Hưng Yên: Tìm lại thời vang bóng

VHO- Từng được ví như “Tiểu Tràng An” với thương cảng cổ sầm uất nhất xứ Đàng Ngoài vào thế kỷ 16-17 qua câu ca “Thứ nhất Kinh Kỳ, thứ nhì Phố Hiến”. Nhưng giờ đây, Phố Hiến (Hưng Yên) vẫn lặng lẽ ôm giữ những dấu tích lịch sử xưa cũ, Hưng Yên tụt lại giữa cuộc chạy đua phát triển du lịch, văn hóa so với các tỉnh bạn Quảng Ninh, Ninh Bình, Hà Nội,... Làm sao để vùng đất từng “vang bóng một thời” bứt tốc trở thành điểm sáng thu hút khách du lịch?

Phố Hiến liệu có còn đứng “thứ nhì”?

Sở hữu hơn 1.800 di tích, trong đó có 2 khu di tích được xếp hạng cấp quốc gia đặc biệt, 172 di tích, cụm di tích được xếp hạng cấp quốc gia, 250 di tích được xếp hạng cấp tỉnh cùng hàng ngàn tài liệu, hiện vật, cổ vật có giá trị, Hưng Yên đã khẳng định bề dày lịch sử văn hóa lâu đời mang đặc trưng của vùng đồng bằng sông Hồng. Bên cạnh hơn 400 lễ hội truyền thống đặc sắc, Hưng Yên còn là một trong những cái nôi của nhiều loại hình văn hóa nghệ thuật đặc sắc như hát trống quân, ca trù, chèo; đi kèm là nhiều làng nghề có khả năng khai thác phát triển du lịch như đúc đồng Lộng Thượng, chạm bạc Huệ Lai, làm hương xạ thôn Cao, trồng cây cảnh và hoa Văn Giang, làm đó xã Thủ Sỹ… Cùng với đó là nhiều đặc sản nổi tiếng như nhãn lồng, gà Đông Tảo, chè sen long nhãn, bún thang lươn, bánh cuốn Phú Thị, bánh răng bừa Phụng Công...

Đông Đô Quảng Hội- Thiên Hậu cung, nơi minh chứng cho thời kỳ hưng thịnh của Phố Hiến xưa

Với tiềm năng sẵn có dồi dào như vậy, việc du lịch Hưng Yên chưa thực sự tỏa sáng, thậm chí có phần lép vế so với các tỉnh bạn Quảng Ninh, Hải Phòng, Ninh Bình,… là điều khiến không ít người cảm thấy thắc mắc. Và Phố Hiến, một thời xưa lừng lẫy cũng không còn giữ được vị trí "thứ nhì" nữa. 

Trao đổi với báo Văn Hóa, bà Nguyễn Thị Thu Hà, Giám đốc điều hành công ty du lịch Tầm Nhìn Việt cho rằng Hưng Yên còn thiếu và yếu về nhiều thứ: “Hưng Yên thiếu từ cơ sở hạ tầng đến định hướng quy hoạch về du lịch bền vững. Hiện nay, mặc dù việc xúc tiến du lịch đã được đẩy mạnh nhưng dường như Hưng Yên vẫn còn “đơn thương độc mã”, chưa có sự đồng hành của các công ty lữ hành và các nhà đầu tư”.

Theo bà Hà, cần có sự kết nối, hỗ trợ của các “đầu mối” công ty lữ hành và phát triển sản phẩm du lịch tại địa phương, đào tạo nguồn nhân lực, giới thiệu điểm đến. “Chỉ có những doanh nghiệp cung cấp sản phẩm mới có thể thấu hiểu rõ nhất về sản phẩm của họ”, bà Hà nói.

Đồng quan điểm này, ông Ngô Quốc Vinh, Giám đốc công ty TNHH Dịch vụ Lữ hành và Sự kiện F nhận định: “Du lịch Hưng Yên còn gặp nhiều hạn chế, nhất là hệ thống cơ sở lưu trú, nhà hàng, khu vui chơi giải trí còn quá yếu. Nhà hàng, khách sạn là điều vô cùng quan trọng để phục vụ du lịch. Khi du khách muốn đến tham quan, du lịch tại địa phương mà các dịch vụ đi kèm không đảm bảo thì rất khó để thuyết phục họ quay lại”.

Gà Đông Tảo là một thương hiệu nổi tiếng của Hưng Yên, nhưng lại chưa phát huy được hết hiệu quả do thiếu sự liên kết giữa trại cung ứng với nhà hàng. “Du khách tới trại gà tham quan, trải nghiệm, muốn mua gà tươi để chế biến và thưởng thức tại nơi, hoặc một nhà hàng gần đó nhận phục vụ nhưng không có. Bên cạnh đó, khâu giới thiệu sản phẩm tại các điểm du lịch cũng chưa được chú trọng”, ông Vinh nhận xét.

Hay như tại các nhà vườn trồng cam, mới chỉ đóng gói sản phẩm cam tươi, bảo quản ngắn ngày. Việc phục vụ khách mua mang về cũng chưa thực sự chuyên nghiệp. Người dân cần tìm cách đa dạng hóa sản phẩm của mình như: sản xuất cam lát sấy khô, vỏ cam sấy, nước cốt cam, tinh dầu hoa cam, các sản phẩm làm đẹp từ cam… để dễ dàng vận chuyển và bảo quản dài ngày, tránh phụ thuộc vào mùa vụ.

Đền Mẫu ở trung tâm thành phố là một trong những điểm du lịch văn hóa tâm linh nổi tiếng của Hưng Yên

Theo ông Vinh, Hưng Yên có thế mạnh về sản phẩm nông nghiệp nên cần có sự định hướng, quy hoạch để phát triển du lịch gắn với nông nghiệp, du lịch sinh thái, du lịch xanh, du lịch cộng đồng; thực hiện tốt hơn mô hình OCOP (mỗi làng một sản phẩm). Đồng thời, hình thành các điểm tập trung giới thiệu các sản phẩm nông sản, đặc sản địa phương.

Hướng đi nào cho du lịch Hưng Yên để bứt tốc trong cuộc đua du lịch?

Theo chia sẻ của bà Nguyễn Thị Thu Hà, công ty Tầm Nhìn Việt đã khai thác du lịch nông nghiệp từ lâu và hoạt động tốt, chỉ cần chờ dịch bệnh trên toàn cầu được kiểm soát để đưa du khách quốc tế trở lại khám phá nền nông nghiệp và các điểm đến Việt Nam. “Chúng tôi nghiên cứu kỹ các thị trường, khách du lịch cần điều gì để đáp ứng và cung cấp cho họ cái đó. Thường thì họ đã quen với những thứ hiện đại và có phần cảm thấy nhàm chán với điều đó, họ sẽ muốn thoát khỏi thế giới hiện đại và được quay trở lại đắm chìm với thế giới hoang sơ hay những nền văn hóa khác biệt, mang đậm nét dân tộc và địa phương”.

“Chuyến trải nghiệm của khách có thể là đạp xe quanh làng, trò chuyện với các cựu chiến binh hay các bô lão trong thôn, ngồi uống rượu trắng với bà con địa phương trong đám cưới hoặc thậm chí là trải nghiệm và tìm hiểu về phong tục về đám ma ở Việt Nam. Tức là đi đến đâu thì trải nghiệm đến đấy. Đó là những gì mà chúng tôi đang khai thác và sẽ khai thác cho khách du lịch”, bà Hà nói.

Hiện nay, cả khách nội địa và quốc tế có nhu cầu đi xa khỏi những thành phố lớn, phát triển hiện đại mà muốn tìm tới các điểm đến thân thiện môi trường và du lịch bền vững, du lịch xanh. Vì thế, một vùng đất giàu truyền thống, hệ thống di tích lịch sử- văn hóa dày đặc, một vùng đất bình yên, chưa bị ảnh hưởng bởi du lịch hiện đại, chưa có những tòa khách sạn cao sừng sững, những khu ẩm thực nhộn nhịp Hưng Yên rất dễ để thu hút những đối tượng khách du lịch này.

Đại diện một số doanh nghiệp du lịch cho rằng Hưng Yên nên tập trung phát triển những điểm mạnh sẵn có, cụ thể là phát triển du lịch tâm linh. Rồi từ đó mới  xây dựng song song, dần dần phát triển các loại hình du lịch mới như du lịch nông nghiệp, du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng hay du lịch y tế (du lịch sức khỏe). Phát triển du lịch đường sông, gắn với tuyến sông Hồng, kết nối với Hà Nội, khôi phục lại thương cảng xưa Phố Hiến cũng là ý kiến được đại diện nhiều hãng lữ hành gợi ý.

Tuy nhiên, nếu tập trung vào du lịch tâm linh, Hưng Yên sẽ gặp nhiều thách thức khi cạnh tranh với các tỉnh bạn đang rất mạnh về loại hình du lịch văn hóa tâm linh. “Không dễ dàng gì để Hưng Yên có thể cạnh tranh được với chùa Hương (Hà Nội), Bái Đính (Ninh Bình), Tam Chúc (Hà Nam),... Tôi cho rằng du lịch tâm linh ở Hưng Yên chỉ nên là phần phụ, còn lại nên tập trung phát triển du lịch nông nghiệp”, bà Hà cho biết.

Hưng Yên sở hữu kho tàng di sản văn hóa đặc sắc

Một vùng đất được thiên nhiên ưu đãi, chưa có dấu hiệu bị “du lịch hóa”, người dân thân thiện, mến khách thì yếu tố con người sẽ là điều mà Hưng Yên cần tập trung chú trọng tại thời điểm này. “Muốn đi nhanh hãy đi một mình, muốn đi xa thì phải đi cùng nhau”. Để tiến xa trên con đường xây dựng, phát triển du lịch, Hưng Yên cần có cánh tay hỗ trợ của các cấp quản lý, từ phía các nhà đầu tư, các công ty lữ hành và các hợp tác xã tại địa phương.

Phát triển du lịch không phải là câu chuyện “ngày một ngày hai”, mà là cả một quãng đường 5-10 năm và dài hơn thế nữa. Nhưng cũng không phải là 5 năm, 10 năm vẫn không thay đổi mấy như Hưng Yên hiện nay. Với các tố chất sẵn có, Hưng Yên cần tập trung đào tạo nguồn nhân lực du lịch chất lượng cao; đầu tư những cơ sở lưu trú cao cấp, thân thiện với môi trường; hình thành những tour tuyến hấp dẫn, tận dụng được thế mạnh để đưa vào phục vụ du lịch bền vững, chuyên nghiệp tại địa phương. Kết hợp với sự liên kết, hỗ trợ song hành từ phía các doanh nghiệp, nhà đầu tư, Phố Hiến hứa hẹn sẽ quay trở lại thời kì đỉnh cao và nức tiếng như ngày nào.

BẢO LINH