Lạng Sơn triển khai Trạm dịch vụ công số: Bước tiến mới trong cải cách hành chính

VHO - "Kiên quyết không để công nghệ tạo ra rào cản mới đối với người dân". Đó là yêu cầu được Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn Đoàn Thanh Sơn nhấn mạnh khi địa phương chính thức đưa mô hình Trạm dịch vụ công số vào vận hành ngày 27.7. Mô hình được kỳ vọng góp phần rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, giảm chi phí đi lại và thúc đẩy xây dựng chính quyền số lấy người dân làm trung tâm.

Tại lễ khai trương mô hình Trạm dịch vụ công số diễn ra sáng 27.7 tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Đông Kinh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn Đoàn Thanh Sơn cho rằng công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp, thay vì tạo thêm những rào cản trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính.

Theo ông Đoàn Thanh Sơn, Trạm dịch vụ công số không đơn thuần là một thiết bị công nghệ hiện đại mà là giải pháp phục vụ cải cách hành chính trên nền tảng số. Giá trị của mô hình phải được đo bằng hiệu quả giải quyết công việc, mức độ thuận tiện cho người dân và khả năng giảm áp lực cho đội ngũ cán bộ ở cơ sở.

Theo ông Đoàn Thanh Sơn, việc đưa mô hình vào vận hành là bước đi cụ thể nhằm thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Đề án 06 của Chính phủ và các nhiệm vụ cải cách thủ tục hành chính trên nền tảng dữ liệu số. Quan trọng hơn, mô hình hướng đến mục tiêu giúp người dân tiếp cận dịch vụ công nhanh hơn, thuận tiện hơn, đồng thời giảm áp lực cho đội ngũ cán bộ tại cơ sở.

Để mô hình phát huy hiệu quả thực chất, Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu Sở Khoa học và Công nghệ chủ trì phối hợp với các đơn vị liên quan bảo đảm hệ thống vận hành ổn định, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Đặc biệt, 10 xã, phường thí điểm phải bố trí cán bộ trực tiếp hướng dẫn người dân sử dụng, nhất là người cao tuổi, người dân vùng sâu, vùng xa và những người chưa thành thạo công nghệ.

"Kiên quyết không để công nghệ tạo ra rào cản mới đối với người dân", ông Đoàn Thanh Sơn nhấn mạnh.

Giải bài toán quá tải thủ tục hành chính ở cơ sở

Việc đưa Trạm dịch vụ công số vào vận hành xuất phát từ yêu cầu thực tiễn trong quá trình cải cách hành chính của tỉnh Lạng Sơn.

Là tỉnh miền núi, biên giới với địa bàn rộng, nhiều xã cách xa trung tâm, việc tiếp cận các dịch vụ hành chính công của người dân ở một số khu vực vẫn gặp nhiều khó khăn. Sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, khối lượng hồ sơ tiếp nhận tại cấp xã tăng đáng kể.

Theo thống kê của tỉnh, bình quân mỗi tháng các xã, phường tiếp nhận khoảng 8.600 hồ sơ thủ tục hành chính, tạo áp lực lớn cho hệ thống Bộ phận Một cửa. Trong khi đó, nhu cầu thực hiện dịch vụ công trực tuyến ngoài giờ hành chính, giảm thời gian đi lại và hạn chế việc phải bổ sung nhiều lần giấy tờ của người dân ngày càng tăng.

Thời gian qua, Lạng Sơn đã hoàn thiện Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp tỉnh cùng 65 Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã, phường; đồng thời đẩy mạnh số hóa hồ sơ, tái sử dụng dữ liệu điện tử và mở rộng dịch vụ công trực tuyến. Mô hình Trạm dịch vụ công số được kỳ vọng sẽ trở thành "cánh tay nối dài" của hệ thống này, đưa dịch vụ công số đến gần người dân hơn.

Giai đoạn đầu, tỉnh triển khai thí điểm 10 Trạm dịch vụ công số tại Trung tâm Phục vụ hành chính công của các xã, phường gồm: Lương Văn Tri, Đông Kinh, Tam Thanh, Kỳ Lừa, Chi Lăng, Hữu Lũng, Lộc Bình, Na Sầm, Thất Khê và Bắc Sơn.

Đáng chú ý, toàn bộ kinh phí đầu tư thí điểm được thực hiện theo hình thức xã hội hóa do Agribank tài trợ.

AI hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục hành chính

Theo Ban tổ chức, Trạm dịch vụ công số được tích hợp nhiều công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ nhận dạng thông minh và xác thực điện tử.

Thông qua thiết bị, người dân có thể thực hiện nhiều thao tác ngay tại chỗ như số hóa giấy tờ, xác thực thông tin, tạo lập hồ sơ điện tử, nộp hồ sơ trực tuyến, tra cứu tiến độ xử lý, thanh toán không dùng tiền mặt và cấp bản sao số tài liệu điện tử.

Hệ thống cũng đã được kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và tích hợp định danh điện tử VNeID, tạo điều kiện để người dân tiếp cận các dịch vụ công cốt lõi của Bộ Công an, đồng thời hạn chế việc phải khai báo, nộp lại nhiều lần những giấy tờ đã có trên hệ thống.

Ông Nguyễn Quang Huy, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Lạng Sơn, cho biết Trạm dịch vụ công số được thiết kế như một giải pháp tích hợp nhiều công nghệ nhằm hỗ trợ người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến thuận tiện hơn.

"Ngay tại thiết bị, người dân và doanh nghiệp có thể tự thực hiện nộp hồ sơ trực tuyến, tra cứu tiến độ, thanh toán không dùng tiền mặt và tiếp cận các dịch vụ công cốt lõi. Đây là bước tiến quan trọng giúp giảm giấy tờ, giảm thời gian, giảm chi phí đi lại cho người dân; đồng thời giảm tải cho đội ngũ cán bộ tại Bộ phận Một cửa", ông Nguyễn Quang Huy cho biết.

Để bảo đảm mô hình vận hành hiệu quả ngay từ giai đoạn đầu, Sở Khoa học và Công nghệ đã tổ chức tập huấn quy trình quản lý cho đội ngũ cán bộ phụ trách, đồng thời xây dựng phương án hướng dẫn trực tiếp tại các địa phương triển khai thí điểm.

Hướng tới nền hành chính số lấy người dân làm trung tâm

Theo UBND tỉnh Lạng Sơn, giai đoạn thí điểm không chỉ nhằm đưa thêm một thiết bị công nghệ vào phục vụ người dân mà còn là bước thử nghiệm để hoàn thiện mô hình cung cấp dịch vụ công trên nền tảng số.

Trên cơ sở kết quả vận hành thực tế, các sở, ngành sẽ tiếp tục rà soát, chuẩn hóa quy trình giải quyết thủ tục hành chính, mở rộng danh mục dịch vụ có thể thực hiện tại Trạm dịch vụ công số, đồng thời tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan nhằm hạn chế tình trạng người dân phải kê khai hoặc nộp lại nhiều lần cùng một loại giấy tờ.

Điểm đáng chú ý là hiệu quả của mô hình sẽ không được đánh giá đơn thuần bằng số lượng trạm được lắp đặt hay số hồ sơ tiếp nhận, mà thông qua những tiêu chí phản ánh chất lượng phục vụ như thời gian giải quyết thủ tục được rút ngắn, chi phí đi lại và chi phí xã hội được tiết kiệm, tỷ lệ hồ sơ thực hiện trực tuyến, cũng như mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp. Đây cũng là những chỉ số quan trọng để tỉnh tiếp tục điều chỉnh quy trình, hoàn thiện hệ thống trước khi mở rộng triển khai.

Lãnh đạo UBND tỉnh cho biết, nếu mô hình phát huy hiệu quả, Lạng Sơn sẽ từng bước nhân rộng Trạm dịch vụ công số tại các địa phương phù hợp với điều kiện thực tế, hướng tới xây dựng hệ sinh thái dịch vụ công hiện đại, liên thông và thuận tiện.

Mục tiêu cuối cùng không chỉ là số hóa thủ tục hành chính, mà còn thay đổi phương thức phục vụ của cơ quan nhà nước theo hướng chủ động, minh bạch, giảm tối đa thời gian và chi phí cho người dân, doanh nghiệp, qua đó hiện thực hóa mục tiêu xây dựng chính quyền số lấy người dân làm trung tâm.