Người Mỹ lựa chọn “nâng cấp” cuộc sống, thay vì mua nhà

VHO - Dù ngày càng nhiều người Mỹ gia nhập tầng lớp trung lưu, thậm chí trở thành triệu phú, nhưng họ vẫn chỉ chọn cách nâng cấp chất lượng cuộc sống và dịch vụ hàng ngày khi giấc mơ sở hữu nhà ở ngày càng xa tầm với.

Thói quen tiêu dùng thay đổi

Từ khóa kinh tế được nhắc đến nhiều nhất trong vài năm qua là “K-shaped” (hình chữ K).

Các CEO, nhà kinh tế học và nhà hoạch định chính sách đều dùng chữ K để mô tả sự phân hóa giữa người giàu và người nghèo trong nền kinh tế Mỹ, từ thị trường nhà ở cho đến chi tiêu cho xăng dầu.

Những người giàu nhất nước Mỹ ngày càng tách biệt khỏi nhóm người nghèo nhất. Căng thẳng ở Iran đang khiến tình hình tồi tệ hơn, gây áp lực lên các hộ thu nhập thấp. Đây là những người phải dành phần lớn thu nhập cho xăng và các nhu yếu phẩm thiết yếu.

Ngày càng rõ ràng về sự phân bổ thu nhập ở Mỹ không thực sự có hình chữ K, và chữ cái này không còn là cách phù hợp để giải thích nền kinh tế.

Một cách lí giải mới cho bài toán kinh tế của nước Mỹ đang xuất hiện: “nền kinh tế premium economy”, định dạng như một nền kinh tế của tầng lớp “phổ thông cao cấp”.

Ngày càng nhiều người Mỹ đã rời khỏi cuộc sống “hạng phổ thông cơ bản” chật chội, thiếu tiện nghi để bước lên hạng cao hơn, còn gọi là hạng premium.

Họ có đủ khả năng chi trả cho những chuyến bay tốt hơn, thực phẩm chất lượng hơn và các trải nghiệm sang trọng hơn trong “khoang nâng cấp” này, nhưng vẫn chưa thể chạm tới đẳng cấp dịch vụ cao cấp thực sự, chẳng hạn như sở hữu nhà riêng hay nghỉ hưu an nhàn ở “hạng” tiếp theo.

Vì vậy, người dân Mỹ có thói quen chuyển sang “nâng cấp” ở những gì họ còn có thể với tới như dùng mức lương tăng lên để chi cho những tiện ích nhỏ nhưng khả thi trong “hạng premium”. 

Sự thay đổi này đã gây khó khăn cho các công ty chỉ cạnh tranh bằng giá rẻ như Spirit Airlines hay Dollar General, nhưng lại giúp các thương hiệu như Walmart và United Airlines hưởng lợi vì người tiêu dùng xem họ là lựa chọn chất lượng cao hơn.

Năm ngoái, Delta và United ghi nhận hơn 90% tổng lợi nhuận của toàn ngành hàng không.

“Nhiều người đã nghĩ chi tiêu tiêu dùng đang suy yếu, nhưng thực tế là họ vẫn tiếp tục chi tiêu,” Simeon Siegel, chuyên gia phân tích bán lẻ tại Guggenheim Partners, cho biết.

Người Mỹ đang “nâng cấp” mức sống

Tầng lớp thượng trung lưu, hay còn gọi là trung lưu bậc cao (upper-middle class) ở Mỹ đã tăng từ 10% số hộ gia đình từ năm 1979 lên 31% vào năm 2024.

Theo một nghiên cứu gần đây của Viện Doanh nghiệp Mỹ, tỉ trọng thu nhập của nhóm này cũng đã tăng gấp đôi. Một gia đình ba người có thu nhập từ 133.000 đến 400.000 USD mỗi năm được xếp vào tầng lớp thượng - trung lưu. 

Trong khi đó, tỉ lệ các gia đình được xếp vào nhóm nghèo và cận trung lưu (lower-middle class) cũng giảm trong suốt năm thập kỉ qua.

“Toàn bộ phân bổ thu nhập đã dịch chuyển đi lên. Điều này bác bỏ quan điểm cho rằng tầng lớp trung lưu đang bị rỗng hóa”, ông Scott Winship, nghiên cứu viên cao cấp tại American Enterprise Institute và đồng tác giả nghiên cứu, nhận định. 

Giờ đây, giấc mơ Mỹ về việc sở hữu một ngôi nhà đã biến mất đối với nhiều thế hệ trẻ. Gần 40% người Mỹ không sở hữu nhà ở, đồng nghĩa bỏ lỡ đợt tăng giá bất động sản mạnh mẽ sau đại dịch. Giá nhà hiện đã tăng vọt lên mức gấp 5 lần thu nhập trung bình, khiến nhiều người bị mắc kẹt trong hoàn cảnh hiện tại.

Vì vậy, những thành viên mới của tầng lớp thượng - trung lưu đang chuyển hướng phần thu nhập tăng thêm sang chi tiêu cho các sản phẩm và dịch vụ mà họ có thể với tới. Du lịch, hòa nhạc và các hoạt động giải trí khác đang thay thế việc sở hữu nhà trong “nền kinh tế premium economy”.

Doanh số bán lẻ cũng đã tăng trong ba tháng liên tiếp, được thúc đẩy bởi thị trường lao động ổn định và khoản hoàn thuế cao hơn.