Huế tìm đường bứt phá bằng sức mạnh văn hóa và du lịch xanh

VHO - Huế đang đứng trước một thời điểm đặc biệt của phát triển du lịch. Sau nhiều năm tích lũy giá trị văn hóa, di sản và kinh nghiệm tổ chức các sự kiện tầm vóc quốc gia, thành phố không còn được nhìn nhận như một điểm đến di sản thuần túy, mà đang dần hướng tới vai trò trung tâm du lịch văn hóa mang tầm khu vực.

Những đề xuất mới đây của Huế với Bộ VHTTDL cho thấy khát vọng ấy đã được đặt trong một tư duy phát triển dài hạn, gắn với hạ tầng, công nghệ, kinh tế đêm, du lịch xanh và liên kết vùng.

Khát vọng đưa Cố đô trở thành trung tâm du lịch văn hóa tầm khu vực

Lợi thế của Huế trước hết nằm ở chiều sâu văn hóa hiếm có. Đây là địa phương duy nhất trong cả nước sở hữu 8 di sản được UNESCO ghi danh, cùng hệ thống di tích lịch sử, kiến trúc, tín ngưỡng, làng nghề truyền thống và không gian văn hóa đặc sắc đã tạo nên một “bản sắc Huế” rất riêng.

Festival Huế qua nhiều kỳ tổ chức đã góp phần đưa hình ảnh Cố đô vượt ra ngoài khuôn khổ một thành phố di sản, trở thành điểm hẹn văn hóa quốc tế.

Thiên nhiên cũng dành cho Huế một cấu trúc cảnh quan giàu khả năng phát triển các dòng sản phẩm nghỉ dưỡng và sinh thái. Hệ đầm phá Tam Giang - Cầu Hai, vịnh Lăng Cô, Vườn quốc gia Bạch Mã, biển Cảnh Dương hay dãy Hải Vân tạo nên một không gian du lịch có chiều sâu sinh thái và giàu tính trải nghiệm.

Giá trị ấy càng trở nên đáng chú ý khi xu hướng du lịch toàn cầu đang nghiêng mạnh về nghỉ dưỡng xanh, chăm sóc sức khỏe và trải nghiệm văn hóa bản địa.

Điều đáng chú ý là Huế đã sớm xây dựng một hệ thống chính sách tương đối toàn diện cho phát triển du lịch.

Hàng loạt nghị quyết, đề án và chương trình hành động được ban hành trong các lĩnh vực xúc tiến quảng bá, du lịch cộng đồng, du lịch làng nghề, du lịch chăm sóc sức khỏe, môi trường du lịch hay phát triển nguồn nhân lực cho thấy địa phương đang tiếp cận du lịch bằng tư duy tổng thể, thay vì phát triển theo từng mảng rời rạc.

Năm Du lịch quốc gia - Huế 2025 được xem là phép thử quan trọng cho năng lực tổ chức và sức hút điểm đến.

Hơn 6,3 triệu lượt khách, doanh thu trên 13.000 tỉ đồng cùng mức tăng trưởng cao ở cả khách nội địa lẫn quốc tế đã cho thấy Huế đang bước vào giai đoạn tăng tốc mới.

Những con số của quý I.2026 tiếp tục phản ánh xu hướng khả quan, đặc biệt ở thời gian lưu trú và mức độ gắn bó của du khách với điểm đến.

Tuy nhiên, chính Huế cũng nhìn rất rõ những “điểm nghẽn” đang cản bước mình. Hạ tầng giao thông thiếu đồng bộ, sản phẩm nghỉ dưỡng cao cấp còn mỏng, kinh tế đêm chưa tạo được sức hút đủ mạnh, tuyến du lịch đường sông chưa khai thác hết tiềm năng, nhân lực chất lượng cao còn thiếu…

Những hạn chế ấy khiến Huế chịu áp lực cạnh tranh ngày càng lớn trước các trung tâm du lịch lân cận như Đà Nẵng hay Nha Trang.

Mở rộng không gian phát triển để tạo vị thế mới cho du lịch Huế

Trong bối cảnh ấy, các đề xuất của Huế với Bộ VHTTDL mang nhiều ý nghĩa chiến lược. Thành phố mong muốn được hỗ trợ nguồn lực để phát triển hạ tầng, đồng thời mở rộng cơ chế xã hội hóa và hợp tác công - tư trong đầu tư các thiết chế văn hóa, thể thao, vui chơi giải trí.

Đây là hướng tiếp cận phù hợp với yêu cầu phát triển hiện nay, khi ngân sách nhà nước khó có thể đáp ứng toàn bộ nhu cầu đầu tư cho du lịch quy mô lớn.

Đáng chú ý hơn là tư duy đổi mới trong tổ chức sự kiện và lễ hội. Huế chủ trương chuyển sang mô hình hợp tác cùng phát triển với doanh nghiệp, đặt quyền lợi thương hiệu của nhà tài trợ vào chuỗi giá trị văn hóa và du lịch.

Cách tiếp cận này cho thấy địa phương đang nhìn lễ hội như một ngành kinh tế văn hóa có khả năng tạo doanh thu, sức lan tỏa và giá trị thương hiệu lâu dài, thay vì phụ thuộc vào cơ chế vận động tài trợ ngắn hạn.

Một hướng đi khác là chiến lược phát triển không gian ven sông, du lịch đêm và kinh tế trải nghiệm.

Việc khai thác các tuyến Ngự Hà, Đông Ba kết nối Bảo Vinh, Gia Hội mở ra cơ hội hình thành những trục du lịch giàu bản sắc đô thị di sản, nơi du khách có thể cảm nhận nhịp sống Huế qua ẩm thực, nghệ thuật, thủ công truyền thống và không gian cư dân bản địa.

Trong tầm nhìn dài hạn, đề xuất thí điểm mô hình “Huế - Thành phố du lịch xanh quốc gia” được xem là bước đi mang tính định hướng cho tương lai.

Đây là cách Huế lựa chọn con đường phát triển dựa trên cân bằng giữa bảo tồn di sản, chất lượng môi trường sống và kinh tế du lịch.

Việc Bộ VHTTDL đánh giá cao đề xuất này cho thấy khả năng Huế sẽ trở thành một hình mẫu mới về phát triển du lịch xanh ở Việt Nam trong giai đoạn tới.

Sự ủng hộ của Bộ đối với việc Huế đăng cai các sự kiện văn hóa, thể thao và du lịch quy mô quốc gia, quốc tế cũng phản ánh một tầm nhìn rộng hơn trong chiến lược phát triển du lịch quốc gia.

Huế được kỳ vọng giữ vai trò cực tăng trưởng văn hóa - du lịch của miền Trung, góp phần tạo thế cân bằng với các trung tâm du lịch biển và đô thị lớn trong khu vực.

Nếu có thể giải quyết bài toán hạ tầng, nâng cấp chất lượng dịch vụ, phát triển các sản phẩm nghỉ dưỡng và kinh tế đêm theo chiều sâu văn hóa, Huế sẽ có cơ hội bước sang một giai đoạn phát triển mới.

Khi ấy, Cố đô sẽ được nhìn nhận như một trung tâm trải nghiệm văn hóa đương đại giàu bản sắc, có sức cạnh tranh quốc tế và tạo động lực kinh tế bền vững cho cả miền Trung.