Chỉ với một dây đàn, nghệ sĩ Việt Nam làm gì ở sân khấu quốc tế?

VHO - Mang tiếng đàn bầu Việt Nam đến “Liên hoan Quốc tế Âm nhạc Truyền thống Kochmondor Sanaty” trong khuôn khổ VI World Nomad Games 2026 tại Kyrgyzstan, nghệ sĩ Vân Trung (tên thật là Nguyễn Thị Trung) đã xuất sắc giành Giải Ba hạng mục Nghệ thuật nhạc cụ (Instrumental Performance).

Thành tích này là dấu ấn đáng chú ý của nghệ sĩ Việt Nam tại sân chơi quy tụ những người thực hành âm nhạc truyền thống đến từ 38 quốc gia.

Cuối tuần qua, tại Trung tâm Văn hóa Rukh Ordo mang tên Chinghiz Aitmatov, thành phố Cholpon-Ata, tỉnh Issyk-Kul, Cộng hòa Kyrgyzstan, nghệ sĩ đàn bầu Vân Trung được trao Giải Ba (3rd Place Laureate) tại International Competition of Traditional Music Bearers (Cuộc thi Quốc tế Những người gìn giữ Âm nhạc Truyền thống).

Cuộc thi là một nội dung của Liên hoan Quốc tế Âm nhạc Truyền thống Kochmondor Sanaty, thuộc chương trình văn hóa trong khuôn khổ VI World Nomad Games 2026.

Cuộc thi gồm ba nhóm nội dung: nghệ thuật kể chuyện/sử thi, nghệ thuật nhạc cụ và nghệ thuật thanh nhạc - nhạc cụ.

Theo kết quả chính thức được công bố tại Kyrgyzstan ngày 5.9, ở hạng mục Instrumental Performance/Instrumental Art, đại diện Việt Nam Nguyễn Thị Trung - nghệ sĩ đàn bầu Vân Trung được trao Giải Ba, kèm giải thưởng trị giá 50.000 som Kyrgyzstan.

Với nghệ sĩ Vân Trung, giá trị của chuyến đi không chỉ nằm ở một giải thưởng. Sân khấu quốc tế quy tụ những nghệ sĩ gìn giữ âm nhạc truyền thống từ nhiều quốc gia trở thành cơ hội để tiếng đàn bầu Việt Nam cất lên giữa một không gian văn hóa đa dạng trên thế giới.

Nữ nghệ sĩ chia sẻ, điều ý nghĩa nhất là đưa tiếng đàn bầu vang lên trước bạn bè quốc tế, qua đó góp phần gìn giữ, phát huy và lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam đến với thế giới.

Đàn bầu chỉ có một dây, nhưng người nghệ sĩ phải làm chủ kỹ thuật, sắc thái và khả năng biểu cảm để tạo nên một thế giới âm thanh rộng lớn. Sự hiện diện của nhạc cụ này tại cuộc thi vì thế cũng là cách giới thiệu với bạn bè quốc tế về khả năng sáng tạo và chiều sâu của âm nhạc truyền thống Việt Nam.

Đằng sau dấu ấn quốc tế ấy là một hành trình bền bỉ với đàn bầu và giáo dục âm nhạc dân tộc.

Nghệ sĩ Vân Trung được đào tạo bài bản về âm nhạc truyền thống và tốt nghiệp Thủ khoa chuyên ngành Đàn bầu tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam.

Hiện nghệ sĩ Vân Trung là Tổ trưởng Khối THPT tại Trường THCS & THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm - Cầu Giấy, Hà Nội, đồng thời trực tiếp giảng dạy và phụ trách dàn nhạc dân tộc của nhà trường. Nghệ sĩ Vân Trung cũng đảm nhiệm công tác chuyên môn và đào tạo tại NBK Art Center.

Trong nhiều năm hoạt động, nghệ sĩ Vân Trung tham gia dàn dựng, đào tạo và đưa nhiều nhóm học sinh dự các sân chơi nghệ thuật trong và ngoài nước.

Nữ nghệ sĩ cũng từng tham gia các chương trình giao lưu, quảng bá văn hóa Việt Nam tại nhiều quốc gia, biểu diễn trong các chương trình giao lưu văn hóa, sự kiện đối ngoại, Tuần Việt Nam ở nước ngoài và các chương trình đón tiếp khách quốc tế tại Việt Nam.

Giải Ba tại Kyrgyzstan tiếp nối dấu ấn mà nghệ sĩ Vân Trung tạo dựng tại Mông Cổ năm 2025, khi chị tham dự Asia Folk (Liên hoan Nghệ thuật Dân gian châu Á) và giành Cúp Bạc.

Từ dấu mốc này, năm 2026, nghệ sĩ Vân Trung nhận lời mời tham dự chương trình tại Kyrgyzstan và tiếp tục mang đàn bầu Việt Nam tới một sân khấu quốc tế có quy mô lớn hơn.

Với nghệ sĩ Vân Trung, bảo tồn âm nhạc truyền thống không chỉ nằm ở việc tiếp tục biểu diễn mà còn ở việc truyền tình yêu với âm nhạc dân tộc cho thế hệ trẻ, để những giá trị ấy tiếp tục được trao truyền.

Ở Kyrgyzstan, tiếng đàn bầu không chỉ là phần thi của một nghệ sĩ Việt Nam mà còn mang theo câu chuyện về đất nước, con người và tâm hồn Việt Nam, một câu chuyện được kể bằng âm thanh trong cuộc gặp gỡ với những di sản âm nhạc khác của thế giới.