Những giải pháp đột phá để du lịch tăng trưởng hai con số

VHO - Để duy trì tăng trưởng nhanh trong những tháng cuối năm 2026 và hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2027 - 2030, ngành Du lịch xác định hàng loạt giải pháp từ hoàn thiện chính sách, mở rộng thị trường, phát triển sản phẩm đến chuyển đổi số, tăng trưởng xanh và nâng cao chất lượng điểm đến.

Mở rộng “cánh cửa” thị trường quốc tế

Kịch bản phát triển ngành Du lịch gắn với mục tiêu tăng trưởng “2 con số” do Bộ VHTTDL ban hành ngày 10.9 đặt mục tiêu phấn đấu đón 25 - 27 triệu lượt khách quốc tế năm 2026, hướng tới 50 triệu lượt khách quốc tế vào năm 2030 và phát triển bền vững trong giai đoạn 2027 - 2030.

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Bộ VHTTDL đề xuất ba nhóm nhiệm vụ, giải pháp theo các mốc thời gian: trước mắt trong năm 2026, trung hạn giai đoạn 2027 - 2030 và các giải pháp dài hạn nhằm duy trì liên tục mục tiêu tăng trưởng của ngành.

Một trong những nhóm giải pháp trước mắt là tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách phát triển du lịch theo hướng kiến tạo phát triển; sửa đổi, bổ sung Luật Du lịch năm 2017 và hệ thống pháp luật liên quan. Cùng với đó là sửa đổi Quyết định số 49/2018/QĐ-TTg về thành lập, phê duyệt Điều lệ tổ chức và hoạt động của Quỹ hỗ trợ phát triển du lịch.

Trong bối cảnh các yếu tố quốc tế có thể tác động đến dòng khách, ngành Du lịch đề xuất rà soát, bổ sung các chính sách giảm tác động của xung đột Trung Đông.

Một hướng đi được đặt ra là tiếp tục hoàn thiện chính sách thị thực, trong đó nghiên cứu mở rộng miễn thị thực đơn phương, thị thực tại cửa khẩu, thị thực quá cảnh ít nhất 72 giờ và xử lý thị thực điện tử trong 24 giờ.

Cùng với thị thực, năng lực kết nối hàng không cũng được đặt vào nhóm giải pháp quan trọng.

Ngành Du lịch đề xuất đẩy mạnh đàm phán, ký kết và mở rộng các hiệp định hàng không “Bầu trời mở” (Open Skies), tăng khả năng tiếp cận quốc tế, hỗ trợ phát triển đường bay trực tiếp tới các thị trường trọng điểm, giảm rủi ro gián đoạn kết nối do xung đột Trung Đông và biến động giá dầu.

Cơ chế quản lý các dịch vụ phục vụ du lịch cũng được đặt ra theo hướng phù hợp hơn với nhu cầu mới, gồm du lịch đêm, du lịch chăm sóc sức khỏe, du lịch chữa bệnh, du lịch mua sắm...

Ngành Du lịch đồng thời đề xuất xây dựng, triển khai chương trình kích cầu du lịch quốc gia, thành lập các văn phòng xúc tiến du lịch Việt Nam tại nước ngoài và tạo điều kiện thuận lợi về thủ tục cho khách tham dự hội nghị, hội thảo quốc tế tại Việt Nam.

Hút khách đến, kéo dài thời gian ở lại

Xúc tiến, quảng bá và cơ cấu lại thị trường khách quốc tế tiếp tục là một trọng tâm. Ngành Du lịch đề xuất bố trí nguồn kinh phí cho xúc tiến du lịch quốc gia, tập trung khai thác các thị trường gần, có khả năng phục hồi nhanh và quy mô lớn như Đông Bắc Á, Đông Nam Á, Ấn Độ, châu Á - Thái Bình Dương để bù đắp sự sụt giảm từ các thị trường xa.

Ở thị trường nội địa, các gói kích cầu với sản phẩm ngắn ngày, chi phí hợp lý, linh hoạt sẽ được chú trọng, hướng tới thu hút những người có nhu cầu đi nước ngoài chuyển hướng sang các điểm đến, sản phẩm và dịch vụ cao cấp trong nước.

Song song với việc mở rộng lượng khách, ngành Du lịch đặt yêu cầu nâng chất lượng tăng trưởng. Giai đoạn 2027 - 2030 sẽ tập trung nâng mức chi tiêu bình quân và thời gian lưu trú, tăng tỉ lệ khách quốc tế quay trở lại Việt Nam, phát triển các phân khúc khách có khả năng chi tiêu cao, lưu trú dài ngày.

Giảm tính mùa vụ, đa dạng hóa thị trường và sản phẩm cũng được xác định là giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả, giá trị gia tăng và tính bền vững của tăng trưởng.

Một trong những điểm nổi bật trong nhóm giải pháp trung hạn là yêu cầu thúc đẩy chuyển đổi số, hình thành hệ sinh thái du lịch thông minh đồng bộ, thống nhất.

Ngành Du lịch dự kiến ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong xúc tiến, quảng bá và phân tích thị trường; khai thác dữ liệu lớn (Big Data) về khách du lịch để phục vụ quản lý và dự báo xu hướng. Hệ thống dự báo, cảnh báo biến động thị trường theo thời gian thực cũng được đặt ra nhằm hỗ trợ công tác chỉ đạo, điều hành.

Các nền tảng số dùng chung như ứng dụng Quản trị và kinh doanh du lịch, ứng dụng Du lịch Việt Nam - Vietnam Travel, hệ thống Cơ sở dữ liệu ngành du lịch sẽ tiếp tục được triển khai.

Mục tiêu là hình thành nền tảng dữ liệu dùng chung, tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan quản lý Trung ương, địa phương, điểm đến và doanh nghiệp, qua đó nâng cao hiệu quả quản trị và năng lực cạnh tranh của ngành.

Cùng với chuyển đổi số, ngành Du lịch cũng sẽ hoàn thiện hệ thống thống kê, phối hợp với Cục Thống kê áp dụng Tài khoản vệ tinh du lịch để tính toán, công bố số liệu và đánh giá đầy đủ đóng góp của du lịch trong nền kinh tế.

Hình thành những trung tâm du lịch có sức cạnh tranh cao

Trong dài hạn, ngành Du lịch đặt vấn đề phát triển theo hướng hình thành các trung tâm, cực tăng trưởng có sức cạnh tranh cao.

Ba cực tăng trưởng được xác định là Hà Nội, Đà Nẵng và TP.HCM. Bên cạnh đó, Phú Quốc được định hướng phát triển thành trung tâm nghỉ dưỡng biển cao cấp. Đồng thời với đó là hoàn thiện hệ thống hạ tầng cảng biển du lịch, cửa ngõ quốc tế, hành lang du lịch liên vùng, ga đường sắt du lịch và các trung tâm hội nghị - triển lãm.

Về sản phẩm, ngành sẽ tập trung thu hút phân khúc khách quốc tế chi tiêu cao, lưu trú dài ngày; mở rộng thị trường MICE, chăm sóc sức khỏe, golf, thể thao, du lịch cộng đồng, du lịch nông thôn gắn với OCOP.

Du lịch cũng được đặt trong mối liên kết với công nghiệp văn hóa, điện ảnh, âm nhạc, ẩm thực và kinh tế di sản, qua đó mở rộng không gian phát triển và gia tăng giá trị từ các sản phẩm du lịch.

Một hướng đi khác được đặt ra là chủ động đăng cai các hội nghị, sự kiện quy mô khu vực và quốc tế về kinh tế, âm nhạc, điện ảnh, thể thao, văn hóa để thu hút khách, hỗ trợ phát triển sản phẩm và nâng cao vị thế của Việt Nam.

Ngành Du lịch cũng đề xuất xây dựng cơ chế hợp tác công - tư để xúc tiến đưa các sự kiện thể thao, nghệ thuật lớn về các trung tâm thể thao, triển lãm trong nước.

Hoạt động xúc tiến, quảng bá sẽ được nâng lên quy mô dài hạn, trong đó xây dựng quy định khung về Văn phòng xúc tiến du lịch Việt Nam ở nước ngoài, triển khai các chiến dịch xúc tiến quy mô lớn và dài hạn, đồng thời thu hút các đoàn làm phim, nhà sản xuất nội dung quốc tế quảng bá điểm đến Việt Nam.

Tăng trưởng xanh, quản trị điểm đến bằng dữ liệu

Cùng với mục tiêu tăng trưởng nhanh, ngành Du lịch đặt yêu cầu chuyển đổi số toàn diện trong quản lý, marketing và trải nghiệm khách du lịch; phát triển du lịch theo hướng tăng trưởng xanh, bền vững, giảm phát thải và xây dựng các Trung tâm điều hành du lịch thông minh tại những địa phương trọng điểm.

Nguồn lực doanh nghiệp và cộng đồng cũng được xem là một phần quan trọng trong chuỗi giá trị du lịch.

Kịch bản đặt ra việc xây dựng cơ chế kết nối chuỗi giá trị giữa lữ hành, vận chuyển, lưu trú, thương mại, tài chính và công nghệ; thành lập, vận hành Hội đồng kỹ năng nghề du lịch quốc gia; phát huy vai trò của doanh nghiệp và cộng đồng dân cư trong bảo tồn tài nguyên, phát triển du lịch cộng đồng.

Ở cấp độ quản lý điểm đến, ngành Du lịch sẽ tăng cường kiểm soát chất lượng dịch vụ, an toàn thực phẩm; ứng dụng công nghệ trong quản lý sức chứa, phân luồng khách, kiểm soát tình trạng quá tải cục bộ; xây dựng hệ thống cảnh báo sớm và cơ chế ứng phó khủng hoảng du lịch.

Cập nhật kịch bản theo từng quý

Một điểm quan trọng trong tổ chức thực hiện là kịch bản tăng trưởng sẽ được theo dõi, đánh giá hằng quý. Khi tốc độ tăng trưởng khách du lịch hoặc tổng thu từ du lịch thấp hơn kịch bản đề ra, ngành sẽ chủ động cập nhật kịch bản và kiến nghị giải pháp phù hợp.

Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam được giao chủ trì tiếp nhận và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ, phối hợp với các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ và địa phương theo dõi, đôn đốc, kiểm tra.

Cơ quan này cũng phải theo dõi sát kết quả đón khách quốc tế, khách nội địa và tổng thu từ du lịch hằng tháng; định kỳ hằng quý tổng hợp, báo cáo Bộ trưởng và gửi Bộ Tài chính để tổng hợp, báo cáo Chính phủ.

Đối với các địa phương, đặc biệt 11 địa phương trọng điểm du lịch (TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng, Khánh Hòa, Quảng Ninh, Ninh Bình, Huế, An Giang, Lào Cai, Hải Phòng và Lâm Đồng), yêu cầu đặt ra là chủ động rà soát, cập nhật kịch bản tăng trưởng khách gắn với kịch bản tăng trưởng GRDP được giao.

Các địa phương này cũng sẽ xây dựng giải pháp đột phá, dồn lực cho các quý còn lại, phấn đấu hoàn thành chỉ tiêu và báo cáo định kỳ hằng quý.

Từ mở rộng chính sách thị thực, tăng năng lực hàng không, cơ cấu lại thị trường đến phát triển sản phẩm mới, ứng dụng AI, xây dựng hệ sinh thái dữ liệu, hình thành các cực tăng trưởng và đưa các sự kiện quốc tế về Việt Nam, Kịch bản phát triển ngành Du lịch đã đặt ra một hệ thống giải pháp khá toàn diện.

Điểm quan trọng là các giải pháp được thiết kế không chỉ để tạo sức bật trong năm 2026 mà còn hướng tới thay đổi chất lượng tăng trưởng, nâng sức cạnh tranh và duy trì mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2027 - 2030.