“Nắm xôi kỳ diệu” đưa chèo đến gần hơn với thiếu nhi Thủ đô

VHO - Hướng tới Ngày Quốc tế Thiếu nhi (1.6), vào tối 30.5 tại Rạp Đại Nam (Hà Nội), vở chèo thiếu nhi "Nắm xôi kỳ diệu"đã mang đến cho các em nhỏ và nhiều gia đình không gian văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc.

 Chương trình nằm trong khuôn khổ dự án Ngân điệu Chèo do nhóm sinh viên ngành Truyền thông đại chúng - Học viện Báo chí và Tuyên truyền phối hợp cùng Nhà hát Chèo Hà Nội thực hiện.

Đây là hoạt động hướng tới mục tiêu đưa nghệ thuật chèo đến gần hơn với giới trẻ, đặc biệt là khán giả thiếu nhi thông qua các hoạt động trải nghiệm và biểu diễn nghệ thuật.

Dự án Ngân điệu Chèo được thiết kế với 3 hoạt động chính gồm: không gian trải nghiệm trò chơi dân gian, hoạt động Tèo học chèo và vở diễn Nắm xôi kỳ diệu. Các hoạt động được xây dựng theo hướng tương tác, tạo điều kiện để khán giả thưởng thức nghệ thuật và trực tiếp tham gia, khám phá những giá trị văn hóa truyền thống.

Từ chiều 30.5, khu vực tiền sảnh Rạp Đại Nam đã trở nên sôi động với sự tham gia hào hứng của đông đảo phụ huynh và các em nhỏ trong các trò chơi dân gian truyền thống. Không gian trải nghiệm được thiết kế gần gũi, tạo cơ hội để người tham dự khám phá những giá trị văn hóa dân gian. 

Tiếp nối chương trình là hoạt động Tèo học chèo do NSƯT Ngọc Ánh trực tiếp hướng dẫn. Tại đây, một số sinh viên đã trình diễn những làn điệu chèo quen thuộc sau thời gian học tập và rèn luyện cùng NSƯT Ngọc Ánh. Hoạt động này không chỉ cho thấy sức hấp dẫn của nghệ thuật chèo đối với thế hệ trẻ mà còn minh chứng cho hiệu quả của phương thức truyền dạy thông qua trải nghiệm thực tế.

Điểm nhấn của chương trình là vở chèo thiếu nhi Nắm xôi kỳ diệu (tác giả: Thiên Ân, soạn giả: Mai Văn Sinh, đạo diễn: NSƯT Lê Tuấn). Lấy cảm hứng từ hình tượng Thằng Bờm trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam, tác phẩm tái hiện không gian làng quê Bắc Bộ đậm đặc chất liệu văn hóa truyền thống, thông qua hệ thống nhân vật quen thuộc, những làn điệu dân gian, câu hát đồng dao và các trò chơi tuổi thơ.

Trên nền tảng cốt truyện dân gian, ê-kíp sáng tạo đã phát triển thêm nhiều tình huống mới, tạo nên một cấu trúc kịch bản giàu tính sân khấu, phù hợp với tâm lý tiếp nhận của khán giả nhỏ tuổi.

Không đơn thuần tái hiện một câu chuyện quen thuộc, Nắm xôi kỳ diệu cho thấy nỗ lực làm mới nghệ thuật chèo trong bối cảnh đương đại. Soạn giả Mai Văn Sinh đã khéo léo bảo lưu những đặc trưng của ngôn ngữ chèo truyền thống như tính ước lệ, trữ tình và chất dân gian, đồng thời lồng ghép các yếu tố hiện đại nhằm rút ngắn khoảng cách giữa sân khấu truyền thống với công chúng trẻ.

Sự kết hợp hài hòa giữa yếu tố kế thừa và sáng tạo giúp tác phẩm vừa giữ được bản sắc của nghệ thuật chèo, vừa tạo nên sức hấp dẫn đối với thế hệ khán giả mới.

Theo Phó Giám đốc Nhà hát Chèo Hà Nội, đạo diễn, NSƯT Lê Tuấn, vở diễn được xây dựng trên tinh thần phát huy thế mạnh hài hước vốn có của chèo, thông qua hệ thống tình huống dí dỏm, tiết tấu nhanh và cách kể chuyện linh hoạt. Đáng chú ý, bên cạnh những câu ca dao, lời hát mang màu sắc dân gian, ê-kíp còn đưa vào nhiều chi tiết gần gũi với đời sống hiện đại, thậm chí bắt nhịp với ngôn ngữ và tư duy của giới trẻ.

Việc tăng cường tương tác trực tiếp giữa diễn viên và khán giả cũng góp phần tạo nên không khí sân khấu sôi động, giúp người xem trở thành một phần của câu chuyện thay vì chỉ đóng vai trò quan sát.

Dưới hình thức thể hiện tươi vui, gần gũi, tác phẩm chuyển tải những giá trị giáo dục mang tính nhân văn về tình bạn, lòng nhân ái, tinh thần lao động và lối sống hướng thiện. Các thông điệp được lồng ghép tự nhiên trong hành trình phát triển của nhân vật, tránh lối tuyên truyền áp đặt, qua đó tạo nên sức thuyết phục đối với khán giả thiếu nhi.

Chính cách tiếp cận này đã giúp Nắm xôi kỳ diệu trở thành một trong những nỗ lực đáng chú ý của sân khấu chèo trong việc xây dựng tác phẩm dành riêng cho công chúng trẻ, đồng thời góp phần khẳng định khả năng thích ứng và sức sống của nghệ thuật truyền thống trong đời sống đương đại.

Nắm xôi kỳ diệu từng giành Huy chương Vàng tại Liên hoan Nghệ thuật sân khấu toàn quốc dành cho thiếu niên, nhi đồng năm 2024; đồng thời mang về nhiều giải thưởng dành cho ê-kíp sáng tạo và các nghệ sĩ tham gia.

Tại đêm diễn, sự hưởng ứng nhiệt tình của đông đảo khán giả, đặc biệt là các em thiếu nhi và phụ huynh, cho thấy sức hấp dẫn của nghệ thuật truyền thống khi được làm mới bằng những hình thức thể hiện phù hợp với đời sống đương đại. Không chỉ chăm chú theo dõi từng diễn biến trên sân khấu, nhiều em nhỏ còn hào hứng tương tác với nghệ sĩ trong suốt chương trình.

Theo nhiều phụ huynh, những hoạt động trải nghiệm kết hợp biểu diễn nghệ thuật như dự án Ngân điệu Chèo là cơ hội để trẻ em tiếp cận giá trị nghệ thuật truyền thống một cách trực quan, sinh động.