Quy hoạch Hưng Yên mở không gian phát triển du lịch

VHO - Quy hoạch tỉnh Hưng Yên thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 mở ra không gian phát triển mới sau hợp nhất với Thái Bình. Tại hội nghị công bố quy hoạch ngày 12.10, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh phát triển du lịch văn hóa, sinh thái, gắn khai thác tiềm năng với bảo tồn di sản và liên kết vùng.

Không gian mới, dư địa mới cho du lịch

Chiều 12.10, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dự Hội nghị công bố Quy hoạch tỉnh Hưng Yên thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Cùng dự có Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an; lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương, các địa phương và đại diện các cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế.

Tại Hội nghị, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu đổi mới công tác quy hoạch, không chỉ bố trí không gian, phân bổ nguồn lực mà còn phải kiến tạo động lực, dẫn dắt đầu tư và mở đường cho phát triển bền vững. Việc hợp nhất Hưng Yên và Thái Bình, theo Thủ tướng, không chỉ mở rộng địa giới hành chính mà quan trọng hơn là hình thành không gian phát triển mới, hội tụ những tiềm năng, lợi thế có tính bổ trợ, tạo quy mô kinh tế lớn hơn và dư địa phát triển rộng mở hơn.

Đáng chú ý, trong nhóm nhiệm vụ phát triển kinh tế, Thủ tướng yêu cầu phát triển các ngành dịch vụ có giá trị gia tăng cao, trong đó có “du lịch văn hóa, sinh thái”; đồng thời nhấn mạnh quan điểm lấy con người làm trung tâm và chủ thể, văn hóa làm nền tảng và động lực nội sinh. Thủ tướng cũng yêu cầu bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa, lịch sử, truyền thống tốt đẹp của quê hương, gắn phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Đây là định hướng quan trọng đối với du lịch Hưng Yên sau hợp nhất. Không gian tỉnh mới kết nối khu vực di sản văn hóa, lịch sử với vùng ven biển, tạo điều kiện phát triển nhiều loại hình du lịch, từ tham quan di tích, lễ hội, làng nghề đến trải nghiệm sinh thái và khám phá đời sống địa phương.

Tuy nhiên, mở rộng không gian địa lý mới chỉ tạo thêm điều kiện. Để hình thành một điểm đến có sức cạnh tranh, Hưng Yên cần chuyển những tài nguyên sẵn có thành sản phẩm cụ thể, có khả năng kết nối, giữ chân du khách và tạo thêm giá trị cho kinh tế địa phương.

Theo quy hoạch, tỉnh xác định 3 vùng phát triển. Vùng động lực phía Bắc tập trung vào công nghiệp, đô thị, dịch vụ, logistics và công nghệ cao; vùng trung tâm giữ vai trò trung tâm hành chính, chính trị, văn hóa, du lịch và giáo dục; vùng ven biển là động lực tăng trưởng chiến lược mới, tập trung phát triển kinh tế biển tổng hợp.

Cách tổ chức không gian này đặt ra cơ hội liên kết các khu vực có thế mạnh khác nhau. Vùng trung tâm có thể phát huy giá trị di sản và văn hóa truyền thống; khu vực ven biển mở ra dư địa cho du lịch sinh thái, trải nghiệm cảnh quan và các dịch vụ gắn với kinh tế biển. Nếu được kết nối thành hành trình hợp lý, những điểm đến này có thể bổ trợ cho nhau, thay vì hoạt động riêng lẻ.

Di sản văn hóa cần được kết nối thành sản phẩm

Sau hợp nhất, Hưng Yên có nguồn tài nguyên du lịch đa dạng hơn, trong đó di sản văn hóa là một lợi thế đáng chú ý. Phố Hiến gắn với lịch sử thương cảng từng phát triển sầm uất, lưu giữ hệ thống di tích, công trình tín ngưỡng và dấu ấn giao lưu văn hóa. Trong khi đó, chùa Keo là điểm đến tiêu biểu với giá trị kiến trúc, lịch sử và lễ hội truyền thống.

Lễ hội, di tích và sinh hoạt văn hóa cộng đồng có thể trở thành hạt nhân để phát triển các tuyến du lịch chuyên đề. Du khách không chỉ đến tham quan một công trình mà còn có thể tìm hiểu lịch sử vùng đất, trải nghiệm ẩm thực, khám phá làng nghề và tham gia các hoạt động văn hóa bản địa. Cách tiếp cận này giúp tăng chiều sâu trải nghiệm, đồng thời tạo cơ hội để các cơ sở dịch vụ, hộ kinh doanh và người dân địa phương tham gia chuỗi giá trị du lịch.

Nguồn tài nguyên của Hưng Yên mới không chỉ nằm ở khu vực di sản. Không gian ven biển cùng hệ sinh thái tự nhiên, các làng nghề và sản phẩm nông nghiệp, thủy sản cũng mở ra khả năng phát triển những sản phẩm trải nghiệm khác biệt. Khi được tổ chức theo tuyến, du lịch văn hóa có thể kết hợp với du lịch sinh thái, ẩm thực và trải nghiệm đời sống nông thôn, tạo thêm lựa chọn cho khách tham quan.

Dù vậy, tài nguyên phong phú không đồng nghĩa với sản phẩm du lịch đã hoàn chỉnh. Nhiều nghiên cứu từng chỉ ra những hạn chế như sản phẩm còn nghèo nàn, các điểm đến chưa được kết nối thành chuỗi, cơ sở lưu trú và nguồn nhân lực du lịch còn hạn chế. Đây là những vấn đề cần được nhìn nhận trong quá trình xây dựng định hướng phát triển sau hợp nhất.

Nếu mỗi điểm đến chỉ khai thác riêng giá trị của mình, du khách có thể chỉ tham quan trong thời gian ngắn rồi rời đi. Ngược lại, một hành trình kết nối di sản, làng nghề, ẩm thực và cảnh quan ven biển có thể tạo thêm lý do để khách lưu trú lâu hơn, sử dụng nhiều dịch vụ hơn và quay trở lại.

Vì vậy, bài toán đối với Hưng Yên không chỉ là quảng bá thêm điểm đến mà còn là xác định sản phẩm chủ đạo, xây dựng tuyến tham quan hợp lý, nâng chất lượng dịch vụ và tạo sự phối hợp giữa các địa phương, doanh nghiệp du lịch với cộng đồng dân cư. Trong quá trình đó, việc bảo tồn di tích, gìn giữ cảnh quan và duy trì tính nguyên bản của lễ hội cũng có ý nghĩa quan trọng, bởi đây chính là những yếu tố tạo nên bản sắc của điểm đến.

Hạ tầng mở đường, liên kết vùng tạo sức hút

Một nội dung đáng chú ý khác trong phát biểu của Thủ tướng là yêu cầu tạo đột phá về kết cấu hạ tầng chiến lược và liên kết vùng. Thủ tướng nhấn mạnh việc ưu tiên những công trình có khả năng tháo gỡ điểm nghẽn, tạo không gian phát triển mới và sức lan tỏa lớn; đồng thời yêu cầu kết nối các khu công nghiệp, khu kinh tế, trung tâm đô thị, sản xuất và dịch vụ với hệ thống cao tốc, cảng biển và các đầu mối giao thông lớn.

Đối với du lịch, khả năng kết nối thuận lợi với Hà Nội và các địa phương lân cận có thể giúp Hưng Yên tiếp cận nguồn khách rộng hơn. Mạng lưới giao thông liên vùng cũng tạo điều kiện để hình thành các hành trình nhiều điểm đến, kết nối di sản văn hóa với du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và trải nghiệm ven biển.

Theo phương án quy hoạch được công bố, mạng lưới giao thông của tỉnh gồm các trục ngang, trục dọc, tuyến đường sắt và những tuyến kết nối với Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng, Ninh Bình. Một số trục giao thông quy mô lớn được định hướng kết nối từ Hà Nội ra khu vực ven biển và kết nối trung tâm tỉnh với các đầu mối giao thông trong vùng. Đây là các định hướng quy hoạch, không đồng nghĩa toàn bộ công trình đã được đầu tư hoặc đưa vào khai thác.

Hạ tầng giao thông có thể rút ngắn thời gian di chuyển, nhưng chưa đủ để quyết định sức hấp dẫn của điểm đến. Với du lịch, điều quan trọng là sau khi đến nơi, du khách có gì để trải nghiệm, có dịch vụ phù hợp hay không và có lý do để ở lại lâu hơn hay không. Bởi vậy, đầu tư hạ tầng cần được nhìn trong mối liên hệ với phát triển sản phẩm, cơ sở lưu trú, dịch vụ ăn uống, hoạt động trải nghiệm và năng lực đón khách của cộng đồng địa phương.

Liên kết vùng cũng không chỉ là kết nối bằng đường giao thông. Các địa phương cần có khả năng phối hợp xây dựng tuyến du lịch, chia sẻ thông tin, quảng bá và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tổ chức tour. Với Hưng Yên, việc kết nối các điểm đến trong tỉnh với thị trường Hà Nội và những địa phương lân cận có thể mở rộng lựa chọn cho du khách, nhưng hiệu quả sẽ phụ thuộc vào chất lượng sản phẩm và sự phối hợp giữa các bên.

Đưa du lịch vào thực chất của quy hoạch

Thủ tướng nhấn mạnh quy hoạch tốt mới là điều kiện cần, còn tổ chức thực hiện mới là yếu tố quyết định. Theo đó, tỉnh phải cụ thể hóa quy hoạch thành chương trình, kế hoạch, đề án và dự án cụ thể, xác định thứ tự ưu tiên, lộ trình, nguồn lực, trách nhiệm và kết quả thực hiện; đồng thời tránh đầu tư dàn trải hoặc điều chỉnh quy hoạch chỉ để đáp ứng lợi ích trước mắt.

Với lĩnh vực du lịch, tinh thần này đặt ra yêu cầu chuyển định hướng phát triển thành những đầu việc rõ ràng: lựa chọn sản phẩm có thế mạnh, xác định tuyến kết nối ưu tiên, cải thiện chất lượng dịch vụ, phát triển nguồn nhân lực và bảo đảm lợi ích của cộng đồng. Các hoạt động bảo tồn di sản, phát triển du lịch và bảo vệ môi trường cần được xem xét đồng bộ, tránh tình trạng khai thác tài nguyên trước mắt nhưng làm suy giảm giá trị lâu dài của điểm đến.

Một hướng đi có thể tính đến là xây dựng các hành trình theo chủ đề, kết nối di sản văn hóa, lễ hội, làng nghề, ẩm thực và không gian sinh thái ven biển. Cùng với đó, các sản phẩm trải nghiệm gắn với đời sống địa phương có thể tạo thêm cơ hội để người dân tham gia cung cấp dịch vụ, giới thiệu văn hóa và hưởng lợi từ hoạt động du lịch.

Quy hoạch tỉnh Hưng Yên thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã xác định du lịch là một trong những động lực phát triển, đồng thời đặt vùng trung tâm vào vai trò văn hóa và du lịch của toàn tỉnh. Từ định hướng này đến kết quả thực tế vẫn là quá trình cần sự phối hợp về quy hoạch, đầu tư, bảo tồn và tổ chức sản phẩm.

Không gian phát triển mới mở ra cơ hội, nhưng sức cạnh tranh của điểm đến sẽ được quyết định bởi cách Hưng Yên khai thác những lợi thế ấy. Khi di sản được bảo tồn, các điểm đến được kết nối, dịch vụ được nâng chất lượng và người dân tham gia vào chuỗi giá trị, du lịch mới có thể đóng góp rõ nét hơn cho kinh tế địa phương, đồng thời gìn giữ những giá trị văn hóa làm nên bản sắc của vùng đất.