Khi nghệ thuật truyền thống Việt chạm đến trái tim khán giả Ba Lan

VHO - Từ làn điệu, điệu múa đến sắc màu phục trang và những con rối mang hồn Việt, nghệ thuật truyền thống Hải Phòng đã tạo dấu ấn tại Ba Lan, đưa văn hóa Việt đến gần hơn với công chúng quốc tế và gợi nhắc hơi ấm quê hương trong lòng người Việt xa Tổ quốc.

Mang thanh sắc quê hương đến trời Âu

Trong không khí kỷ niệm 81 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, tối 2.9, tại Đại sứ quán Việt Nam tại Cộng hòa Ba Lan ở thủ đô Warszawa, các nghệ sĩ Nhà hát Sân khấu truyền thống Hải Phòng đã mang tới chương trình nhiều tiết mục đậm đà bản sắc văn hóa Việt.

Giữa một không gian cách quê nhà hàng nghìn cây số, văn hóa Việt được kể bằng thứ ngôn ngữ không cần nhiều lời phiên dịch: âm nhạc, hình thể, phục trang và những con rối trên sân khấu.

Mỗi làn điệu, câu hát, động tác biểu diễn không chỉ giới thiệu nét đặc sắc của nghệ thuật truyền thống mà còn gợi lên những câu chuyện về quê hương, đất nước, con người và những giá trị được trao truyền qua nhiều thế hệ.

Với người Việt đang sinh sống, học tập và làm việc tại Ba Lan, những thanh âm quen thuộc ấy còn là cuộc trở về bằng ký ức, là khoảnh khắc được gặp lại một phần quê hương giữa trời Âu.

Ông Nguyễn Lê Hùng, Phó Chủ tịch Hội người Việt Nam tại Ba Lan, chia sẻ: “Thông qua những chương trình như thế này, thế hệ trẻ sống xa quê có cơ hội hiểu hơn, thêm yêu và lan tỏa văn hóa truyền thống. Cộng đồng người Việt tại Ba Lan cũng có trách nhiệm gìn giữ những giá trị văn hóa của dân tộc, giới thiệu tới người dân sở tại cũng như bạn bè quốc tế”.

Với cộng đồng người Việt xa Tổ quốc, một chương trình nghệ thuật vì thế không đơn thuần để thưởng thức. Những câu hát, điệu múa, tiếng nhạc và hình tượng sân khấu còn giúp thế hệ trẻ nhận diện cội nguồn văn hóa bằng những trải nghiệm trực tiếp, sinh động.

Khi nghệ thuật vượt qua khoảng cách ngôn ngữ

Không chỉ biểu diễn tại Đại sứ quán Việt Nam, trong chuyến lưu diễn, các nghệ sĩ Hải Phòng còn tham gia chương trình “Nhịp cầu Văn hóa Việt Nam” tại Chợ Hoa, trước cổng Trung tâm ASEAN TOWER - Bakalarska-Warszawa và Lễ hội Mùa Gặt (Dożynki) tại Raszyn, tỉnh Mazowieckie; biểu diễn phục vụ Hội người Việt Nam tại Ba Lan; biểu diễn phục vụ nhân dân Quận Włochy (Warszawa). 

Bước ra những không gian cộng đồng, nghệ thuật truyền thống có thêm cơ hội gặp gỡ trực tiếp công chúng sở tại. Cùng với áo dài, ẩm thực và các hoạt động giao lưu, những tiết mục biểu diễn góp phần tạo nên một không gian văn hóa Việt giữa lòng Ba Lan.

Những sắc màu ấy không chỉ đánh thức nỗi nhớ trong cộng đồng người Việt mà còn gây ấn tượng với khán giả Ba Lan.

Một khán giả Ba Lan sau khi thưởng thức chương trình chia sẻ: “Từ trang phục, đạo cụ đến từng chi tiết trong chương trình đều được đầu tư, chăm chút công phu. Tất cả tạo nên một tổng thể đẹp mắt, giàu cảm xúc. Tôi thực sự rất ấn tượng”.

Khi rào cản ngôn ngữ không còn là trở ngại lớn, màu sắc phục trang, nhịp điệu âm nhạc, hình thể diễn viên hay chuyển động của những con rối có thể trực tiếp dẫn người xem bước vào một không gian văn hóa khác.

Đặc biệt, múa rối Việt Nam với ngôn ngữ hình tượng giàu sức gợi có khả năng vượt qua khoảng cách ngôn ngữ. Phía sau mỗi con rối, mỗi tích trò còn là những lát cắt về đời sống, phong tục và tâm hồn người Việt.

Đây không phải lần đầu nghệ thuật truyền thống Hải Phòng đến với khán giả quốc tế.

Năm 2019, tại Liên hoan sân khấu múa rối quốc tế lần thứ 10 ở Moscow (Liên bang Nga), vở rối nước Những câu chuyện xóm làng đã giành Huy chương Vàng. Các nghệ sĩ Hải Phòng cũng từng tham gia nhiều chương trình giao lưu, quảng bá văn hóa tại Trung Quốc, Malaysia, Philippines, Indonesia...

Để những giá trị Việt tiếp tục lan xa

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, những chuyến lưu diễn nghệ thuật truyền thống còn mở ra một cách quảng bá văn hóa giàu sức thuyết phục.

Thông qua âm thanh, màu sắc, chuyển động và cảm xúc, công chúng quốc tế có thể cảm nhận Việt Nam một cách trực tiếp. Một làn điệu, bộ trang phục hay tích trò có thể trở thành điểm khởi đầu để người xem muốn hiểu thêm về đất nước và con người Việt Nam.

Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Cộng hòa Ba Lan Hà Hoàng Hải đánh giá, văn hóa từ lâu là một lĩnh vực quan trọng trong quan hệ hợp tác hữu nghị giữa Việt Nam và Ba Lan.

Sự hiện diện của đoàn nghệ thuật Hải Phòng, đặc biệt là những tiết mục múa rối, góp phần giới thiệu những giá trị truyền thống lâu đời của Việt Nam tới công chúng sở tại.

Giám đốc Nhà hát Sân khấu truyền thống Hải Phòng Nguyễn Thị Thu Thủy cho rằng, đưa nghệ thuật ra nước ngoài vừa là trách nhiệm gìn giữ, quảng bá văn hóa dân tộc, vừa tạo cơ hội để nghệ sĩ học hỏi, tiếp cận những cách làm mới. Việc lựa chọn tiết mục, xây dựng chương trình cần phù hợp với từng không gian và đối tượng khán giả, để nghệ thuật truyền thống giữ được bản sắc nhưng vẫn đến gần công chúng hôm nay.

Với người Việt xa quê, mỗi cuộc gặp gỡ như thế là một lần sợi dây với quê hương được nối dài. Với công chúng sở tại, đó có thể là lần đầu họ biết đến một làn điệu, một tích trò hay một con rối Việt Nam.