Múa rối Thăng Long mang “đặc sản” Hà Nội tới Nhật Bản

VHO - Từ ngày 28.5 đến 2.6.2026, Nhà hát Múa rối Thăng Long sẽ tham gia biểu diễn trong khuôn khổ Lễ hội Việt Nam lần thứ 18 tại Công viên Yoyogi, Tokyo, Nhật Bản.

Đoàn do Phó Giám đốc Sở VHTT Hà Nội Nguyễn Thị Mai Hương làm trưởng đoàn, với 21 thành viên là cán bộ quản lý, nghệ sĩ, diễn viên, nhạc công, kỹ thuật viên của Sở VHTT Hà Nội và Nhà hát Múa rối Thăng Long.

Quảng bá văn hóa Thủ đô trong không gian giao lưu quốc tế

Lễ hội Việt Nam tại Tokyo được tổ chức lần đầu vào năm 2008 và đã trở thành một sự kiện giao lưu văn hóa lớn giữa Việt Nam và Nhật Bản. Theo tờ trình của Nhà hát Múa rối Thăng Long, việc tham gia lễ hội nhằm tăng cường giao lưu văn hóa nghệ thuật của Hà Nội với bạn bè quốc tế, quảng bá nghệ thuật múa rối truyền thống đến công chúng thế giới.

Chuyến lưu diễn còn mang ý nghĩa giới thiệu những giá trị văn hóa đặc sắc của Thủ đô, góp phần phục vụ công tác phát triển du lịch, thu hút du khách quốc tế đến với Việt Nam nói chung và Hà Nội nói riêng. Đây cũng là dịp để đội ngũ cán bộ, nghệ sĩ, diễn viên giao lưu, học tập kinh nghiệm, nâng cao trình độ chuyên môn thông qua các hoạt động hợp tác quốc tế.

Trong bối cảnh Hà Nội đang đẩy mạnh phát triển công nghiệp văn hóa, sự hiện diện của Nhà hát Múa rối Thăng Long tại Lễ hội Việt Nam ở Tokyo không chỉ là một hoạt động biểu diễn, mà còn là cách đưa nghệ thuật truyền thống bước ra không gian đối ngoại, góp phần làm sâu sắc thêm quan hệ hữu nghị, giao lưu nhân dân giữa Việt Nam và Nhật Bản.

Múa rối nước - câu chuyện Việt kể trên mặt nước

Theo kế hoạch, đoàn khởi hành từ Hà Nội đi Tokyo ngày 28.5. Ngày 29.5, đoàn dựng sân khấu và chạy chương trình tại Công viên Yoyogi. Trong hai ngày 30 và 31.5, các nghệ sĩ tham gia biểu diễn tại lễ khai mạc và trình diễn chương trình nghệ thuật tổng hợp, múa rối nước tại hai sân khấu của lễ hội và trở về Hà Nội ngày 2.6.

Chương trình biểu diễn được xây dựng với hai phần chính: múa rối nước truyền thống và chương trình nghệ thuật tổng hợp. Trong đó, phần múa rối nước có thời lượng 30 phút, gồm các tiết mục: Tễu giáo trò, Múa rồng, Em bé chăn trâu thổi sáo, Cấy, cày, tát nước, Câu ếch, Câu đánh bắt cá, Nhi đồng hý thủy, Múa phượng, Múa tứ linh.

Đây là những tiết mục tiêu biểu của nghệ thuật múa rối nước Việt Nam, tái hiện sinh động đời sống lao động, sinh hoạt, tín ngưỡng và trí tưởng tượng dân gian của cư dân nông nghiệp vùng đồng bằng Bắc Bộ. Trên mặt nước, những con rối nhỏ bé trở thành nhân vật kể chuyện; khi là chú Tễu dí dỏm, khi là em bé chăn trâu, người nông dân cấy cày, lúc lại là rồng, phượng, tứ linh trong thế giới biểu tượng truyền thống.

Từ xẩm, chầu văn đến hòa tấu nhạc Nhật

Bên cạnh múa rối nước, chương trình nghệ thuật tổng hợp có thời lượng 50 phút, gồm các tiết mục: Hà Nội một trái tim hồng, hòa tấu nhạc dân tộc, Nét son Hà Nội, Hà Nội 12 mùa hoa, hòa tấu nhạc Nhật, Xẩm Thăng Long bay lên và hát múa chầu văn Cô bé thượng ngàn.

Việc lựa chọn các tiết mục này cho thấy nỗ lực giới thiệu một diện mạo Hà Nội giàu bản sắc: vừa có vẻ đẹp trữ tình của phố phường, mùa hoa, vừa có chiều sâu của âm nhạc dân gian, xẩm, chầu văn và nhạc cụ truyền thống. Đặc biệt, tiết mục hòa tấu nhạc Nhật tạo thêm điểm nhấn giao lưu, thể hiện sự tôn trọng văn hóa sở tại và mong muốn đối thoại với khán giả Nhật Bản bằng ngôn ngữ nghệ thuật.

Với kinh nghiệm nhiều năm biểu diễn phục vụ khách quốc tế, Nhà hát Múa rối Thăng Long có lợi thế trong việc chuyển tải những câu chuyện dân gian Việt Nam bằng hình ảnh, âm nhạc và nhịp điệu sân khấu. Không cần nhiều lời thoại, múa rối nước vẫn có khả năng chạm tới khán giả khác biệt về ngôn ngữ, bởi sự sinh động của tạo hình, tiết tấu biểu diễn và tinh thần vui tươi, gần gũi.

Chuyến biểu diễn tại Nhật Bản vì thế không chỉ góp thêm sắc màu cho Lễ hội Việt Nam lần thứ 18, mà còn tiếp tục khẳng định vai trò của Nhà hát Múa rối Thăng Long như một thương hiệu nghệ thuật đặc trưng của Hà Nội - nơi gìn giữ, lan tỏa và làm mới giá trị truyền thống trong đời sống giao lưu quốc tế hôm nay.