Côn Sơn - Kiếp Bạc: Sức hút du lịch từ Di sản thế giới

VHO - Việc được UNESCO ghi danh mở thêm cơ hội quảng bá Côn Sơn - Kiếp Bạc đến du khách trong và ngoài nước. Lượng khách tăng mạnh trong mùa lễ hội năm 2026 cho thấy sức hút của vùng di sản, đồng thời đặt ra yêu cầu phát triển sản phẩm du lịch đa dạng, gắn với bảo tồn các giá trị lịch sử, văn hóa.

Di sản thế giới tạo sức hút mới

Năm 2025, Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc chính thức được UNESCO ghi danh vào Danh mục Di sản Văn hóa thế giới. Tại Kỳ họp lần thứ 48 năm 2026, UNESCO thông qua Tuyên bố giá trị nổi bật toàn cầu, làm rõ những giá trị tiêu biểu của Phật giáo Trúc Lâm và lịch sử, văn hóa gắn với quần thể.

Danh hiệu này tạo thêm cơ hội quảng bá di sản, nhưng sức hấp dẫn của Côn Sơn - Kiếp Bạc còn nằm ở sự kết hợp giữa không gian tâm linh, dấu ấn lịch sử và những giá trị văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Trong khuôn khổ Lễ hội mùa Thu 2026, bộ nhận diện thương hiệu Di sản thế giới được công bố với thông điệp “Trí tuệ - Hòa hợp - Lan tỏa”. Biểu tượng trung tâm là hoa cúc mang dấu ấn mỹ thuật thời Trần đặt trong lá bồ đề, hướng tới tạo ngôn ngữ nhận diện thống nhất cho các di tích thành phần thuộc quần thể tại Hải Phòng, Quảng Ninh và Bắc Ninh.

Riêng tại Hải Phòng, vùng di sản có 5 di tích thành phần gồm chùa Côn Sơn, đền Kiếp Bạc, chùa Thanh Mai, động Kính Chủ và chùa Nhẫm Dương. Sự đa dạng về lịch sử, tín ngưỡng và cảnh quan là cơ sở để địa phương phát triển những hành trình tham quan có chiều sâu, thay vì chỉ tập trung vào hoạt động chiêm bái tại một vài điểm quen thuộc.

Sức hút của di sản thể hiện rõ qua lượng khách trong những ngày đầu lễ hội. Từ ngày 26 đến 28.9, Côn Sơn - Kiếp Bạc đón gần 120.000 lượt khách, tăng 118% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng ngày 27.9, lượng khách đạt khoảng 60.000 lượt.

Lễ hội diễn ra từ ngày 26.9 đến 4.10, kết hợp các hoạt động tưởng niệm 726 năm ngày mất của Anh hùng dân tộc Trần Hưng Đạo và 584 năm ngày mất của Danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi. Các nghi lễ truyền thống và hoạt động trình diễn hầu thánh góp phần thu hút đông đảo người dân, du khách.

Thêm trải nghiệm, mở rộng hành trình khám phá

Bên cạnh các nghi lễ truyền thống, Lễ hội Côn Sơn - Kiếp Bạc mùa Thu 2026 có những thay đổi trong cách tổ chức, hướng tới không gian mở và tăng cơ hội tham gia cho cộng đồng. Khu vực khai hội được bố trí khoảng 5.000 chỗ ngồi, trong đó 2.500 vị trí dành riêng cho người dân và du khách tự do tham dự.

Công nghệ số cũng được đưa vào hỗ trợ khách tham quan. Thông qua mã QR tích hợp trên nền tảng Smart Hải Phòng, du khách có thể tra cứu sơ đồ khu vực, chương trình lễ hội, phương án phân luồng giao thông, bãi đỗ xe và thông tin về nguồn gốc sản phẩm OCOP, làng nghề.

Tại khu vực đền Kiếp Bạc, Tuần Văn hóa, Du lịch và Xúc tiến thương mại bổ sung nhiều hoạt động trải nghiệm. Du khách có thể xem múa rối nước tại hồ Kiếp Bạc, thưởng thức các chương trình nghệ thuật, thử làm gốm, viết thư pháp, pha và thưởng trà sen, trà cúc... Những hoạt động này giúp chuyến đi có thêm nội dung khám phá, đồng thời tạo cơ hội để sản phẩm văn hóa và đặc sản địa phương tiếp cận khách tham quan.

Tuy vậy, lượng khách tăng cao trong mùa lễ hội mới phản ánh sức hút ở một thời điểm nhất định. Để giữ chân du khách lâu hơn, điểm đến cần tiếp tục cải thiện chất lượng thuyết minh, dịch vụ và khả năng kết nối giữa các địa điểm, giúp khách hiểu rõ hơn câu chuyện lịch sử, văn hóa của vùng di sản.

Từ mùa lễ hội đến sản phẩm du lịch quanh năm

Sau dấu mốc trở thành Di sản thế giới, Côn Sơn - Kiếp Bạc có thêm cơ hội thu hút du khách quanh năm, thay vì chủ yếu tập trung vào mùa lễ hội. Việc kết nối các điểm di sản tại Hải Phòng với Quảng Ninh và Bắc Ninh có thể giúp doanh nghiệp lữ hành xây dựng tour liên tỉnh, gắn tham quan di tích với tìm hiểu Phật giáo Trúc Lâm, lịch sử Đại Việt và văn hóa địa phương.

Định hướng này cũng đặt ra yêu cầu phối hợp giữa các địa phương theo tinh thần “Di sản chung - Tầm nhìn chung - Trách nhiệm chung”, từ bảo tồn cảnh quan, môi trường đến phát huy giá trị văn hóa. Khi các điểm đến được kết nối thành tuyến tham quan hợp lý, du khách có thêm lựa chọn, còn mỗi di tích có cơ hội phát huy thế mạnh riêng.

Việc đưa sản phẩm OCOP, nông sản và hàng thủ công truyền thống vào không gian lễ hội cũng mở thêm cơ hội để người dân tham gia chuỗi giá trị du lịch...

Danh hiệu UNESCO tạo thêm vị thế cho Côn Sơn - Kiếp Bạc, nhưng sức hút lâu dài phụ thuộc vào cách chuyển hóa giá trị di sản thành trải nghiệm thực tế. Bảo tồn cảnh quan, giữ gìn bản sắc, nâng chất lượng dịch vụ và mở rộng liên kết vùng sẽ là những yếu tố quan trọng để nơi đây trở thành điểm đến hấp dẫn ngoài mùa lễ hội.