Chuyển đổi số - động lực mới nâng tầm phát triển du lịch Việt Nam

VHO - Trong kỷ nguyên số, công nghệ đang trở thành một trong những động lực quan trọng làm thay đổi phương thức quản trị, mô hình kinh doanh và trải nghiệm của du khách.

Với du lịch, lĩnh vực có mức độ tương tác cao giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, người dân, điểm đến và du khách, chuyển đổi số đang mở ra phương thức vận hành mới dựa trên dữ liệu, kết nối và khả năng cung cấp dịch vụ theo nhu cầu.

Chủ trương lớn và những thay đổi trong quản trị

Chuyển đổi số không chỉ ở việc số hóa quy trình hay đưa một số hoạt động lên môi trường trực tuyến. Giá trị lớn hơn nằm ở khả năng tạo ra những thay đổi cụ thể trong quản lý, điều hành, kinh doanh, quảng bá và phục vụ du khách.

Thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước, đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam đã từng bước triển khai chuyển đổi số trên nhiều lĩnh vực.

Hệ thống dữ liệu được xây dựng, các nền tảng số được đưa vào vận hành, điểm đến được số hóa, hoạt động quảng bá được mở rộng trên môi trường trực tuyến, qua đó tạo nền tảng cho phương thức quản trị du lịch hiện đại hơn.

Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22.8.2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới tiếp tục đặt yêu cầu phát triển du lịch dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Từ đó hình thành hệ sinh thái du lịch thông minh, kết nối dữ liệu, nền tảng, dịch vụ và các chủ thể trong chuỗi giá trị du lịch.

Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là “đột phá quan trọng hàng đầu”, tạo động lực đổi mới phương thức quản trị và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Đối với du lịch, yêu cầu này được cụ thể hóa bằng việc đổi mới phương thức quản lý, nâng cao chất lượng dịch vụ, phát triển sản phẩm, tăng cường kết nối và cải thiện trải nghiệm của du khách.

Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam xác định chuyển đổi số phải được tích hợp vào từng khâu của hoạt động du lịch. Cơ quan quản lý nhà nước, địa phương, doanh nghiệp, khu điểm du lịch và du khách cần được kết nối trong cùng một hệ sinh thái số, qua đó hình thành dòng dữ liệu phục vụ quản lý, kinh doanh và cung cấp dịch vụ.

Một trong những nền tảng quan trọng của quá trình này là Cơ sở dữ liệu Du lịch Việt Nam, với các cơ sở dữ liệu thành phần về doanh nghiệp lữ hành, hướng dẫn viên, cơ sở lưu trú, khu điểm du lịch...

Việc xây dựng và chuẩn hóa dữ liệu tạo điều kiện để cơ quan quản lý cập nhật, tổng hợp, phân tích và chia sẻ thông tin nhanh hơn, đồng thời từng bước chuyển phương thức quản lý sang dựa trên dữ liệu.

Cùng với đó là hệ thống phần mềm báo cáo thống kê du lịch, các phần mềm quản lý chuyên ngành và hệ thống dashboard phục vụ quản lý nhà nước.

Đặc biệt, nền tảng “Quản trị và Kinh doanh du lịch” được xác định là một trong những nền tảng số dùng chung quốc gia theo Quyết định số 1132/QĐ-TTg ngày 24.6.2026 của Thủ tướng Chính phủ.

Nền tảng được xây dựng nhằm hình thành hạ tầng dữ liệu lõi của ngành Du lịch, hỗ trợ chuyển phương thức quản lý từ hành chính sang quản trị bằng dữ liệu, đồng thời kết nối hoạt động kinh doanh trên môi trường số.

Giá trị của dữ liệu ở khả năng được kết nối, chia sẻ và khai thác để tạo ra giá trị mới. Nghị quyết 26-NQ/TW cũng đặt yêu cầu xây dựng cơ sở dữ liệu du lịch quốc gia theo hướng kết nối giữa cơ quan quản lý Trung ương, địa phương và doanh nghiệp, từng bước tích hợp với nền tảng dữ liệu quốc gia dùng chung, đồng thời bảo đảm an ninh, an toàn dữ liệu và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Công nghệ tạo ra trải nghiệm du lịch thuận tiện hơn

Chuyển đổi số chỉ tạo ra giá trị khi công nghệ được chuyển hóa thành những tiện ích cụ thể cho du khách, doanh nghiệp và điểm đến.

Trong thời gian qua, nhiều giải pháp số đã được Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam triển khai, tiêu biểu như hệ thống vé điện tử “trực tuyến - liên thông - đa phương thức”, hệ thống thuyết minh đa phương tiện, Thẻ Việt - Thẻ du lịch thông minh và ứng dụng Du lịch Việt Nam - Vietnam Travel.

Các giải pháp này đang thay đổi cách du khách tiếp cận điểm đến. Thông tin, dịch vụ và tiện ích được đưa lên môi trường số; điểm tham quan có thêm công cụ quản lý, cung cấp thông tin và nâng cao chất lượng phục vụ.

Công nghệ cũng mở rộng khả năng thiết kế trải nghiệm. Vé điện tử giúp rút ngắn thao tác tại điểm tham quan. Bản đồ số hỗ trợ du khách tìm kiếm và lựa chọn dịch vụ.

Hệ thống thuyết minh đa ngôn ngữ giúp tiếp cận giá trị văn hóa thuận tiện hơn. Những hình thức trải nghiệm trực tuyến và tương tác số mở rộng không gian khám phá điểm đến ngay cả trước khi du khách đặt chân tới Việt Nam.

Theo định hướng của Nghị quyết 26-NQ/TW, các mô hình số hóa sẽ tiếp tục được phát triển nhằm tối ưu hóa vận hành, nâng cao trải nghiệm tại khu, điểm du lịch; phát triển nền tảng số du lịch quốc gia tích hợp đa dịch vụ, đa tiện ích và tăng cường ứng dụng công nghệ mới trong phát triển sản phẩm, quản trị điểm đến.

Trên thực tế, chuyển đổi số đang tạo nên một chuỗi trải nghiệm liền mạch hơn. Du khách có thể tìm kiếm thông tin, lựa chọn điểm đến, mua vé, tham quan, tìm hiểu giá trị văn hóa và sử dụng dịch vụ trên môi trường số. Công nghệ vì vậy đang tác động trực tiếp tới chất lượng trải nghiệm và khả năng tiếp cận dịch vụ du lịch.

Doanh nghiệp và địa phương cần làm chủ công nghệ

Một hệ sinh thái số chỉ vận hành hiệu quả khi các chủ thể cùng tham gia và có đủ năng lực khai thác dữ liệu, nền tảng.

Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam đã tăng cường các chương trình tập huấn, hướng dẫn về chuyển đổi số cho địa phương, doanh nghiệp và các chủ thể hoạt động trong lĩnh vực du lịch. Nội dung tập trung vào nhận thức, kỹ năng khai thác nền tảng số, ứng dụng dữ liệu và công nghệ trong quản lý, kinh doanh, quảng bá và phục vụ khách.

Các chương trình này góp phần kết nối hệ thống quản lý nhà nước với địa phương và doanh nghiệp, đồng thời nâng cao khả năng khai thác những nền tảng số dùng chung. Khi dữ liệu được chuẩn hóa và các hệ thống có khả năng liên thông, nguồn lực đầu tư cho chuyển đổi số sẽ được sử dụng hiệu quả hơn, hạn chế tình trạng phát triển riêng lẻ, thiếu kết nối.

Đây cũng là điều kiện để doanh nghiệp du lịch nâng cao năng lực cạnh tranh. Dữ liệu về khách hàng, thị trường và hành vi tiêu dùng có thể hỗ trợ doanh nghiệp xác định nhu cầu, xây dựng sản phẩm, điều chỉnh dịch vụ và tiếp cận khách hàng phù hợp hơn.

Dữ liệu mở rộng không gian quảng bá du lịch Việt Nam

Quảng bá, xúc tiến du lịch đang là lĩnh vực hưởng lợi rõ nét từ công nghệ và dữ liệu. Trong môi trường số, hoạt động quảng bá có khả năng tiếp cận du khách theo từng thị trường, nhóm khách và nhu cầu trải nghiệm.

Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam đang từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu thị trường, tăng cường thu thập thông tin về khách du lịch nhằm hiểu rõ hơn nhu cầu, thị hiếu, hành vi và xu hướng của từng thị trường.

Dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo ngày càng trở thành công cụ quan trọng trong phân tích thị trường, nhận diện xu hướng và hỗ trợ quản trị điểm đến.

Nghị quyết 26-NQ/TW cũng đặt dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo vào quá trình tiếp cận thị trường, quản trị điểm đến, đổi mới quảng bá và xúc tiến theo hướng số hóa, chuyên nghiệp, thống nhất và có trọng tâm.

Với du lịch Việt Nam, đây là thay đổi có ý nghĩa lớn. Thị trường quốc tế ngày càng phân hóa, nhu cầu trải nghiệm ngày càng đa dạng, trong khi khả năng tiếp cận thông tin của du khách ngày càng phụ thuộc vào nền tảng số. Khai thác tốt dữ liệu sẽ giúp hoạt động xúc tiến tiến gần hơn tới nhu cầu thực tế của từng nhóm khách.

Vietnam.travel - cửa ngõ số đưa Việt Nam ra thế giới

Trong hệ sinh thái quảng bá số, website vietnam.travel của Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam giữ vai trò là “cửa ngõ số” đưa hình ảnh du lịch Việt Nam đến với thị trường quốc tế.

Mục tiêu đặt ra không dừng ở việc cung cấp thông tin. Vietnam.travel được định hướng trở thành nền tảng quảng bá, xúc tiến du lịch quốc gia lấy du khách làm trung tâm, kết hợp thông tin điểm đến với cảm hứng trải nghiệm, câu chuyện văn hóa cùng những sản phẩm và dịch vụ đặc sắc.

Website đã được đổi mới theo hướng tăng cường dữ liệu, cá nhân hóa nội dung và kết nối với hệ sinh thái du lịch trong nước. Vietnam.travel đã bổ sung 10 ngôn ngữ của các thị trường trọng điểm, đồng thời đổi mới giao diện, chức năng và nội dung quảng bá, hướng tới cung cấp những giá trị và trải nghiệm phù hợp với xu hướng du lịch quốc tế.

Các tiện ích liên kết đặt phòng, đặt vé máy bay, mua vé tham quan và tour 360 độ cũng được định hướng tích hợp, giúp du khách thuận tiện hơn trong quá trình tìm hiểu, lựa chọn và chuẩn bị cho chuyến đi.

Cách tiếp cận này đặt công nghệ vào vị trí kết nối giữa hình ảnh điểm đến và trải nghiệm thực tế. Du khách có thêm công cụ để hình dung Việt Nam, lựa chọn sản phẩm phù hợp và chuẩn bị tốt hơn trước khi đến.

Tạo giá trị bằng công nghệ

Những nền tảng đã được xây dựng đang tạo nên một hệ sinh thái số bao phủ nhiều khâu của chuỗi giá trị du lịch: Dữ liệu phục vụ quản lý, nền tảng hỗ trợ doanh nghiệp, công nghệ hỗ trợ điểm đến, tiện ích phục vụ du khách, dữ liệu phục vụ xúc tiến và nền tảng đưa thương hiệu du lịch Việt Nam ra thế giới.

Giá trị quan trọng nhất chính là sự thay đổi trong phương thức vận hành. Công nghệ không còn được nhìn nhận như một công cụ hỗ trợ, mà đang trở thành nền tảng để đổi mới quản trị và tạo ra giá trị mới.

Trong giai đoạn phát triển mới, khi du lịch Việt Nam hướng tới tăng trưởng cao, đồng thời nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh, yêu cầu này càng trở nên rõ ràng. Chuyển đổi số phải gắn với hiệu quả thực tế, với năng lực quản trị và với chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp, du khách.

Thời gian tới, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam tiếp tục triển khai chuyển đổi số theo hướng đồng bộ, thực chất và tạo giá trị, bám sát Nghị quyết 57-NQ/TW và Nghị quyết 26-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Trọng tâm là xây dựng hệ sinh thái chuyển đổi số theo mô hình 1+1+34+N (gồm Bộ VHTTDL, Bộ Công an, 34 địa phương cùng các bộ, ngành, doanh nghiệp và tổ chức liên quan).

Cùng với đó là hoàn thiện, kết nối và khai thác các cơ sở dữ liệu; phát triển nền tảng số dùng chung; mở rộng số hóa điểm đến, dịch vụ du lịch; tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và công nghệ mới trong phân tích thị trường, dự báo xu hướng và hỗ trợ ra quyết định.

Năng lực chuyển đổi số của địa phương và doanh nghiệp cũng sẽ tiếp tục được nâng cao, cùng với việc tăng cường liên thông giữa các chủ thể trong chuỗi giá trị du lịch.

Hoạt động xúc tiến, quảng bá sẽ gắn chặt hơn với dữ liệu thị trường, phân tích hành vi và cá nhân hóa nội dung, hướng nguồn lực tới đúng thị trường, đúng nhóm khách và đúng nhu cầu.

Mục tiêu cuối cùng của chuyển đổi số du lịch nằm ở những kết quả có thể nhận diện và đo lường: Quản lý nhanh hơn, dữ liệu chính xác hơn, doanh nghiệp vận hành hiệu quả hơn, điểm đến phục vụ thuận tiện hơn, du khách có trải nghiệm tốt hơn và hoạt động quảng bá tiếp cận đúng đối tượng hơn.

Đó cũng là yêu cầu được đặt ra trong Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026 với chủ đề “Từ kiến trúc, nền tảng, dữ liệu đến kết quả thực chất, nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia”.

Với ngành Du lịch, chuyển đổi số cần được đánh giá bằng giá trị thực tế tạo ra cho quản trị, điều hành, doanh nghiệp, người dân và du khách.

Khi dữ liệu trở thành nền tảng, công nghệ trở thành công cụ vận hành và con người vẫn giữ vị trí trung tâm, chuyển đổi số sẽ tạo thêm năng lực cho du lịch Việt Nam phát triển theo hướng hiện đại, thông minh, xanh, cạnh tranh và có giá trị gia tăng cao trong kỷ nguyên mới.