Giải thưởng “Thiếu nhi Dế Mèn lần thứ 7 năm 2026” vinh danh thành tựu trọn đời NSND Ngô Mạnh Lân

VHO - Ngày 22.5, Báo Thể thao và Văn hóa (Thông tấn xã Việt Nam) đã tổ chức lễ công bố Giải thưởng “Thiếu nhi Dế Mèn lần thứ 7 năm 2026”. Mùa giải năm nay gồm 1 Giải thưởng Lớn, 6 giải Khát vọng Dế Mèn và 4 Tặng thưởng của Hội đồng giám khảo.

Dự lễ trao giải có các Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương: Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh; Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trần Thanh Lâm; Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Tổng biên tập Báo Nhân Dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh; Phó trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, TGĐ Đài Truyền hình Việt Nam Nguyễn Thanh Lâm.

Giải thưởng Lớn Thành tựu trọn đời - Hiệp sỹ Dế Mèn được trao cho cố PGS.TS, họa sĩ, đạo diễn, NSND Ngô Mạnh Lân (1934-2021) nhằm ghi nhận những cống hiến bền bỉ của ông đối với nghệ thuật thiếu nhi Việt Nam.

Ông là tác giả của nhiều tác phẩm kinh điển như Chuyện ông Gióng, Mèo con, Trê Cóc… đồng thời để lại dấu ấn sâu đậm qua các bức tranh minh họa cho tác phẩm Dế Mèn phiêu lưu ký.

Những đóng góp của NSND Ngô Mạnh Lân cho nghệ thuật đã được ghi nhận bằng nhiều giải thưởng trong nước và quốc tế. Năm 1998, ông được trao Huân chương Lao động hạng Nhất; năm 2007 nhận Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật.

Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn được khởi xướng từ năm 2020 nhằm tôn vinh các sáng tác, trình diễn nghệ thuật “của thiếu nhi” hoặc “vì thiếu nhi”. Cơ cấu giải gồm Giải thưởng Lớn mang tên Hiệp sĩ Dế Mèn (Cricket Knight), các giải Khát vọng Dế Mèn (Cricket Desire) cùng một số Tặng thưởng của Hội đồng giám khảo.

Qua 6 mùa giải trước, giải Hiệp sĩ Dế Mèn đã lần lượt được trao cho các tác giả: Nguyễn Nhật Ánh (2020), Trần Đức Tiến (2023), Lý Lan (2024) và Phạm Tuyên (2025). Ngoài ra, đã có 27 giải Khát vọng Dế Mèn và 4 Tặng thưởng được trao cho các văn nghệ sĩ trong và ngoài nước, trong đó có 8 tác giả là thiếu nhi.

Trong bối cảnh cả nước triển khai Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Chỉ thị 04-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới, Ban Tổ chức cho biết Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn năm nay được nâng tầm với nhiều đổi mới quan trọng.

Giải thưởng không chỉ dừng lại ở việc phát hiện và tôn vinh các sáng tạo dành cho thiếu nhi mà còn hướng tới mục tiêu dài hạn là góp phần xây dựng hệ sinh thái văn hóa - nghệ thuật cho thiếu nhi Việt Nam trong kỷ nguyên số.

Đồng thời, giải thưởng thúc đẩy việc chuyển hóa các tác phẩm giàu tiềm năng thành những sản phẩm văn hóa có sức lan tỏa rộng, đóng góp cho ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Bên cạnh đó, giải tiếp tục khuyến khích văn hóa đọc, đặc biệt trong thiếu nhi - thế hệ tương lai của đất nước.

Kết quả mùa giải năm nay cho thấy biên độ sáng tạo ngày càng được mở rộng cả về tác giả lẫn loại hình tác phẩm.

Theo Ban Tổ chức, điều này phản ánh rõ định hướng phát triển hệ sinh thái sáng tạo, thúc đẩy công nghiệp văn hóa và lan tỏa văn hóa đọc trong đời sống đương đại.

Tiếp nối truyền thống của giải thưởng, mùa giải thứ 7 tiếp tục ghi nhận sự xuất hiện của nhiều gương mặt thiếu nhi nổi bật.

Năm nay có 4 thiếu nhi lọt vào vòng chung khảo và đều được trao giải hoặc tặng thưởng, gồm 1 Giải Khát vọng Dế Mèn và 3 Tặng thưởng của Hội đồng giám khảo.

Theo đánh giá của Ban Tổ chức, mùa giải năm nay cho thấy nghệ thuật thiếu nhi Việt Nam đang có sự vận động tích cực: vừa giữ gìn chiều sâu nhân văn và giá trị truyền thống, vừa mở rộng biên độ sáng tạo, tiếp cận công nghệ, nền tảng số và tư duy phát triển công nghiệp văn hóa dành cho thiếu nhi.

Kết quả Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn lần thứ 7 - năm 2026 gồm: Giải thưởng Lớn Thành tựu trọn đời - Hiệp sĩ Dế Mèn được trao cho cố PGS.TS, họa sĩ, đạo diễn, NSND Ngô Mạnh Lân.

Giải Khát vọng Dế Mèn được trao cho các tác phẩm: 100 cái chân – truyện của Nguyễn Ngọc Thuần (Nhà xuất bản Trẻ); Bà nội kỳ lạ nhứt thế gian – bản thảo truyện dài của Nguyễn Thị Như Hiền; Bộ tranh Việt Nam qua nét vẽ của Hải Nam của họa sĩ Nguyễn Đăng Hải Nam (16 tuổi); Chú robot tưởng mình là người – truyện của Lê Anh Vinh (Nhà xuất bản Kim Đồng); Series hoạt hình Wolfoo và hệ sinh thái sáng tạo từ phim do Sconnect Việt Nam sản xuất và phát triển; Yersin - Khúc hát Cá Ông – truyện tranh của Tạ Huy Long (Nhà xuất bản Kim Đồng).

Tặng thưởng của Hội đồng giám khảo được trao cho: Bác sách bụng to – bản thảo tập thơ của Vũ Ngọc Diệp (11 tuổi); Bộ tranh Tiếng nói đại dương của họa sỹ nhí Nguyễn Minh Quân (11 tuổi); Những câu chuyện về công tử mơ mộng cùng chùm tác phẩm về chú mèo – bản thảo tranh truyện của Lê Nhã Uyên (10 tuổi); Phép màu của Kurt – nhạc kịch do Học viện nghệ thuật STARLAB sản xuất.

Trong khuôn khổ Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn lần 7 do báo Thể thao và Văn hóa (Thông tấn xã Việt Nam) tổ chức, từ ngày 22 đến 24.5, tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam diễn ra triển lãm Thế giới tuổi thơ qua các tác phẩm của cố Nghệ sĩ Nhân dân Ngô Mạnh Lân - một hoạt động nghệ thuật đặc biệt nhằm tôn vinh người nghệ sĩ đã dành trọn cuộc đời sáng tạo cho thiếu nhi.