khoa học là nền tảng của văn minh, và văn minh lớn lên bằng khả năng học hỏi của con người.

Deutsches Museum được khởi xướng năm 1903, theo ý tưởng của kỹ sư Oskar von Miller, với mong muốn xây dựng một nơi phổ biến khoa học - kỹ thuật cho công chúng. Bảo tàng được hình thành trên đảo Museumsinsel và khánh thành chính thức năm 1925, từ đó trở thành một biểu tượng đặc biệt của đời sống văn hoá Đức và hệ thống bảo tàng khoa học thế giới.

Lịch sử hơn một thế kỷ ấy mang tới cho Deutsches Museum một chiều sâu hiếm có: Bảo tàng không chỉ sưu tập hiện vật, mà lưu giữ ký ức của công nghiệp và những bước chuyển lớn trong văn minh hiện đại.

Từ năng lượng, máy móc đến thế giới hiện đại

Nếu coi khoa học - kỹ thuật là “xương sống” của đời sống hiện đại, thì Deutsches Museum chính là nơi giúp công chúng nhìn thấy bộ xương sống ấy vận hành ra sao.

Những khu trưng bày về năng lượng, điện - từ, cơ khí, động cơ, máy móc công nghiệp… cho thấy một điều tưởng chừng hiển nhiên nhưng không phải ai cũng ý thức rõ: Mọi tiện nghi hôm nay đều bắt đầu từ một phát minh, một cải tiến, và rất nhiều năm thử nghiệm.

Không gian về giao thông - vận tải mở ra một bức tranh lớn hơn: từ bánh xe, động cơ, tàu thuỷ, đường sắt đến hàng không. Công nghệ ở đây không được kể như chuyện của phòng thí nghiệm, mà như một phần của đời sống xã hội: nhu cầu di chuyển thúc đẩy phát minh; phát minh lại thay đổi cấu trúc đô thị, kinh tế và thậm chí cả cách con người nhìn thế giới.

Ở khu hàng không - vũ trụ, người xem bắt gặp các mô hình thể hiện hành trình chinh phục bầu trời và không gian: những mốc phát triển của tên lửa, thiết bị bay, các cấu trúc kỹ thuật phục vụ giấc mơ vươn ra ngoài Trái đất.

Những trưng bày này không chỉ tạo cảm giác choáng ngợp, mà còn gợi một câu chuyện văn hoá sâu sắc: khoa học đã mở rộng biên giới tưởng tượng của con người như thế nào.

Truyền thông - in ấn: nơi tri thức được lan toả

Một mảng đặc biệt đáng chú ý của Deutsches Museum là hệ thống trưng bày về chữ viết, truyền thông và in ấn.

Trong nhịp sống hôm nay, con người quen với tốc độ tức thời của Internet. Nhưng bước vào không gian này, người xem có thể nhìn thấy những nền móng cũ hơn của truyền thông: các thiết bị truyền tin, máy đánh chữ, hệ thống mã hoá, phương thức ghi - lưu - gửi thông tin trong thời kỳ trước kỹ thuật số.

Từ đó, bảo tàng dẫn người xem sang câu chuyện in ấn: những cỗ máy công nghiệp đồ sộ giúp sách báo được nhân bản, tri thức được phổ biến, và văn hoá đại chúng được hình thành. Đây là một phần trưng bày có sức gợi rất mạnh, bởi nó cho thấy: tri thức không chỉ cần người phát minh, mà cần cả hệ thống công nghiệp và xã hội để tri thức được lan truyền.

Chính ở điểm này, Deutsches Museum mang dáng dấp của một bảo tàng văn hoá đúng nghĩa: nó không chỉ nói về “máy móc”, mà nói về cách con người tạo ra nền văn minh thông qua lưu giữ và truyền đi tri thức.

Khoa học đi vào đời sống bằng trải nghiệm

Điểm chung tạo nên bản sắc của Deutsches Museum là tính tương tác. Không ít khu vực được thiết kế để khách tham quan “tham gia” chứ không chỉ “đứng nhìn”. Trẻ em có thể tò mò đặt câu hỏi, người lớn có thể kiểm chứng trực giác, và mọi lứa tuổi đều có cơ hội “hiểu bằng cảm giác”.

Một bảo tàng làm được điều đó là một bảo tàng hiểu rằng: tri thức chỉ thật sự sống khi nó bước ra khỏi sự trang trọng.

Cũng nhờ tính tương tác, Bảo tàng trở thành điểm đến quen thuộc của các gia đình, các đoàn học sinh và du khách quốc tế.

Lượng khách ổn định ở mức khoảng 1,5 triệu lượt mỗi năm trong những năm gần đây cho thấy sức hút bền bỉ của một bảo tàng khoa học - kỹ thuật trong thời đại nhiều lựa chọn giải trí. Ở đây, người ta không đến để “xem cho biết”, mà đến để mở rộng hiểu biết và tận hưởng niềm vui khám phá.

Trong hệ thống bảo tàng toàn cầu, Deutsches Museum giữ một vị trí đặc biệt bởi nó kết hợp được ba yếu tố: quy mô lớn, nội dung rộng và cách tiếp cận gần gũi. Đây không chỉ là nơi lưu giữ di sản kỹ thuật của nước Đức, mà còn là nơi kể câu chuyện chung của nhân loại về tiến bộ, lao động và sáng tạo.

Ở Deutsches Museum, mỗi hiện vật đều là một dấu mốc: có những dấu mốc nhỏ, có những dấu mốc làm thay đổi thời đại, nhưng tất cả đều góp phần vào hành trình đưa con người từ giới hạn đến khả năng.

Chính vì vậy, bảo tàng này không chỉ thuộc về một quốc gia. Nó thuộc về thế giới, như một lời nhắc rằng: tương lai luôn bắt đầu từ tri thức và tri thức chỉ bền vững khi được chia sẻ.