Du lịch Việt Nam chủ động thiết kế quỹ đạo tăng trưởng hai con số

VHO - Cuộc làm việc giữa Thứ trưởng Bộ VHTTDL Hồ An Phong với Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam và các đơn vị liên quan cho thấy ngành Du lịch đang được dẫn dắt bằng kịch bản tăng trưởng, năng lực dự báo và hệ thống giải pháp có thể đo lường hiệu quả.

Đặt nền móng cho một chu kỳ tăng trưởng mới

Phát biểu tại buổi làm việc, Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Trùng Khánh cho biết, thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Bộ, Cục đã chủ động chuẩn bị các nội dung báo cáo theo nhiệm vụ được phân công, trọng tâm là kịch bản tăng trưởng và các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm của ngành Du lịch năm 2026 và giai đoạn 2026 - 2031.

Báo cáo lần này không dừng ở bài toán năm 2026 mà mở rộng thành một “trục phát triển” cho cả giai đoạn trung hạn.

Cục trưởng Nguyễn Trùng Khánh nhấn mạnh, báo cáo vừa phục vụ nhiệm vụ trước mắt, vừa là cơ sở thực tiễn quan trọng để bổ sung, hoàn thiện Đề án phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong thời kỳ mới, đồng thời phục vụ quá trình sửa đổi Luật Du lịch 2017, rà soát Chiến lược phát triển du lịch đến năm 2030 và các nhiệm vụ lớn của toàn ngành trong nhiệm kỳ tới.

Nhìn từ góc độ kinh tế du lịch, đây chính là bước chuyển từ tư duy “tăng trưởng theo mùa vụ” sang “tăng trưởng theo thiết kế chính sách”. Khi các kịch bản được xây dựng bài bản, ngành Du lịch có thể chủ động điều tiết cung - cầu, định hướng thị trường và tối ưu hóa nguồn lực.

Cục trưởng Nguyễn Trùng Khánh cho biết, tiếp nối đà tăng trưởng của năm 2025, ngay trong quý I.2026, du lịch Việt Nam tiếp tục đạt kết quả tích cực với trên 6,7 triệu lượt khách quốc tế, tăng 12,4% so với cùng kỳ năm 2025.

Đây là mức cao nhất của quý I từ trước đến nay. Khách du lịch nội địa ước đạt khoảng 37 triệu lượt, tổng thu từ khách du lịch đạt khoảng 267 nghìn tỉ đồng.

Những con số này mang ý nghĩa vượt ra ngoài thống kê. Chúng phản ánh sức phục hồi của thị trường, độ mở của nền kinh tế và khả năng thích ứng của hệ sinh thái du lịch Việt Nam sau những biến động toàn cầu.

Tuy nhiên, bức tranh không chỉ có gam sáng. Bối cảnh quốc tế xuất hiện nhiều yếu tố bất định, đặc biệt là căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, kéo theo chi phí vận tải hàng không tăng và tạo áp lực lên toàn bộ chuỗi dịch vụ.

Dù thị trường khách Trung Đông chiếm tỉ trọng nhỏ, các tác động lan tỏa tới tâm lý tiêu dùng và hành vi chi tiêu lại hiện diện rõ rệt.

Trong bối cảnh ấy, năng lực điều hành và dự báo trở thành yếu tố quyết định. Du lịch không phải là ngành “đi sau” mà đang dần trở thành lĩnh vực nhạy cảm với biến động kinh tế - chính trị toàn cầu.

Hai kịch bản cho năm 2026: Linh hoạt trong điều hành

Ngành Du lịch đã xây dựng hai kịch bản tăng trưởng cho năm 2026, thể hiện cách tiếp cận linh hoạt và thực tế.

Ở kịch bản cao, khi môi trường quốc tế thuận lợi và các giải pháp phát huy hiệu quả, ngành phấn đấu đạt 25 triệu lượt khách quốc tế, 150 triệu lượt khách nội địa và tổng thu 1,125 triệu tỉ đồng. Các mốc theo quý được phân bổ rõ ràng, tạo cơ sở cho điều hành theo chu kỳ.

Ở kịch bản thấp, trong trường hợp các yếu tố bất ổn kéo dài, ngành dự kiến đạt khoảng 22,5 triệu lượt khách quốc tế và 130 triệu lượt khách nội địa.

Việc thiết kế song song hai kịch bản cho thấy một tư duy quản trị rủi ro rõ ràng. Du lịch Việt Nam không đặt toàn bộ kỳ vọng vào một viễn cảnh duy nhất, mà chủ động chuẩn bị cho nhiều tình huống, từ đó giữ được nhịp tăng trưởng ổn định.

Tầm nhìn 2026 - 2031: Cuộc cạnh tranh về chất lượng tăng trưởng

Đối với giai đoạn 2026 - 2031, ba kịch bản tăng trưởng được xây dựng với các mức độ khác nhau.

Kịch bản thận trọng đặt mức tăng khách quốc tế 8 - 10%/năm; kịch bản cơ sở đạt 12 - 15%/năm; kịch bản cao hướng tới 15 - 18%/năm nếu có đột phá về thị thực, hàng không và chuyển đổi số.

Đằng sau các con số là một câu chuyện lớn hơn: cạnh tranh điểm đến trong khu vực Đông Nam Á đang chuyển từ quy mô sang chất lượng. Lượng khách tăng nhanh cần đi cùng khả năng chi tiêu cao, thời gian lưu trú dài hơn và trải nghiệm sâu hơn.

Điều đó đòi hỏi một cấu trúc sản phẩm khác biệt, trong đó văn hóa đóng vai trò lõi. Du lịch không chỉ bán cảnh quan, mà bán giá trị sống, bản sắc và câu chuyện của điểm đến.

Để hiện thực hóa các mục tiêu, ngành Du lịch xác định rõ các nhóm nhiệm vụ theo từng giai đoạn.

Trong ngắn hạn, trọng tâm là triển khai hiệu quả Nghị quyết số 08 của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 82 của Chính phủ, đồng thời đẩy nhanh sửa đổi Luật Du lịch 2017 và hoàn thiện Đề án phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong thời kỳ mới.

Song song, ngành tập trung định vị thương hiệu điểm đến, đa dạng hóa thị trường khách, đẩy mạnh xúc tiến quảng bá và phát triển hệ sinh thái dữ liệu số. Đây là nền tảng để hình thành một “hạ tầng dữ liệu du lịch”, nơi mọi hành vi tiêu dùng được phân tích và chuyển hóa thành quyết định chính sách.

Ở trung và dài hạn, trọng tâm chuyển sang hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng, liên kết sản phẩm, thúc đẩy chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Đặc biệt, bài toán nâng cao năng lực doanh nghiệp được đặt ra như một điều kiện tiên quyết.

Cục trưởng Nguyễn Trùng Khánh cho biết, hiện cả nước có hơn 4.000 doanh nghiệp lữ hành quốc tế nhưng trên 90% là doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, thiếu những doanh nghiệp đủ quy mô để cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Đây có thể coi là điểm yếu của du lịch Việt Nam với hệ sinh thái đông về số lượng nhưng mỏng về năng lực dẫn dắt.

Mở rộng không gian phát triển

Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam đề xuất tiếp tục hoàn thiện chính sách thị thực theo hướng thuận lợi, linh hoạt; triển khai các chương trình kích cầu tầm quốc gia; xúc tiến thành lập các văn phòng du lịch Việt Nam tại thị trường trọng điểm.

Đồng thời, các dòng sản phẩm mới được xác định là động lực tăng trưởng, gồm du lịch gắn với công nghiệp văn hóa, du lịch golf, du lịch tàu biển, du lịch đường sông, phát triển khu du lịch quốc gia và khu vực biên giới.

Đây là bước dịch chuyển từ khai thác tài nguyên sang sáng tạo giá trị, nơi kinh tế, văn hóa và công nghệ giao thoa.

Cục trưởng Nguyễn Trùng Khánh bày tỏ mong muốn các đơn vị tiếp tục đóng góp ý kiến để hoàn thiện dự thảo, sớm trình lãnh đạo Bộ và báo cáo Chính phủ, tạo cơ sở triển khai hiệu quả các mục tiêu tăng trưởng giai đoạn 2026 - 2031.

Ở bình diện rộng hơn, điều đang hình thành là một mô hình điều hành du lịch dựa trên dữ liệu, dự báo và sự phối hợp liên ngành.

Du lịch Việt Nam bước vào giai đoạn mới với một tâm thế khác, chủ động thiết kế đường đi, thay vì chờ đợi cơ hội. Khi kịch bản tăng trưởng được xây dựng với độ chi tiết cao và gắn chặt với năng lực thực thi, mục tiêu hai con số không còn là tham vọng, mà trở thành một lộ trình có cơ sở.