“Hút” đoàn phim bằng lợi thế di sản

VHO - Nhiều địa phương đang từng bước tạo dựng môi trường thuận lợi để thu hút các đoàn làm phim trong nước và quốc tế, hướng tới hình thành chuỗi giá trị kết nối điện ảnh với du lịch, dịch vụ và công nghiệp văn hóa. Nhưng cùng với việc mở rộng không gian cho sáng tạo, yêu cầu bảo tồn di sản, cảnh quan và môi trường vẫn phải được đặt lên hàng đầu.

Ninh Bình là địa phương có nhiều lợi thế về cảnh quan và di sản. Phó Giám đốc Sở VHTT Ninh Bình Nguyễn Mạnh Cường cho biết, mục tiêu của tỉnh không đơn thuần là có thêm nhiều đoàn phim đến quay, mà để mỗi dự án tạo giá trị thiết thực cho địa phương, từ quảng bá hình ảnh, thúc đẩy du lịch đến tạo việc làm, phát triển dịch vụ và nâng cao giá trị di sản.

. PV: Ninh Bình được biết đến là địa phương có nguồn tài nguyên di sản, cảnh quan phong phú và đang thu hút nhiều đoàn làm phim. Tỉnh đang có những chính sách cụ thể nào để hỗ trợ, tạo điều kiện cho các đoàn phim đến sản xuất, thưa ông?

- Ông Nguyễn Mạnh Cường: Ninh Bình xác định điện ảnh vừa là lĩnh vực nghệ thuật, vừa là phương thức hiệu quả để quảng bá hình ảnh, văn hóa, di sản và con người địa phương. Những năm qua, nhiều tác phẩm điện ảnh trong nước và quốc tế đã lựa chọn Ninh Bình làm bối cảnh như Kong: Skull Island, Người Mỹ trầm lặng, Thiên mệnh anh hùng, Tấm Cám: Chuyện chưa kể, Hộ linh tráng sĩ - bí ẩn mộ Vua Đinh và nhiều phim truyền hình khác.

Từ lợi thế đó, tỉnh từng bước xây dựng môi trường thuận lợi, chuyên nghiệp hơn cho hoạt động làm phim. Quan điểm của chúng tôi không dừng ở việc “đón” các đoàn phim đến quay, mà chủ động xúc tiến, đồng hành để các dự án có thể triển khai thuận lợi, lâu dài tại Ninh Bình.

Tỉnh đã có hướng dẫn cụ thể về phối hợp, hỗ trợ các đoàn làm phim trong nước và quốc tế, từ khảo sát, lựa chọn bối cảnh đến kết nối với cơ quan, doanh nghiệp, đơn vị quản lý di tích, danh thắng và chính quyền nơi thực hiện cảnh quay. Địa phương cũng giới thiệu nhân lực tại chỗ như diễn viên quần chúng; vận động tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp du lịch phối hợp, hỗ trợ, có chính sách giảm giá và tạo điều kiện cho đoàn phim.

Bên cạnh đó là việc cung cấp ấn phẩm, tài liệu, hình ảnh giới thiệu du lịch Ninh Bình; hỗ trợ bảo đảm an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy, y tế khi có yêu cầu; hướng dẫn các thủ tục cần thiết để sản xuất phim đúng quy định và thuận lợi hơn.

Hiện tỉnh cũng nghiên cứu các cơ chế tăng cường xã hội hóa, hợp tác công - tư, đồng thời đơn giản hóa, rút ngắn thủ tục trong phạm vi thẩm quyền. Năm 2024, UBND tỉnh Ninh Bình và Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam đã ký biên bản ghi nhớ hợp tác về xúc tiến phát triển công nghiệp điện ảnh tại Ninh Bình trong 12 năm, từ 2024 đến 2035. Đây là cơ sở để thu hút làm phim, tổ chức sự kiện nghệ thuật điện ảnh và phát triển công nghiệp điện ảnh tại địa phương.

. Khi hỗ trợ các đoàn làm phim, địa phương phải cân bằng giữa nhu cầu sáng tạo với yêu cầu bảo vệ di sản. Ninh Bình đặt ra những nguyên tắc hoặc giới hạn nào để việc khai thác cảnh quan, di tích không ảnh hưởng đến giá trị di sản?

- Quan điểm của Ninh Bình là không đánh đổi giá trị di sản để lấy hoạt động làm phim. Điện ảnh có thể khai thác, phát huy giá trị của di sản, nhưng việc khai thác phải nằm trong giới hạn mà pháp luật về bảo tồn di sản, bảo vệ môi trường và quản lý cảnh quan cho phép. Nguyên tắc quan trọng nhất là bảo vệ các yếu tố gốc và giá trị cốt lõi của di sản. Đối với các khu vực di tích, danh lam thắng cảnh, đặc biệt những nơi có yêu cầu bảo vệ nghiêm ngặt, hoạt động quay phim phải được xem xét trên cơ sở quy định pháp luật và quy chế quản lý cụ thể của từng địa điểm.

Không vì yêu cầu của cảnh quay mà làm thay đổi, xâm hại yếu tố gốc, địa hình, cảnh quan, hệ sinh thái hoặc các giá trị văn hóa của di sản. Vì vậy, khi hỗ trợ một đoàn phim, chúng tôi không chỉ đặt câu hỏi “có quay được hay không”, mà phải xem xét quay ở đâu, quay như thế nào, quy mô ra sao và tác động đến di sản ở mức nào. Những yêu cầu liên quan đến thiết bị, ánh sáng, phương tiện vận chuyển, dựng bối cảnh, số lượng người, thời gian quay, việc di chuyển trong khu vực di sản hay tác động tới cảnh quan đều cần được tính toán phù hợp với đặc điểm từng địa điểm.

Trong quá trình tạo điều kiện cho các đoàn phim, Ninh Bình luôn đặt yêu cầu bảo tồn di sản, bảo vệ cảnh quan, môi trường và tôn trọng đời sống cộng đồng lên hàng đầu. Việc hỗ trợ làm phim phải được thực hiện trên nguyên tắc hài hòa giữa sáng tạo nghệ thuật và bảo tồn các giá trị lâu dài.

. Tỉnh có định hướng gì để tiến tới xây dựng một môi trường sản xuất điện ảnh chuyên nghiệp hơn, qua đó kết nối điện ảnh với di sản, du lịch và các ngành công nghiệp văn hóa, thưa ông?

- Ninh Bình có lợi thế rất rõ về hệ thống di sản, cảnh quan thiên nhiên, không gian văn hóa và đời sống cộng đồng. Tuy nhiên, để biến lợi thế về bối cảnh thành lợi thế về công nghiệp điện ảnh, cần chuyển từ cách tiếp cận “có cảnh đẹp để làm phim” sang xây dựng một môi trường sản xuất điện ảnh chuyên nghiệp, có khả năng hỗ trợ toàn bộ chuỗi hoạt động của một dự án.

Trước hết, tỉnh sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp và hỗ trợ các đoàn làm phim. Nhà sản xuất khi đến Ninh Bình cần có thể tiếp cận thông tin về bối cảnh, quy trình, thủ tục, điều kiện quay và các dịch vụ liên quan một cách thuận lợi, minh bạch; đồng thời có đầu mối phối hợp giữa cơ quan quản lý văn hóa, du lịch, địa phương, đơn vị quản lý di sản và các lực lượng liên quan. Mục tiêu là giảm thời gian, chi phí không cần thiết cho đoàn phim nhưng vẫn bảo đảm đầy đủ yêu cầu về quản lý và bảo tồn.

Thứ hai, tỉnh định hướng xây dựng cơ sở dữ liệu về bối cảnh điện ảnh Ninh Bình. Trong đó không chỉ có hình ảnh mà còn có thông tin về đặc điểm địa điểm, điều kiện tiếp cận, hạ tầng, thời gian phù hợp để quay, yêu cầu về bảo vệ di sản, môi trường và những dịch vụ hỗ trợ. Đây sẽ là công cụ quan trọng để quảng bá Ninh Bình đến các nhà sản xuất trong nước và quốc tế chuyên nghiệp hơn.

Thứ ba, tiếp tục kết nối doanh nghiệp địa phương với các đoàn phim, tăng cường xã hội hóa, hợp tác công - tư. Về dài hạn, tỉnh cũng nghiên cứu quy hoạch, thu hút nguồn lực để xây dựng phim trường và các không gian hỗ trợ sản xuất phim.

Có thể nói, mục tiêu của Ninh Bình không đơn thuần là trở thành nơi có nhiều đoàn phim đến quay, mà là trở thành một điểm đến sản xuất điện ảnh có môi trường chuyên nghiệp, có hạ tầng, nhân lực, dịch vụ và cơ chế hỗ trợ phù hợp. Khi đó, mỗi dự án phim không chỉ để lại những khuôn hình đẹp về Ninh Bình mà còn tạo ra những giá trị cụ thể cho du lịch, doanh nghiệp, người lao động, công nghiệp văn hóa và công tác bảo tồn di sản. Đây là hướng đi mà tỉnh mong muốn từng bước xây dựng trong thời gian tới.

. Xin cảm ơn ông!