Du lịch Việt Nam trước yêu cầu bứt phá bằng chất lượng và năng lực cạnh tranh

VHO - Ngày 14.5, Bộ VHTTDL tổ chức Tọa đàm khoa học góp ý nội dung Dự thảo Đề án “Phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới”.

Thứ trưởng Bộ VHTTDL Hồ An Phong chủ trì Tọa đàm với sự tham dự của đại diện các địa phương, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp du lịch trên cả nước.

Diễn ra trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng cao và khát vọng vươn lên mạnh mẽ, Tọa đàm mang ý nghĩa đặc biệt đối với ngành Du lịch.

Đây không chỉ là hoạt động lấy ý kiến cho một Đề án có tính chiến lược, mà còn cho thấy quyết tâm xây dựng một tư duy phát triển mới, đủ tầm để đưa du lịch trở thành động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn tới.

Phát biểu tại Tọa đàm, Thứ trưởng Hồ An Phong nhấn mạnh, Đảng và Nhà nước đang tập trung lựa chọn những khâu đột phá nhằm tạo động lực phát triển đất nước, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số và đưa Việt Nam thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình để trở thành quốc gia phát triển.

Trong định hướng chung ấy, du lịch được xác định là một điểm sáng của nền kinh tế và được Trung ương đặc biệt quan tâm.

Theo Thứ trưởng, sau gần một thập niên triển khai Nghị quyết số 08-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, ngành Du lịch đã đạt nhiều kết quả tích cực, từng bước khẳng định vai trò trong cơ cấu kinh tế quốc dân.

Du lịch đóng góp vào tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thu hút đầu tư và phát triển hạ tầng. Đồng thời trở thành kênh quan trọng quảng bá hình ảnh đất nước, bảo tồn giá trị văn hóa và thúc đẩy hội nhập quốc tế.

Tuy nhiên, thực tiễn phát triển cũng cho thấy nhiều điểm nghẽn vẫn đang cản trở mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn đúng nghĩa.

Quy mô ngành và năng lực cạnh tranh vẫn chưa tương xứng với tiềm năng; cơ cấu sản phẩm thiếu tính đột phá; chất lượng dịch vụ, năng lực quản trị điểm đến giữa các địa phương còn chênh lệch; mức chi tiêu và thời gian lưu trú của khách quốc tế chưa cao so với nhiều điểm đến trong khu vực.

Trong khi đó, bối cảnh phát triển mới đang đặt ra những yêu cầu hoàn toàn khác đối với ngành Du lịch.

Sự bùng nổ của công nghệ số, xu hướng kinh tế xanh, kinh tế trải nghiệm, sự kết nối ngày càng sâu giữa du lịch với công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo và sức mạnh mềm quốc gia đang mở ra những cơ hội phát triển mới nhưng cũng tạo áp lực chuyển đổi rất lớn.

Ở chiều ngược lại, quá trình tái cấu trúc nền kinh tế và đổi mới mô hình tăng trưởng của Việt Nam cũng đặt ra yêu cầu phải phát triển các ngành có giá trị gia tăng cao, khả năng lan tỏa mạnh và huy động hiệu quả nguồn lực xã hội.

Với tính chất liên ngành, liên vùng sâu rộng, du lịch được kỳ vọng trở thành một trong những lĩnh vực có thể mở rộng không gian phát triển kinh tế, gia tăng sức cạnh tranh quốc gia và phát huy hiệu quả các nguồn lực văn hóa, tự nhiên của đất nước.

Từ yêu cầu thực tiễn đó, Dự thảo Đề án “Phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới” được xây dựng với kỳ vọng tạo ra một bước chuyển mới cho toàn ngành.

Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu cho biết: "Đề án hướng tới phát triển du lịch theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, chất lượng cao và có chiều sâu; lấy giá trị gia tăng, hiệu quả và tính bền vững làm trọng tâm; gắn chặt với phát triển văn hóa, con người, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số".

Đáng chú ý, tư duy xuyên suốt của Đề án không dừng ở việc mở rộng quy mô thị trường hay gia tăng lượng khách, mà nhấn mạnh yêu cầu nâng tầm chất lượng phát triển, hình thành các trung tâm du lịch có sức cạnh tranh khu vực và quốc tế, xây dựng thương hiệu điểm đến Việt Nam có vị thế rõ nét hơn trên bản đồ du lịch toàn cầu.

Đồng thời phát huy mạnh mẽ vai trò của doanh nghiệp, cộng đồng và địa phương trong hệ sinh thái du lịch quốc gia.

Đóng góp ý kiến tại Tọa đàm, nhiều đại biểu cho rằng muốn hiện thực hóa khát vọng đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, cần tháo gỡ đồng thời nhiều “nút thắt” về cơ chế, hạ tầng, nhân lực và chính sách phát triển sản phẩm.

Theo bà Nguyễn Thùy Yên, Phó Giám đốc Sở VHTTDL Quảng Ninh, trong giai đoạn mới, Việt Nam cần tập trung phát triển các sản phẩm du lịch có hàm lượng văn hóa cao. Thời gian qua, tỉnh Quảng Ninh đã mạnh dạn đầu tư cho công nghiệp văn hóa và các chương trình nghệ thuật quy mô lớn để gia tăng sức hút điểm đến.

Bà Nguyễn Thùy Yên nhận định, một trong những hạn chế hiện nay là Việt Nam vẫn thiếu các trung tâm thương mại quy mô lớn và chính sách hoàn thuế chưa đủ thuận tiện cho khách quốc tế. Đối với kinh tế ban đêm, cần sớm tháo gỡ các quy định giới hạn giờ hoạt động để đa dạng hóa dịch vụ, gia tăng khả năng chi tiêu của du khách.

Đặc biệt, bà cho rằng điểm nghẽn lớn nhất hiện nay vẫn là nguồn nhân lực du lịch với năng suất lao động thấp, thiếu kỹ năng nền tảng và còn nặng tính mùa vụ. Từ thực tế đó, bà kiến nghị bổ sung quan điểm phát triển “lấy văn hóa làm nền tảng và lấy con người làm trung tâm, động lực phát triển”.

Liên quan tới mục tiêu đến năm 2030 ngành Du lịch đóng góp 14% GDP, đạt doanh thu 130 tỉ USD và tạo ra 12,5 triệu việc làm, đại diện Quảng Ninh cho rằng cần sớm hoàn thiện cơ chế chính sách, ưu tiên đầu tư hạ tầng du lịch nội vùng và xây dựng chính sách thu hút nhân tài cho ngành.

Đặc biệt, cần lượng hóa được giá trị kinh tế của di sản để tạo cơ sở cho khu vực tư nhân tham gia khai thác hiệu quả hơn.

Trong khi đó, ông Lê Trương Hiền Hòa, Phó Giám đốc Sở Du lịch TP.HCM đề xuất cần xác lập rõ hơn vị thế của Việt Nam trên bản đồ du lịch châu Á trong các mục tiêu đến năm 2030 và tầm nhìn 2045.

Đồng thời, cần có giải pháp đủ mạnh cho công tác quảng bá, xúc tiến du lịch, mở rộng hệ thống văn phòng đại diện du lịch Việt Nam ở nước ngoài, tiếp tục cởi mở chính sách thị thực.

Xây dựng Quỹ hỗ trợ phát triển du lịch đủ năng lực để hỗ trợ thực chất cho hoạt động xúc tiến, quảng bá.

Kết luận Tọa đàm, Thứ trưởng Hồ An Phong cho biết Bộ VHTTDL sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến đóng góp từ thực tiễn để tiếp tục hoàn thiện Dự thảo Đề án trình Chính phủ trong thời gian tới.

Từ những trao đổi tại Tọa đàm có thể thấy, yêu cầu phát triển du lịch trong giai đoạn mới không còn dừng ở mục tiêu tăng trưởng, mà là bài toán về chất lượng phát triển, năng lực cạnh tranh và khả năng tạo ra giá trị gia tăng cho nền kinh tế.

Trong hành trình đó, việc xây dựng một Nghị quyết mới về du lịch với tư duy đột phá, tầm nhìn dài hạn và cơ chế đủ mạnh đang được kỳ vọng sẽ mở ra dư địa phát triển mới cho ngành Du lịch Việt Nam trong kỷ nguyên vươn mình của đất nước.