Sự khác biệt “một trời một vực” giữa trẻ có và không có tiền tiêu vặt từ nhỏ

VHO - Cha mẹ chú ý nhé!

 Trong quá trình nuôi dạy con, nhiều phụ huynh thường băn khoăn về việc trẻ còn nhỏ có cần tiền tiêu vặt hay không. Có người cho rằng mọi nhu cầu của con đã do cha mẹ lo liệu, việc cho tiền chỉ khiến trẻ đòi hỏi nhiều hơn. Nhưng cũng có ý kiến ngược lại, coi tiền tiêu vặt là một phần quan trọng trong giáo dục kỹ năng sống.

Một câu chuyện tưởng chừng rất đời thường dưới đây đã khiến nhiều phụ huynh phải suy nghĩ lại. Thực tế cho thấy, việc trẻ từ nhỏ "có" hay "không có" tiền tiêu vặt, khi trưởng thành thật sự tạo ra những khác biệt không nhỏ.

Theo đó, sau khi con gái lên lớp 2, một người mẹ bất ngờ khi nghe con đề nghị được nhận tiền tiêu vặt như các bạn trong lớp. Trước đó, chị vẫn nghĩ rằng con còn nhỏ, mọi thứ cần thiết đều do gia đình chuẩn bị, trẻ gần như không cần tự chi tiền.

Thay vì vội vàng từ chối, người mẹ lựa chọn lắng nghe và trao đổi với con. Chị hỏi con muốn nhận tiền tiêu vặt như thế nào, mỗi lần bao nhiêu. Đứa trẻ cho biết các bạn trong lớp thường được 50.000 mỗi tuần và mong muốn nhận mức tương tự.

Nhận thấy con không đòi hỏi quá mức, người mẹ đã đồng ý. Đồng thời, chị cũng tìm hiểu kỹ hơn về vai trò của tiền tiêu vặt đối với sự phát triển của trẻ. Chính từ đó, chị nhận ra rằng việc trẻ từ nhỏ có hay không có tiền tiêu vặt có thể ảnh hưởng sâu rộng đến cả khi các em trưởng thành.

Tiền tiêu vặt có ý nghĩa gì với trẻ nhỏ?

Các nghiên cứu tâm lý học chỉ ra rằng, khoảng 7 tuổi là giai đoạn trẻ bắt đầu hình thành nhận thức cơ bản về tiền bạc. Ở độ tuổi này, trẻ được học về tiền trong môn Toán, bắt đầu hiểu khái niệm mua bán và giá trị trao đổi.

Việc cho trẻ tiếp xúc với một khoản tiền tiêu vặt vừa phải từ sớm giúp các em học cách quản lý tài chính trong môi trường an toàn. Thực chất, tiền tiêu vặt chính là "giấy thông hành thử nghiệm" đầu tiên của trẻ trong đời sống xã hội, nơi các em phải tự lựa chọn, cân nhắc và chịu trách nhiệm với quyết định của mình.

Theo một nghiên cứu dài hạn tại Mỹ theo dõi trong 20 năm, những trẻ đã bắt đầu quản lý tiền tiêu vặt từ bậc tiểu học có khả năng kiểm soát tài chính cá nhân khi trưởng thành cao hơn 37% so với nhóm không có tiền tiêu vặt.

Trẻ "có" và "không có" tiền tiêu vặt khác nhau như thế nào khi lớn lên?

Tiền tiêu vặt, bên cạnh tiền lì xì, thường là khoản tiền đầu tiên trẻ được toàn quyền sử dụng. Qua quá trình đó, nhiều năng lực quan trọng dần hình thành. Sự khác biệt giữa trẻ có và không có tiền tiêu vặt thường thể hiện rõ ở ba khía cạnh sau:

1. Sự khác biệt về quan niệm tiền bạc

Những đứa trẻ có tiền tiêu vặt từ sớm thường hiểu rõ tiền là hữu hạn và cần được quản lý. Khi phải tự chi tiền của mình, các em học được giá trị của tiết kiệm tốt hơn nhiều so với việc chỉ nghe cha mẹ nhắc nhở.

Trong câu chuyện trên, sau khi được nhận tiền tiêu vặt, cô bé đã chủ động để riêng số tiền này vào ống tiết kiệm, tách biệt với tiền lì xì. Khi mua đồ dùng nhỏ hoặc chuẩn bị quà sinh nhật cho bạn, em tự lấy tiền của mình và cho rằng việc dùng tiền do chính mình tiết kiệm mang ý nghĩa đặc biệt hơn.

Ngược lại, những trẻ không có tiền tiêu vặt thường thiếu trải nghiệm quản lý tiền. Khi lớn lên, các em dễ rơi vào tình trạng chi tiêu bốc đồng, thậm chí là "tiêu xài bù" khi lần đầu có thu nhập. Không ít sinh viên rơi vào cảnh vay mượn, nợ nần do chưa từng học cách kiểm soát tài chính từ sớm.

2. Sự khác biệt về khả năng ra quyết định

Tiền tiêu vặt chính là cơ hội để trẻ được phép "thử và sai". Khi tự bỏ tiền mua một món đồ, trẻ sẽ cân nhắc giá cả, so sánh và tự hỏi liệu món đồ đó có xứng đáng hay không.

Ngay cả khi trẻ mua phải món đồ không phù hợp, đó vẫn là một bài học an toàn. Những trải nghiệm này giúp trẻ hình thành khả năng đánh giá giá trị, từ đó tránh được những quyết định vội vàng khi trưởng thành.

Trong khi đó, trẻ chưa từng có cơ hội thử sai với tiền bạc có thể dễ mất kiểm soát khi lần đầu nắm trong tay một khoản tiền lớn. Một nghiên cứu tại Mỹ cho thấy, nhóm sinh viên không có tiền tiêu vặt khi nhỏ có tỷ lệ vỡ nợ cao hơn 34% so với nhóm còn lại.

3. Sự khác biệt về tính độc lập và trách nhiệm

Trẻ có tiền tiêu vặt thường sớm hình thành suy nghĩ "tiền của mình thì mình chịu trách nhiệm". Từ đó, ý thức này lan sang nhiều lĩnh vực khác như quản lý thời gian, học tập và sinh hoạt cá nhân.

Ngược lại, khi mọi chi tiêu đều do cha mẹ quyết định, trẻ dễ hình thành tâm lý phụ thuộc. Khi gặp vấn đề, các em có xu hướng cho rằng đó là trách nhiệm của người lớn, không phải của bản thân.

Khi nào nên cho trẻ tiền tiêu vặt?

Nhiều chuyên gia cho rằng, phụ huynh có thể bắt đầu cho trẻ tiền tiêu vặt từ lớp 1. Hình thức phù hợp là cho theo tuần, với số tiền nhỏ phù hợp, tùy điều kiện gia đình. Nên ấn định ngày cố định để trẻ hình thành thói quen quản lý.

Khi lên các lớp cao hơn, mức tiền có thể tăng dần. Ở bậc THCS, số tiền tiêu vặt có thể cao hơn, song vẫn cần thống nhất rõ ràng về phạm vi sử dụng.

Sau tất cả, tiền tiêu vặt không phải là sự nuông chiều, mà là một "phòng thí nghiệm xã hội" thu nhỏ giúp trẻ học cách lựa chọn, chịu trách nhiệm và hiểu giá trị của lao động. Được tiếp cận đúng cách, tiền tiêu vặt có thể trở thành công cụ giáo dục hiệu quả, giúp trẻ tự tin hơn khi bước vào đời.