“Chim công làng múa” của Trung Quốc lần đầu tiên mang “Khổng Tước” đến Hà Nội

VHO - Lần đầu tiên, vở vũ kịch kinh điển “Khổng Tước” của nghệ sĩ múa Dương Lệ Bình, người được mệnh danh là “Chim công làng múa” của Trung Quốc sẽ được giới thiệu trọn vẹn tại Việt Nam.

Không chỉ là một tác phẩm sân khấu đã được thời gian kiểm chứng, Khổng Tước còn kết tinh hơn nửa thế kỷ lao động nghệ thuật và những chiêm nghiệm sâu sắc của nữ nghệ sĩ về sự sống, con người và mối giao hòa với thiên nhiên.

“Khổng Tước” - biểu tượng của múa đương đại

Trong không khí trang trọng nhưng cởi mở của buổi họp báo diễn ra chiều 26.1 tại Hà Nội công bố vở vũ kịch Khổng tước - The Peacock Hanoi 2026, nghệ sĩ múa Dương Lệ Bình xuất hiện với phong thái điềm tĩnh, giản dị.

Ở tuổi 67, nghệ sĩ múa Dương Lệ Bình vẫn bền bỉ theo đuổi hành trình sáng tạo không giới hạn. Việc bà lần đầu đưa vở vũ kịch Khổng Tước đến Hà Nội không chỉ là một sự kiện biểu diễn, mà còn là dịp để công chúng tiếp cận quan niệm nghệ thuật, lao động sáng tạo và những suy tư sâu sắc của một nghệ sĩ dành trọn đời cho múa.

“Khổng Tước” là tác phẩm sân khấu tiêu biểu, gắn liền với tên tuổi Dương Lệ Bình, từng được bà phát triển qua nhiều tác phẩm nổi tiếng như Linh hồn của Khổng tước.

Năm 2012, nữ nghệ sĩ cho ra đời phiên bản vũ kịch hoàn chỉnh, mở rộng chiều sâu tư tưởng và cấu trúc kịch tính, nhanh chóng tạo nên hiện tượng nghệ thuật và nhận nhiều lời ngợi khen.

Lấy cảm hứng từ hình tượng chim công – biểu tượng của vẻ đẹp, sự sống và tái sinh, tác phẩm không kể câu chuyện theo lối tự sự tuyến tính quen thuộc, mà mở ra một hành trình cảm xúc được dẫn dắt hoàn toàn bằng ngôn ngữ hình thể giàu tính biểu tượng.

Toàn bộ vở diễn được cấu trúc thành bốn chương: Xuân, Hạ, Thu và Đông. Đây không chỉ là bốn mùa trong năm, mà còn là ẩn dụ cho vòng tuần hoàn của tự nhiên, của đời sống con người và của sinh mệnh.

Mỗi chương mang một sắc thái thẩm mỹ riêng: từ sự khởi sinh, mãnh liệt, lắng đọng cho đến chiêm nghiệm sâu sắc.

Sự kết hợp hài hòa giữa múa, âm nhạc, ánh sáng và mỹ thuật sân khấu đã tạo nên một chỉnh thể thống nhất, giúp Khổng Tước vượt qua ranh giới ngôn ngữ và văn hóa để tiếp cận đông đảo công chúng quốc tế.

Sau khi ra mắt năm 2012, Khổng Tước liên tục được tái dựng và hoàn thiện. Phiên bản năm 2022 mang diện mạo sân khấu mới, được trau chuốt kỹ lưỡng từ mỹ thuật, trang phục đến ánh sáng, tiếp tục khẳng định sức sống lâu dài của tác phẩm.

Giai đoạn 2023-2024, tác phẩm lưu diễn tại hơn 40 thành phố lớn của Trung Quốc, trong đó có Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu. Đến năm 2025, Khổng tước đã vượt mốc 700 suất diễn trên toàn cầu.

Điều đáng chú ý là, dù trải qua nhiều lần tái dựng, tinh thần cốt lõi của tác phẩm vẫn được giữ vững.

Theo giới chuyên môn, Khổng Tước thành công bởi khả năng kết hợp nhuần nhuyễn giữa yếu tố truyền thống và tư duy sân khấu đương đại, đồng thời duy trì được sức hấp dẫn bền bỉ hiếm thấy đối với một vở vũ kịch.

Quan niệm sáng tạo không giới hạn sân khấu

Chia sẻ tại họp báo, nghệ sĩ múa Dương Lệ Bình cho biết bà không xem sân khấu là giới hạn duy nhất của nghệ thuật múa. Với nữ nghệ sĩ, sân khấu chỉ là một không gian biểu diễn tương đối, còn nghệ thuật có thể tồn tại ở bất cứ đâu, miễn là con người còn cảm xúc và nhu cầu biểu đạt.

Múa, trong quan niệm của bà, không bị ràng buộc bởi phông màn hay ánh đèn, mà là sự chuyển động tự do của cơ thể trong mối giao hòa với thiên nhiên và sự sống.

Không được đào tạo múa chuyên nghiệp theo hệ thống trường lớp chính thống, nghệ sĩ múa Dương Lệ Bình hình thành ngôn ngữ nghệ thuật của mình từ trải nghiệm sống và quá trình lao động sáng tạo bền bỉ.

Bà học từ thế giới tự nhiên rộng lớn: từ chuyển động của con ngựa chạy trên đồng cỏ, cánh bướm bay lượn bên hoa, cho đến tiếng suối chảy. Tất cả đều trở thành nguồn cảm hứng để bà chuyển hóa thành vũ đạo, trong đó âm nhạc đóng vai trò bồi đắp và nâng đỡ chuyển động.

Chính con đường sáng tạo đặc biệt này đã tạo nên phong cách biểu diễn mang dấu ấn cá nhân rõ nét, giàu tính biểu tượng và được xem là độc bản trong đời sống sân khấu múa đương đại.

Theo nghệ sĩ múa Dương Lệ Bình, mỗi chuyển động trên sân khấu đều mang trong đó một tầng ý nghĩa, phản ánh nhận thức của con người về thế giới xung quanh.

Nghệ thuật múa, trong cách tiếp cận của bà, không chỉ là hình thức trình diễn, mà là phương tiện để con người đối thoại với chính mình và với xã hội.

Trong Khổng Tước, hình tượng chim công vừa là chim, vừa là người, tượng trưng cho muôn loài chúng sinh trong thế giới hữu tình.

Thông qua hình ảnh này, tác phẩm gợi mở những suy ngẫm về nhân tính, về sự giao hòa giữa con người và thiên nhiên, giữa sự sống và tình yêu. Đây cũng chính là hai chủ đề vĩnh hằng xuyên suốt vở vũ kịch.

Dù đã 67 tuổi, nghệ sĩ múa Dương Lệ Bình khẳng định tiếp tục gắn bó với sân khấu và sẽ trực tiếp tham gia biểu diễn trong chương Mùa đông – một trong bốn chương của vở diễn tại Hà Nội. Với bà, nghệ thuật múa suy cho cùng là hành trình trở về với sự sống và với chính con người.

Theo công bố, vở vũ kịch Khổng Tước – The Peacock Hanoi 2026 sẽ được biểu diễn tại Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội) trong các ngày 6, 7 và 8.3.2026, với bốn suất diễn. Chương trình do VietArt tổ chức, quy tụ gần 70 nghệ sĩ vũ đạo và kỹ thuật viên Trung Quốc.

Toàn bộ hệ thống thiết bị sân khấu, đạo cụ và trang phục được vận chuyển sang Việt Nam nguyên bản, đảm bảo tính toàn vẹn và chuẩn mực nghệ thuật theo tiêu chuẩn biểu diễn quốc tế.

Trong bối cảnh giao lưu văn hóa quốc tế ngày càng sâu rộng, sự hiện diện của Khổng Tước tại Việt Nam được kỳ vọng sẽ trở thành điểm nhấn đáng chú ý trong đời sống văn hóa nghệ thuật.

Không chỉ mang đến cho khán giả cơ hội tiếp cận một tác phẩm đã được thời gian kiểm chứng, vở diễn còn mở ra không gian đối thoại giữa nghệ thuật truyền thống và đương đại, thông qua ngôn ngữ vũ đạo mang tính phổ quát.

Sau hơn một thập kỷ, tác phẩm vẫn tiếp tục “sải cánh”, mang theo những chiêm nghiệm sâu sắc của người nghệ sĩ về sự sống, tình yêu và mối quan hệ bất tận giữa con người với thiên nhiên.