Quản lý cư trú bằng công nghệ số, nâng hiệu quả phòng chống ma túy

VHO - Tại xã Vạn Tường (Quảng Ngãi), mô hình "Cư trú số - Sạch ma túy" đang tạo nên những chuyển biến tích cực khi ứng dụng công nghệ số vào quản lý cư trú, đồng thời huy động sự tham gia của người dân và các cơ sở kinh doanh trong phòng, chống ma túy.

Chuyển đổi số từ những khu nhà trọ

Xã Vạn Tường hiện có gần 300 cơ sở lưu trú với hơn 7.000 lao động cư trú. Đây là địa bàn tập trung nhiều chuyên gia, kỹ sư, công nhân phục vụ các dự án trọng điểm tại Khu kinh tế Dung Quất.

Riêng thôn Phước Hòa - nơi có Nhà máy Lọc dầu Dung Quất và đang triển khai Dự án Nâng cấp, mở rộng Nhà máy Lọc dầu Dung Quất số lượng lao động đến thuê trọ ngày càng tăng, kéo theo áp lực lớn trong công tác quản lý cư trú và giữ gìn an ninh trật tự.

Trước đây, một số đối tượng từng lợi dụng các cơ sở lưu trú, nhà nghỉ, quán karaoke để tàng trữ, sử dụng trái phép chất ma túy. Trong khi đó, không ít chủ cơ sở còn lúng túng trong việc khai báo lưu trú điện tử, chưa nhận diện được các dấu hiệu nghi vấn để phối hợp với lực lượng chức năng.

Xuất phát từ thực tiễn đó, ngày 16.1.2026, Công an xã Vạn Tường triển khai mô hình "Cư trú số - Sạch ma túy" tại thôn Phước Hòa, lấy dữ liệu dân cư và định danh điện tử làm nền tảng cho công tác quản lý cư trú gắn với phòng, chống ma túy.

Điểm nổi bật của mô hình là 100% người đến lưu trú được hướng dẫn khai báo điện tử thông qua VNeID, ASM hoặc Cổng Dịch vụ công. Đồng thời, các cơ sở lưu trú được kết nối trực tiếp với lực lượng công an thông qua đường dây nóng, Zalo OA, Fanpage và các nền tảng trực tuyến để kịp thời trao đổi thông tin, phản ánh các trường hợp nghi vấn.

Qua sơ kết bước đầu, các chỉ tiêu trong Bộ tiêu chí "Cư trú số - Sạch ma túy" đều đạt và vượt kế hoạch đề ra. Riêng tại thôn Phước Hòa hiện có 24 cơ sở với 136 phòng cho thuê, 216 người cư trú; toàn bộ người thuê trọ đều thực hiện khai báo lưu trú điện tử.

Song song với đó, hệ thống camera an ninh cũng được mở rộng đáng kể. Từ 18 camera khi khảo sát ban đầu, đến nay số lượng đã tăng lên 35 thiết bị, bao phủ các khu vực cổng, hành lang và lối ra vào của các cơ sở lưu trú.

Khi người dân trở thành "tai mắt" giữ bình yên

Điểm đáng ghi nhận của mô hình không chỉ nằm ở việc ứng dụng công nghệ mà còn ở sự đồng hành của người dân và các cơ sở kinh doanh.

Là công nhân Công ty CP Thép Hòa Phát Dung Quất, đang thuê trọ tại thôn Phước Hòa, anh Nguyễn Văn Đây cho biết điều người lao động quan tâm nhất khi tìm nơi ở là môi trường an toàn, không có tệ nạn xã hội.

"Người lao động khi tìm nơi ở đều mong muốn khu vực đó bảo đảm an ninh, không có tệ nạn xã hội. Việc triển khai mô hình giúp chúng tôi yên tâm hơn trong sinh hoạt và làm việc", anh Đây chia sẻ.

Theo ông Nguyễn Văn Dũng, chủ một cơ sở cho thuê phòng trọ tại thôn Phước Hòa, việc quản lý người thuê trước đây chủ yếu dựa trên thông tin do khách cung cấp nên gặp nhiều khó khăn.

"Từ khi thực hiện khai báo lưu trú điện tử và kết nối trực tiếp với Công an xã, việc quản lý người thuê phòng thuận lợi hơn rất nhiều. Khi phát hiện trường hợp có biểu hiện bất thường, chúng tôi có thể phản ánh ngay để lực lượng chức năng kiểm tra, xử lý", ông Dũng nói.

Không chỉ các cơ sở lưu trú, các điểm kinh doanh dịch vụ cũng tích cực hưởng ứng mô hình. Anh Lê Văn Hạnh, chủ quán karaoke Việt Vân, cho biết hoạt động kinh doanh vẫn diễn ra bình thường nhưng môi trường vui chơi, giải trí an toàn hơn trước.

"Bản thân tôi là chủ cơ sở kinh doanh cảm thấy yên tâm hơn rất nhiều. Khách đến quán cũng thoải mái vì biết nơi đây được quản lý chặt chẽ về an ninh trật tự. Mô hình này không chỉ ngăn ngừa các đối tượng lợi dụng cơ sở kinh doanh để vi phạm pháp luật mà còn góp phần xây dựng môi trường kinh doanh văn minh, lành mạnh", anh Hạnh chia sẻ.

Lan tỏa trách nhiệm cộng đồng

Bên cạnh quản lý cư trú, Công an xã Vạn Tường còn phối hợp với các doanh nghiệp trên địa bàn tuyên truyền pháp luật, tổ chức kiểm tra, xét nghiệm ma túy đối với người lao động, góp phần nâng cao nhận thức về phòng, chống ma túy trong cộng đồng.

Theo Thiếu tá Lê Trung Tính, Phó Trưởng Công an xã Vạn Tường, sau khi triển khai mô hình, ý thức trách nhiệm của các chủ cơ sở lưu trú đã thay đổi rõ rệt. "Các chủ cơ sở lưu trú hiện rất cảnh giác và tích cực tham gia tố giác tội phạm. Qua đó giúp lực lượng công an nắm chắc tình hình địa bàn, hạn chế nguy cơ các đối tượng lợi dụng cơ sở lưu trú để hoạt động liên quan đến ma túy", Thiếu tá Lê Trung Tính cho biết.

Thực tế cho thấy, trong suốt thời gian triển khai mô hình, trên địa bàn không phát sinh vụ việc liên quan đến ma túy. Một trường hợp nghi sử dụng trái phép chất ma túy từng thuê trọ đã rời khỏi địa phương và không quay lại cư trú. Bên cạnh đó, các cơ sở kinh doanh cũng chủ động từ chối phục vụ một nhóm khách có biểu hiện nghi vấn và kịp thời thông báo cho lực lượng công an xác minh, xử lý.

Theo Chủ tịch UBND xã Vạn Tường Ung Đình Hiền, mô hình đã nhận được sự đồng thuận rất lớn từ người dân ngay trong những tháng đầu triển khai.

"Mô hình "Cư trú số - Sạch ma túy" không chỉ phục vụ quản lý cư trú mà còn hỗ trợ địa phương trong phòng ngừa, phát hiện và xử lý các tệ nạn xã hội. Điều đáng mừng là mô hình đã nhận được sự đồng thuận rất cao từ nhân dân ngay từ những tháng đầu triển khai", ông Hiền nhấn mạnh.