Hoà Bình: Độc đáo lễ hội Gầu Tào mừng năm mới của đồng bào Mông

VHO- Lễ hội Gầu Tào dân tộc Mông năm 2020 vừa được hai xã Hang Kia và Pà Cò (huyện Mai Châu, tỉnh Hòa Bình) phối hợp tổ chức từ ngày 4-5.1.2020. Ông Đinh Văn Dực, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Hòa Bình cùng lãnh đạo các Sở, ban, ngành, đoàn thể tỉnh, huyện Mai Châu, nhân dân 2 xã Hang Kia, Pà Cò và đông đảo du khách trong, ngoài tỉnh đã tới tham dự lễ hội.

Đồng bào Mông vui hội quanh cây Nêu

Đây là hoạt động truyền thống đặc trưng của đồng bào dân tộc Mông tiến tới kỷ niệm 90 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (03.2.1930 – 03.2.2020) và nhân dịp Xuân mới Canh Tý 2020. Lễ hội đã thu hút được hàng nghìn du khách và người dân đến tham dự.

Lễ hội Gầu Tào của đồng bào dân tộc Mông (Mai Châu) là nét sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng đã có từ lâu đời, được đồng bào gìn giữ, phát huy.

Chủ lễ thực hiện nghi lễ dựng cây Nêu

Ông Sùng A Màng, Chủ tịch UBND xã Pà Cò cho biết: “Đồng bào Mông hai xã Hang Kia - Pà Cò trước đây sống biệt lập, kinh tế chủ yếu tự cung, tự cấp, đời sống người dân gặp nhiều khó khăn. Những năm gần đây, dưới sự lãnh đạo của Đảng ủy, UBND, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội, nhiều chương trình phát triển kinh tế đã được triển khai, trong đó có các đề án xóa đói giảm nghèo và cuộc vận động toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới. Nhờ đó mà có sự chuyển biến mạnh mẽ về đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào Mông ở hai xã. Người dân không còn du canh, du cư mà đã sống tập trung, đoàn kết xây dựng bản làng, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi”.

Đồng bào tham gia Hội giã bánh giày

Trong Lễ hội Gầu Tào, nghi lễ trồng cây Nêu rất quan trọng. Cây Nêu được trồng trên bãi đất rộng, bằng phẳng, thể hiện sự vững chãi, tâm điểm của trời đất. Trên ngọn cây Nêu bao giờ cũng hướng về hướng Đông, là hướng sinh, với mong muốn của người Mông là cầu sinh con, cũng là hướng của mặt trời mọc, với mong ước mùa màng bội thu, cầu cho sức khỏe của bản làng. Khi dựng xong cây Nêu, thầy cúng làm lễ cúng. Ở phần lễ các thầy chủ lễ tế thắp hương và cúng xung quanh cây Nêu cầu xin thần linh phù hộ cho năm mới mùa màng bội thu, mưa thuận gió hòa, cầu chúc cho mọi người, mọi nhà yên vui, người người khỏe mạnh, hạnh phúc, ăn nên làm ra, trồng trọt, chăn nuôi sinh sôi, mùa màng tươi tốt… 

Du khách và người dân sẽ được chứng kiến lễ dựng cây Nêu mà người Mông làm mỗi dịp Xuân về và coi đây là biểu tượng thiêng liêng, tránh những xui xẻo, mang lại may mắn cho năm mới.

Đại biểu tham dự lễ hội

Khi tiếng khèn vang lên, mọi người cùng nắm tay nhau nhảy vòng tròn quanh cây Nêu. Tùy theo tâm trạng và tài thổi khèn của từng người nhưng tiếng khèn bao giờ cũng thể hiện tâm tư, cảm xúc thiết tha, bồi hồi của những chàng trai, cô gái Mông với những sức sống mãnh liệt.

Lễ hội Gầu Tào ở Mai Châu có nét độc đáo riêng, khác biệt với các lễ hội của các dân tộc Thái, Mường... tỉnh Sơn La. Gần đây, lễ hội của đồng bào dân tộc Mông (Hòa Bình) đã có sự phát triển để xóa bỏ các hủ tục, mê tín lạc hậu, thể hiện được sự độc đáo và gìn giữ bản sắc riêng mà không nơi nào có được.

Thiếu nữ Mông tham gia hội ném Còn

Ở Lễ hội Gầu Tào này, du khách và người dân cũng được thưởng thức những tiết mục văn nghệ đặc sắc, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc Mông do Đội văn nghệ hai xã Hang Kia - Pà Cò và các diễn viên, nghệ sỹ thuộc Đội tuyên truyền Trung tâm Văn hóa điện ảnh tỉnh Hòa Bình biểu diễn.

Ngoài ra, du khách còn được tham gia vào các hoạt động như: múa khèn, thăm các gian hàng ẩm thực - văn hóa, giã bánh dày, nấu thắng cố và xem thi đấu các môn thể thao dân tộc bắn nỏ, đánh cù, tu lu, kéo co, ném pao...

Bà con dân tộc Mông ở Hang Kia- Pà Cò còn lưu giữ được nhiều nét đẹp văn hoá

Việc tổ chức Lễ hội Gầu Tào nhằm tôn vinh bản sắc văn hóa dân tộc; tăng cường quảng bá, giới thiệu lịch sử, văn hóa và tiềm năng du lịch của 2 xã Hang Kia, Pà Cò đến với du khách trong nước và quốc tế; đồng thời đáp ứng nguyện vọng và đời sống tâm linh của nhân dân hai xã; góp phần xây dựng đời sống tinh thần lành mạnh, tạo không khí vui tươi, phấn khởi cho người dân chào đón Xuân Canh Tý 2020.

 LÊ THUỲ, ảnh LÊ THUỲ- A PÁO